1伯沙撒王大宴群臣伯沙撒王為他的一千大臣大擺筵席，他和他們一同喝酒。
1Si Belsasar nga hari naghimo usa ka dakung kumbira sa usa ka libo nga iyang mga dagkung tawo, ug miinum sa vino sa atubangan sa usa ka libo.
2伯沙撒喝酒歡暢的時候，下令把他先祖尼布甲尼撒從耶路撒冷聖殿裡掠取的金銀器皿拿來，好讓他和他的大臣、妻妾、妃嬪用這些器皿來喝酒。
2Si Belsasar, samtang nagtilaw pa siya sa vino, nagsugo nga dad-on kaniya ang mga copa nga bulawan ug salapi nga nakuha sa iyang amahan nga si Nabucodonosor gikan sa templo sa Jerusalem; aron ang hari ug ang iyang mga principe, ang iyang mga asawa ug ang iyang mga puyopuyo, makainum gikan niini.
3於是人把從耶路撒冷聖殿裡，就是 神的殿裡，掠來的金銀器皿拿來；王和他的大臣、妻妾、妃嬪就用這些器皿來喝酒。
3Unya ilang gidala ang mga copa nga bulawan nga kinuha sa templo sa balay sa Dios didto sa Jerusalem; ug ang hari ug ang iyang mga principe, ang iyang mga asawa ug ang iyang mga puyopuyo, nanagpanginum gikan kanila.
4他們喝酒，讚美那些用金、銀、銅、鐵、木、石所做的神。
4Sila ming-inum sa vino, ug nanagdayeg sa mga dios nga bulawan, ug salapi, ug tumbaga, ug puthaw, ug kahoy, ug bato.
5指頭在牆上寫字當時，忽然有人手的指頭出現，在王宮裡燈臺對面的粉牆上寫字；王看見了那隻正在寫字的手掌，
5Sa maong takna migula ang mga tudlo sa kamot sa usa ka tawo, ug misulat atbang sa tangkawan sa bungbong nga bato sa palacio sa hari: ug nakita sa hari ang bahin sa kamot nga nagsulat.
6就臉色大變，心意驚惶，兩腳無力，雙膝彼此相碰。
6Unya ang panagway sa nawong sa hari nabalhin diha kaniya, ug ang iyang mga hunahuna nagsamok kaniya, ug ang mga lutahan sa iyang mga hawak nangaluag, ug ang iyang mga tuhod nanagkapingki-pingki.
7王大聲呼叫，吩咐人把那些用法術的和迦勒底人，以及占星家都領進來；王對巴比倫的智慧人說：“誰能讀這文字，又能向我解釋它的意思，他必身穿紫袍，頸戴金鍊，在國中掌權，位列第三。”
7Ang hari misinggit sa makusog nga tingog aron pasudlon ang mga maglalamat, ang mga Caldeahanon ug ang mga mulo-manalagna. Ang hari misulti ug miingon sa mga tawong manggialamon sa Babilonia: Bisan kinsa nga makabasa nianang sinulat, ug makapakita kanako sa kahulogan niana, pagasuloban sa saput nga purpura, ug sa-bongan sa kolintas nga bulawan ang iyang liog, ug maoy ikatulong magmamando sa gingharian.
8於是王所有的智慧人都進來，卻不能讀那文字，也不能把意思向王說明。
8Unya mingsulod ang tanan nga mga tawong manggialamon ngadto sa hari: apan sila wala makabasa sa sinulat, ni makatug-an sa hari sa kahulogan niana .
9伯沙撒王就非常驚惶，臉色大變；他的大臣也都不知所措。
9Unya nalibug sa hilabihan si hari Belsasar, ug ang panagway sa iyang nawong nabalhin diha kaniya, ug ang iyang mga principe nangalibug.
10太后舉薦但以理太后因王和他的大臣所說的話，就進入宴會的大廳，對王說：“願王萬歲！你的心意不要驚惶，也不要臉色大變。
10Karon ang reina tungod sa mga pulong sa hari ug sa iyang mga principe misulod sa balay nga gikumbirahan; ang reina misulti ug miingon: Oh hari, mabuhi ka sa walay katapusan; ayaw palibug sa imong hunahuna, ni ipabalhin ang panagway sa imong nawong.
