1王的宣告尼布甲尼撒王向住在全地的各國、各族和說各種語言的人宣告說：“願你們大享平安！
1Si Nabucodonosor ang hari, alang sa tanang mga katawohan, mga nasud, ug mga pinulongan, nga nanagpuyo sa tibook nga yuta: Ang pakigdait modagaya kaninyo.
2我樂意把至高的 神向我所行的神蹟奇事宣揚出來。
2Gipakaayo kanako ang pagpakita sa mga timaan ug sa mga kahibulongan nga kanako gibuhat sa Halangdon Uyamut nga Dios.
3他的神蹟多麼偉大，他的奇事多麼有力；他的國是永遠的國，他的統治直到萬代！（本章第1~3節在《馬索拉抄本》為3:31~33）
3Pagkadagku sa iyang mga timaan! ug pagkagamhanan sa iyang mga kahibulongan! ang iyang gingharian mao ang gingharian nga walay katapusan, ug ang iyang dominio nagagikan sa kaliwatan sa kaliwatan.
4“我尼布甲尼撒安逸地住在家中，在宮裡享受榮華富貴。（本節在《馬索拉抄本》為4:1）
4Ako, si Nabucodonosor, nagpahulay sulod sa akong balay ug nagamauswagon sa akong palacio.
5我作了一個夢，這夢使我懼怕；我在床上所見的夢幻和我腦海中出現的異象，都使我驚惶。
5Nakita ko ang usa ka damgo nga nakapahadlok kanako; ug ang mga hunahuna diha sa akong higdaanan ug ang mga panan-awon sa akong ulo nakasamok kanako.
6我就下令把巴比倫所有的智慧人，都帶到我面前來，要他們把夢的意思向我說明。
6Busa gihimo ko ang usa ka sugo nga ang tanang mga tawong manggialamon sa Babilonia dad-on sa akong atubangan, aron ipahibalo nila kanako ang kahulogan sa damgo.
7於是術士、用法術的、迦勒底人和占星家都進來；我當面把那夢告訴了他們，可是他們卻不能把夢的意思向我說明。
7Unya ming-abut ang mga mago, ang mga maglalamat, ang mga Caldeahanon, ug ang mga mulo-manalagna; ug akong gisugilon kanila ang damgo; apan sila wala makapadayag kanako sa kahulogan niini.
8把夢告訴但以理“最後，那照著我神的名，稱為伯提沙撒的但以理，來到我面前，他裡面有聖神的靈，我就把夢告訴他：
8Apan sa katapusan si Daniel mianhi sa akong atubangan, kansang ngalan mao si Beltsasar, sumala sa ngalan sa akong dios, ug kaniya anaa ang espiritu sa mga balaang dios: ug sa iyang atubangan gisugilon ko ang damgo, sa pag-ingon :
9‘術士的領袖伯提沙撒啊！因為我知道你裡面有聖神的靈，沒有甚麼隱祕的事能難倒你；因此，你要把我夢中所見的異象和夢的意思告訴我。
9Oh Beltsasar, pangulo sa mga mago, tungod kay ako nasayud nga ang espiritu sa mga balaang dios anaa kanimo, ug walay tinago nga nagasamok kanimo, suginli ako sa mga panan-awon sa akong damgo nga akong nakita, ug ang kahulogan niini.
10我躺在床上時腦海中所見的異象是這樣：我看見大地中間，有一棵樹，十分高大。
10Nan, mao kini ang mga panan-awon sa akong ulo didto sa akong higdaanan: Ako nakakita, ug, ania karon, ang usa ka kahoy sa taliwala sa yuta; ug ang iyang kahabugon taas kaayo.
11那樹漸長，而且堅強，高達於天，地極所有的人都看得到。
11Ang kahoy mitubo, ug nagmalig-on, ug ang kahabugon niini miabut ngadto sa langit ug kini makita hangtud sa kinatumyan sa tanang yuta:
12它的葉子美麗，果實繁多，所有的生物都從它得到食物；野地的走獸在它下面歇息，空中的飛鳥棲宿在它的枝頭上；各種生物都從它得著供養。
12Ang iyang mga dahon matahum, ug daghan man ang mga bunga niini, ug kini kalan-on alang sa ngatanan: ang mga hayupan sa kapatagan nanagpasilong sa ilalum niya, ug ang mga langgam sa kalangitan nagapuyo sa mga sanga niini, ug ang tanang unod ginapakaon gikan niana.
