1祈求就必得著（太6:9~13，7:7~11）有一天，耶穌在一個地方祈禱，祈禱完了，有一個門徒對他說：“主啊，求你教導我們禱告，像約翰教導他的門徒一樣。”
1 Yr oedd ef yn gwedd�o mewn rhyw fan, ac wedi iddo orffen dywedodd un o'i ddisgyblion wrtho, "Arglwydd, dysg i ni wedd�o, fel y dysgodd Ioan yntau i'w ddisgyblion ef."
2耶穌說：“你們禱告的時候，要說：‘父啊，願你的名被尊為聖，願你的國降臨（有些抄本在此有“願你的旨意行在地上，如同行在天上”一句）；
2 Ac meddai wrthynt, "Pan wedd�wch, dywedwch: 'Dad, sancteiddier dy enw; deled dy deyrnas;
3我們需用的食物，求你每天賜給我們；
3 dyro inni o ddydd i ddydd ein bara beunyddiol;
4赦免我們的罪，因為我們也饒恕所有虧負我們的人；不要讓我們陷入試探（有些抄本在此有“救我們脫離那惡者”一句）。’”
4 a maddau inni ein pechodau, oherwydd yr ydym ninnau yn maddau i bob un sy'n troseddu yn ein herbyn; a phaid �'n dwyn i brawf.'"
5耶穌又對他們說：“你們當中，誰有朋友半夜去找他，說：‘請你借給我三個餅，
5 Yna meddai wrthynt, "Pe bai un ohonoch yn mynd at gyfaill ganol nos ac yn dweud wrtho, 'Gyfaill, rho fenthyg tair torth imi,
6因為我有一個朋友旅行來到我這裡，我沒有甚麼可以招待他。’
6 oherwydd y mae cyfaill imi wedi cyrraedd acw ar �l taith, ac nid oes gennyf ddim i'w osod o'i flaen';
7而他卻在裡面回答：‘不要麻煩我，門已經關好了，孩子也跟我在床上了，我不能起來拿給你。’
7 a phe bai yntau yn ateb o'r tu mewn, 'Paid �'m blino; y mae'r drws erbyn hyn wedi ei folltio, a'm plant gyda mi yn y gwely; ni allaf godi i roi dim iti',
8我告訴你們，即使不因為他是朋友而起來給他，也會因為他厚顏地直求，而起來照他所需要的給他。
8 rwy'n dweud wrthych, hyd yn oed os gwrthyd ef godi a rhoi rhywbeth iddo o achos eu cyfeillgarwch, eto oherwydd ei daerni digywilydd fe fydd yn codi ac yn rhoi iddo gymaint ag sydd arno ei eisiau.
9我又告訴你們，你們祈求，就給你們；尋找，就尋見；叩門，就給你們開門。
9 Ac yr wyf fi'n dweud wrthych: gofynnwch, ac fe roddir i chwi; ceisiwch, ac fe gewch; curwch, ac fe agorir i chwi.
10因為所有祈求的就得著，尋找的就尋見，叩門的就給他開門。
10 Oherwydd y mae pawb sy'n gofyn yn derbyn, a'r sawl sy'n ceisio yn cael, ac i'r un sy'n curo agorir y drws.
11你們中間作父親的，哪有兒子求魚，反拿蛇給他呢？
11 Os bydd mab un ohonoch yn gofyn i'w dad am bysgodyn, a rydd ef iddo sarff yn lle pysgodyn?
12或求雞蛋，反給他蠍子呢？
12 Neu os bydd yn gofyn am wy, a rydd ef iddo ysgorpion?
13你們雖然不好，尚且知道把好東西給自己的兒女，何況天父，豈不更把聖靈賜給求他的人嗎？”
13 Am hynny, os ydych chwi, sy'n ddrwg, yn medru rhoi rhoddion da i'ch plant, gymaint mwy y rhydd y Tad nefol yr Ysbryd Gl�n i'r rhai sy'n gofyn ganddo."
14耶穌靠 神的能力趕鬼（太12:22~30；可3:22~27）耶穌趕出一個啞巴鬼，鬼既出去，啞巴就說起話來，眾人都希奇。
14 Yr oedd yn bwrw allan gythraul, a hwnnw'n un mud. Ac wedi i'r cythraul fynd allan, llefarodd y mudan. Synnodd y tyrfaoedd,
15有人說：“他靠鬼王別西卜趕鬼。”
15 ond meddai rhai ohonynt, "Trwy Beelsebwl, pennaeth y cythreuliaid, y mae'n bwrw allan gythreuliaid."