11在你國中有一個人，他裡面有聖神的靈；你先祖在世的日子，發現這人有灼見，有聰明，有智慧，好像神的智慧一樣。你先祖尼布甲尼撒王，就是王的先祖，曾立他為術士、用法術的，以及迦勒底人和占星家的領袖。
11Adunay usa ka tawo sa imong gingharian, nga kaniya anaa ang espiritu sa mga balaang dios; ug sa mga adlaw sa imong amahan, ang kahayag ug salabutan ug kinaadman ingon sa kinaadman sa mga dios, hingpalgan diha kaniya; ug ang hari nga si Nabucodonosor nga imong amahan, ang hari, nagaingon ako , ang imong amahan, nagbuhat kaniya nga pangulo sa mga mago, sa mga maglalamat, sa mga Caldeahanon, ug sa mga mulo-manalagna;
12這都因為在這但以理裡面有美好的靈性，有知識，有聰明，能解夢，釋謎語，能解答難題；這人尼布甲尼撒王曾給他起名叫伯提沙撒。現在可以把但以理召來，他必能解釋牆上文字的意思。”
12Sanglit ang labawon kaayong espiritu, ug kahibalo, ug salabutan, ug paghubad sa mga damgo, ug pagsaysay sa mga malisud nga mga pulong, pagsulbad sa mga gikaduha-duhaan, hingpalgan diha kang Daniel, nga ginganlan sa hari nga si Beltsasar. Karon ipatawag mo si Daniel, ug siya magapakita sa kahulogan.
13於是但以理被帶到王面前，王問但以理說：“你就是我先王從猶大擄來的猶大人但以理嗎？
13Unya si Daniel gipasulod sa atubangan sa hari. Ang hari misulti ug miingon kang Daniel: Ikaw ba kadtong Daniel, nga anak sa pagkabinihag sa Juda, nga gikuha sa hari nga akong amahan gikan sa Juda?
14我聽說你裡面有神的靈，有灼見，有聰明，有高超的智慧。
14Ako nakadungog mahitungod kanimo, nga ang espiritu sa mga dios anaa kanimo, ug nga ang kahayag ug salabutan ug labawon kaayong kinaadman hikaplagan diha kanimo.
15現在智慧人和用法術的都被帶到我面前了，我要他們讀這文字，把文字的意思向我說明，可是他們都不能解釋這文字的意思。
15Ug karon ang mga manggialamong tawo, ang mga maglalamat, gipasulod na sa akong atubangan, aron unta ilang basahon kini nga sinulat, ug ipahayag kanako ang hubad niana: apan sila wala makapakita kanako sa hubad sa maong butang:
16我聽說你能解釋異夢，也能解答難題。現在你若能讀這文字，把它的意思向我說明，就必身穿紫袍，頸戴金鍊，在國中掌權，位列第三。”
16Apan ako nakadungog mahitungod kanimo, nga ikaw makahubad, ug makasulbad sa mga gikaduha-duhaan: karon kong makabasa ka sa sinulat, ug makapahayag kanako sa kahulogan niana, pagasul-oban ikaw sa saput nga purpura, ug sab-ongan sa kolintas nga bulawan ang imong liog, ug mahimo ka nga ikatulong magmamando sa gingharian.
17但以理直言責王但以理在王面前回答說：“你的禮物可以歸你自己，你的賞賜可以歸給別人；我卻要為王讀這文字，也要把意思向王說明。
17Unya si Daniel mitubag ug miingon sa atubangan sa hari: Pasagdi ang imong mga gasa sa imong kaugalingon lamang , ug ihatag ang imong mga balus sa uban; bisan pa niana basahon ko ang sinulat alang sa hari, ug pahibaloon ko siya sa kahulogan.
18王啊！至高的 神曾把國位、權勢、光榮和威嚴賜給你先祖尼布甲尼撒。
18Oh ikaw hari, ang Halangdon Uyamut nga Dios naghatag kang Nabucodonosor nga imong amahan sa gingharian, ug pagkadaku, ug himaya ug pagkahalangdon:
19因 神所賜給他的權勢，各國、各族和說各種語言的人，都在他面前戰兢恐懼；他要殺誰，就殺誰；要誰活著，誰就可以活著；要提升誰，就提升誰；要貶低誰，就貶低誰。
19Ug tungod sa pagkadaku nga iyang gihatag kaniya, ang tanang mga katawohan, mga nasud, ug mga pinulongan, nanagkurog ug nangahadlok sa iyang atubangan: ang buot niya nga patyon iyang gipatay; ug ang buot niya nga buhion , iyang gibuhi; ug ang buot niya nga bayawon , iyang gibayaw, ug ang buot niya nga paubson , iyang gipaubos.