13“‘我躺在床上，在我腦海出現的異象中，我看見有一位守望者，就是聖者，從天上下來，
13Nakita ko sa mga panan-awon sa akong ulo ibabaw sa akong higdaanan, ug, ania karon, ang usa ka magbalantay ug usa nga balaan mikunsad gikan sa langit;
14大聲呼叫，這樣說：你們要砍下這樹，削斷枝子，搖落葉子，打散果子，把樹下的走獸趕散，把樹枝上的飛鳥趕走。
14Siya misinggit sa makusog, ug miingon niini: Tag-a ang kahoy ug putla ang mga sanga, uyoga ang iyang mga dahon, ug kataga ang iyang mga bunga: papahawaa ang mga mananap sa ilalum niya, ug ang mga langgam gikan sa iyang mga sanga:
15然而，樹根的餘幹卻要留在地上，用鐵和銅的鍊子圍住，留在野地的青草中，使他被天露滴濕；使他像走獸一樣在地上的草叢中得他的分。
15Bisan pa niini, ibilin ang tuod sa iyang mga gamut diha sa yuta, bisan pa uban ang usa ka pikit nga puthaw ug tumbaga, sa mahumok nga balili sa kapatagan; ug ipahumod kini sa yamog sa langit: ug ang iyang bahin ipauban sa mananap diha sa balili sa yuta:
16使他的心改變，不再是人的心，給他一個獸心，使他經過七年的時期。
16Pailisi ang iyang kasingkasing gikan sa kasingkasing sa tawo, ug hatagi siya sa kasingkasing sa usa ka mananap; ug ipaagi kaniya sa ingon niini sa makapito.
17這是守望者宣告的裁決，是聖者頒布的決定，好使世人都知道：至高者在世人的國中掌權，他喜歡把國賜給誰，就賜給誰，甚至立最卑微的人執掌國權。
17Ang maong hukom sugo man sa mga magbalantay, ug ang pagpangayo pinaagi sa pulong sa mga balaan; sa tuyo nga ang mga buhi managpakaila nga ang Labing Halangdon Uyamut nagadumala sa gingharian sa mga tawo, ug nagahatag niana kang bisan kinsa nga iyang hiuyonan, ug nagapahaluna niana sa labing ubos sa mga tawo.
18“‘這就是我尼布甲尼撒王所作的夢。伯提沙撒啊！你要把這夢的意思告訴我，因為我國中所有的智慧人都不能把夢的意思向我說明；只有你能，因為你裡面有聖神的靈。’”
18Kining damgoha nakita ko, ako nga si hari Nabucodonosor. Ug ikaw, Oh Beltsasar, ipahayag mo ang iyang kahulogan sanglit ang tanang mga tawo nga manggialamon sa akong gingharian dili makahimo sa pagtug-an kanako sa kahulogan: apan ikaw makahimo man; kay ang espiritu sa balaan nga mga dios anaa kanimo.
19但以理為王解夢於是那稱為伯提沙撒的但以理驚愕片時，他想到的事使他驚惶。王對他說：“伯提沙撒啊！別讓這夢和夢的意思使你驚惶。”伯提沙撒回答說：“我主啊！願這夢歸給憎恨你的人，夢的意思歸給你的敵人。
19Unya si Daniel, kansang ngalan mao si Beltsasar, nahimong amang sa makadiyut, ug ang iyang mga hunahuna naglibug kaniya. Ang hari mitubag ug miingon: Beltsasar, ayaw palibug sa damgo kun sa iyang kahulogan. Si Beltsasar mitubag ug miingon: Itugot unta ginoo ko, nga ang damgo alang kanila nga nagadumot kanimo, ug ang kahulogan niini ngadto sa imong mga kabatok.
20你所見的樹漸長，而且堅強，高達於天，全地的人都看得到。
20Ang kahoy nga imong nakita, nga mitubo, ug nga malig-on, kansang kahabugon miabut sa langit, ug makita sa tanang dapit sa kalibutan;
21它的葉子美麗，果實繁多，所有的生物都從它得到食物；野地的走獸住在它下面，空中的飛鳥棲在它的枝頭上。
21Kansang mga dahon matahum, ug ang bunga niya daghanan, ug siya kalan-on sa ngatanan; nga sa ilalum niya ang mga mananap sa kapatagan nagapuyo, ug sa kang kansang mga sanga ang mga langgam sa kalangitan nagabutang sa ilang mga puloy-anan:
22王啊！你就是那樹，越來越偉大堅強；你的威勢漸長，高達於天；你的權柄直到地極。
22Mao man kini ikaw, Oh hari, ang mitubo ug nahimong malig-on; kay ang imong pagkadaku mitubo, ug miabut sa langit, ug ang imong dominio ngadto sa kinatumyan sa yuta.
23王既然看見一位守望者，就是聖者，從天上下來，說：‘你們要砍下毀壞這樹，樹根的餘幹卻要留在地上，用鐵和銅的鍊子圍住，留在野地的青草中，使他被天露滴濕；使他的分和野地的走獸一樣，直到他經過那七年的時期。’
23Ug sanglit ang hari nakakita usa ka magbalantay ug usa nga balaan nga mikunsad gikan sa langit, ug nagaingon: Tumbaha ang kahoy, ug laglaga siya: apan ibilin ang tuod sa mga gamut niana diha sa yuta, bisan uban ang usa ka pikit nga puthaw ug tumbaga, sa mahumok nga balili sa kapatagan; ug humda sa yamog sa langit, ug ang iyang bahin ipauban sa mga mananap sa kapatagan, hangtud nga ipaagi ibabaw kaniya sa makapito;
24王啊！夢的意思就是這樣：這臨到我主我王的事，是至高者的裁決。
24Mao kini ang kahulogan, Oh hari, ug mao kini ang sugo sa Halangdon Uyamut nga gipakanaug batok sa akong ginoo nga hari.
25你必被趕逐，離開人群，和野地的走獸同住；你必像牛一樣吃草，被天露滴濕，要經過七年的時期；等到你承認至高者在世人的國中掌權，他喜歡把國賜給誰，就賜給誰。
25Nga ikaw pagaabugon gikan sa mga tawo, ug ang imong puloy-anan igatipon sa mga mananap sa kapatagan, ug mapugos ka sa pagkaon sa balili sama sa mga vaca, ug mahumod ikaw sa yamog sa langit, ug makapito ipaagi kana kanimo, hangtud makaila ikaw nga ang Halangdon Uyamut nagahari sa gingharian sa mga tawo, ug nagahatag niini kang bisan kinsa nga iyang hing-uyonan.
26守望者既然吩咐要留下樹根的餘幹，所以，等到你承認上天的至高者是掌權的，你的國就必再歸給你。
26Ug sanglit nga sila nagsugo sa pagpabilin sa tuod sa mga gamut sa kahoy; ang imong gingharian magapabilin gayud kanimo, sa tapus ikaw makaila nga ang kalangitan nagahari diay .
27因此，王啊！請你接納我的勸告，施行公義，斷絕罪過，憐憫受欺壓者，斷絕罪孽，你的平安或者可以延長。”
27Tungod niini, Oh hari, dawata ang akong tambag, ug putla ang imong mga sala pinaagi sa pagkamatarung, ug lugtasa ang imong mga pagkadautan pinaagi sa pagpakita ug kalooy sa mga kabus; kong ugaling palungtaron mo ang imong kalinaw.
28夢境應驗這一切事都在尼布甲尼撒王身上實現了。
28Kining tanan midangat kang hari Nabucodonosor.
29過了十二個月，王在巴比倫王宮的平頂上散步的時候，
29Sa tapus sa napulo ug duha ka bulan, siya nagalakaw didto sa palacio nga harianon sa Babilonia.
30他說：“這大巴比倫城不是我用大能大力建造作我的京都，為顯我威嚴的榮耀嗎？”
30Ang hari misulti ug miingon: Dili ba kini mao ang dakung Babilonia, nga akong gitukod aron mahimong puloy-anan nga harianon, pinaagi sa kusog sa akong gahum ug alang sa dungog sa akong pagkahalangdon?