20但他心高氣傲、妄自尊大的時候，就從國位上被趕下來，他的尊榮也被奪去。
20Apan sa diha nga nagmapahitas-on ang iyang kasingkasing, ug sa diha nga nagpagahi ang iyang espiritu, sa pagkaagi nga siya nagkinabuhi nga mapahitas-on, gipapha siya gikan sa iyang trono nga harianon, ug gikuha nila ang himaya gikan kaniya.
21他被趕逐，離開人群，他的心變如獸心，他和野驢同住，像牛一樣吃草，身體被天露滴濕；等到他承認至高的 神在世人的國中掌權，他喜歡誰，就立誰執掌國權。
21Ug siya giabog gikan sa mga anak sa mga tawo, ug ang iyang kasingkasing gihimo nga sama sa iya sa mananap, ug ang iyang puloy-anan diha uban sa ihalas nga mga asno; siya gilawgan nila sa balili sama sa mga vaca, ug ang iyang lawas nahumod sa yamog sa langit; hangtud nga siya nakaila nga ang Halangdon Uyamut nga Dios nagamando sa gingharian sa mga tawo, ug nga siya nagapahamutang sa ibabaw niini sa bisan kinsa nga iyang hing-uyonan.
22伯沙撒啊！你是他的子孫，你雖然知道這一切，你的心仍不謙卑，
22Ug ikaw nga iyang anak, Oh Belsasar, wala ka magpaubos sa imong kasingkasing, bisan nasayud ka niining tanan,
23竟高抬自己，敵對天上的主，使人把他殿中的器皿拿到你面前來，你和你的大臣、妻妾、妃嬪用這些器皿喝酒；你又讚美那些不能看見、不能聽見、甚麼都不能知道，用金、銀、銅、鐵、木、石所做的神，卻沒有把榮耀歸給那手中有你的氣息，和那掌管你一切命途的 神。
23Hinonoa nagmapahitas-on ka sa imong kaugalingon batok sa Ginoo sa langit; ug ilang gidala ang mga sudlanan nga balaan sa iyang balay diha sa imong atubangan; ug ikaw ug ang imong mga principe; ang imong mga asawa ug ang imong mga puyopuyo, ming-inum sa vino gikan niini; ug ginadayeg mo ang dios nga salapi ug bulawan, ug tumbaga, puthaw, kahoy, ug bato, nga dili makakita, ni makadungog, ni makahibalo; ug ang Dios nga sa iyang kamot anaa ang imong gininhawa, ug iya ang tanan mong mga dalan, wala mo paghimayaa:
24因此，有手從 神那裡伸出來，寫了這文字。
24Unya ang bahin sa kamot gipadala gikan kaniya; ug kining sulata ginasulat.
25解釋牆上文字的意義“所寫的文字是：‘彌尼，彌尼，提客勒，烏法珥新。’
25Ug kining sulata mao ang ginasulat: MENE, MENE, TEKEL, UPHARSIN:
26這文字的意思是這樣：‘彌尼’就是 神已數算了你國度的年日，使國終止；
26Kini mao ang kahulogan sa butang: MENE, giihap sa Dios ang imong gingharian, ug gitapus na kini.
27‘提客勒’就是你被稱在天平上，顯出你的缺欠；
27TEKEL: Ikaw ginatimbang diha sa timbangan, ug nakita nga kulangan.
28‘毗勒斯’（“毗勒斯”即“烏法珥新”的單數式）就是你的國要分裂，歸給瑪代人和波斯人。”
28PERES: Ang imong gingharian gibahin na, ug gihatag sa mga Medianhon ug Persiahanon.
29於是伯沙撒下令，人就把紫袍給但以理穿上，把金鍊戴在他的頸上，又宣告他在國中掌權，位列第三。
29Unya nagsugo si Belsasar, ug ilang gibistihan si Daniel sa purpura, ug gisab-ongan sa kolintas nga bulawan ang iyang liog, ug nagpalibut sa pahibalo mahatungod kaniya, nga siya mahimong ikatolo nga magmamando sa gingharian.
30伯沙撒王被殺而亡國當夜，迦勒底人的王伯沙撒被殺。
30Niadtong gabhiona si Belsasar ang hari sa mga Caldeahanon gipatay.
31瑪代人大利烏奪取了迦勒底國；那時他六十二歲。（本節在《馬索拉抄本》為6:1）
31Ug si Dario ang Medianhon midawat sa gingharian, sanglit siya kan-uman ug duha ka tuig ang panuigon.