31這話在王的口中還沒有說完，就有聲音從天上傳下來，說：“尼布甲尼撒王啊！你的王權被褫奪了。
31Sa diha pa ang pulong sa baba sa hari, may usa ka tingog nga nahulog gikan sa langit, nga nagaingon : Oh hari nga Nabucodonosor, kanimo ginapamulong: Ang gingharian mibulag kanimo.
32你必被趕逐，離開人群，和野地的走獸同住；你必像牛一樣吃草，要經過七年的時期；等到你承認至高者在世人的國中掌權，他喜歡把國賜給誰，就賜給誰。”
32Ug ikaw pagaabugon gikan sa mga tawo; ug ang imong puloy-anan igatipon sa mga mananap sa kapatagan: mapugos ka sa pagkaon sa balili sa mga vaca; ug sa makapito ipaagi kanimo kini , hangtud ikaw makaila nga ang Halangdon Uyamut nagahari sa gingharian sa mga tawo, ug nagahatag niini kang bisan kinsa nga iyang hing-uyonan.
33這話立刻就應驗在尼布甲尼撒身上；他被趕逐，離開人群，像牛一樣吃草，身體被天露滴濕，直到他的頭髮長得像鷹毛，指甲像鳥爪。
33Sa maong takna natuman ang butang diha kang Nabucodonosor; ug siya giabog gikan sa mga tawo, ug mikaon sa mga balili sama sa mga vaca, ug ang iyang lawas nahumod sa yamog sa langit, hangtud ang iyang buhok mingtubo ingon sa mga balhibo sa mga agila, ug ang iyang mga kuko ingon sa mga kulamoy sa mga langgam.
34“七年的日子滿了，我尼布甲尼撒舉目望天，我的理智恢復過來，我就稱頌至高者，讚美尊崇活到永遠的 神。他的統治永無窮盡，他的國度直到萬代。
34Ug sa katapusan sa mga adlaw, ako, si Nabucodonosor miyahat sa akong mga mata paingon sa langit, ug ang akong salabutan nahiuli kanako, ug gihimaya ko ang Halangdon Uyamut, ug gidayeg ko ug gipasidunggan ko siya nga buhi sa walay katapusan; kay ang iyang dominio mao ang walay katapusan nga pagmando, ug ang iyang gingharian gikan sa kaliwatan ngadto sa kaliwatan:
35地上所有的居民，在他來說都是虛無；在天上的萬軍中，他憑自己的意旨行事；在地上的居民中，也是這樣；沒有人能攔住他的手，或問他說：‘你作甚麼？’
35Ug ang tanang mga pumoluyo sa yuta gipangisip nga walay nahot: ug siya nagabuhat sumala sa iyang kabubut-on diha sa mga panon sa langit, ug taliwala sa mga pumoluyo sa yuta; ug walay makapugong sa iyang kamot, kun makasulti kaniya: Unsay imong ginabuhat?
36“那時，我的理智恢復過來後，為著我國的光榮，我的威嚴和光輝也都恢復過來了。我的謀臣和官員仍來求見我，我的王權重新堅立，我的權勢越發增加。
36Sa maong panahon ang akong salabutan nahiuli kanako; ug tungod sa himaya sa akong gingharian, ang akong pagkahalangdon ug kahayag nanghiuli kanako; ug ang akong mga magtatambag ug ang akong mga kadagkuan nanagpangita kanako; ug ako napahamutang sa akong gingharian, ug ang labaw kaayo nga kadungganan gidugang pa kanako.
37現在我尼布甲尼撒讚美、尊崇、榮耀天上的王，因為他所作的一切都正確，他所行的也都公平；行為驕傲的，他都能貶低。”
37Karon ako, si Nabucodonosor, nagadayeg ug nagabayaw ug nagapasidungog sa Hari sa langit; kay ang tanan niyang mga buhat kamatuoran man, ug ang iyang mga dalan lonlon justicia; ug mahimo niya nga pagapaubson kadtong nagalakat sa pagpalabi-labi.