16又有人試探他，向他求一個從天上來的神蹟。
16 Yr oedd eraill am ei brofi, a gofynasant am arwydd ganddo o'r nef.
17耶穌知道他們的心意，就對他們說：“如果一個國家自相紛爭，就必定荒涼；如果一個家庭自相為敵，就必然敗落。
17 Ond yr oedd ef yn deall eu meddyliau hwy, ac meddai wrthynt, "Caiff pob teyrnas a ymrannodd yn ei herbyn ei hun ei difrodi, a'r tai yn cwympo ar ben ei gilydd.
18如果撒但自相紛爭，他的國怎能站立得住呢？你們說我靠別西卜趕鬼，
18 Ac os yw Satan yntau wedi ymrannu yn ei erbyn ei hun, sut y saif ei deyrnas? � gan eich bod chwi'n dweud mai trwy Beelsebwl yr wyf yn bwrw allan gythreuliaid.
19我若靠別西卜趕鬼，你們的子孫趕鬼又靠誰呢？因此，他們必要作你們的審判官。
19 Ac os trwy Beelsebwl yr wyf fi'n bwrw allan gythreuliaid, trwy bwy y mae eich disgyblion chwi yn eu bwrw allan? Am hynny hwy fydd yn eich barnu.
20我若靠 神的能力趕鬼，這就是 神的國臨到你們了。
20 Ond os trwy fys Duw yr wyf fi'n bwrw allan gythreuliaid, yna y mae teyrnas Dduw wedi cyrraedd atoch.
21一個壯漢拿著武器，看守自己的家園，他的家財就平安無事。
21 Pan fydd dyn cryf yn ei arfwisg yn gwarchod ei blasty ei hun, bydd ei eiddo yn cael llonydd;
22但是一個比他更強的人來了，勝過了他，奪去他所倚靠的武器，就把他的家財當作掠物分了。
22 ond pan fydd un cryfach nag ef yn ymosod arno ac yn ei drechu, bydd hwnnw'n cymryd yr arfwisg yr oedd ef wedi ymddiried ynddi, ac yn rhannu'r ysbail.
23不站在我這一邊的就是反對我的；不跟從一起收聚的就是分散的。
23 Os nad yw rhywun gyda mi, yn fy erbyn i y mae, ac os nad yw'n casglu gyda mi, gwasgaru y mae.
24污靈去而復返的教訓（太12:43~45）“一個污靈離開了一個人，走遍乾旱之地，尋找棲身的地方，卻沒有找到，就說：‘我要回到我從前離開了的那房子。’
24 "Pan fydd ysbryd aflan yn mynd allan o rywun, bydd yn rhodio trwy fannau sychion gan geisio gorffwysfa, ond heb ei gael. Yna y mae'n dweud, 'Mi ddychwelaf i'm cartref, y lle y deuthum ohono.'
25到了之後，看見裡面已經打掃乾淨，粉飾好了，
25 Wedi cyrraedd, y mae'n ei gael wedi ei ysgubo a'i osod mewn trefn.
26他就去帶了另外七個比自己更惡的污靈來，進去住在那裡；那人後來的情況，比以前更壞了。”
26 Yna y mae'n mynd ac yn cymryd ato saith ysbryd arall mwy drygionus nag ef ei hun; y maent yn mynd i mewn ac yn ymgartrefu yno; ac y mae cyflwr olaf y dyn hwnnw yn waeth na'r cyntaf."
27約拿的神蹟（太12:39~42）耶穌正說這些話的時候，群眾中有一個女人高聲對他說：“懷你胎的和哺養你的有福了！”
27 Wrth iddo ddweud hyn, cododd gwraig o'r dyrfa ei llais ac meddai wrtho, "Gwyn eu byd y groth a'th gariodd di a'r bronnau a sugnaist."
28他說：“是的，卻還不如聽 神的道而遵守的人有福。”
28 "Nage," meddai ef, "gwyn eu byd y rhai sy'n clywed gair Duw ac yn ei gadw."
29眾人聚集的時候，耶穌就說：“這世代是個邪惡的世代。這世代尋求神蹟，可是除了約拿的神蹟以外，再沒有神蹟給他們了。
29 Wrth i'r tyrfaoedd gynyddu, dechreuodd lefaru: "Y mae'r genhedlaeth hon yn genhedlaeth ddrygionus; y mae'n ceisio arwydd. Eto ni roddir arwydd iddi ond arwydd Jona.
30約拿怎樣成了尼尼微人的神蹟，人子也照樣成為這個世代的神蹟。
30 Oherwydd fel y bu Jona yn arwydd i bobl Ninefe, felly y bydd Mab y Dyn yntau i'r genhedlaeth hon.
31審判的時候，南方的女王要和這世代的人一同起來，她要定他們的罪，因為她從地極來到，要聽所羅門智慧的話。你看，這裡有一位是比所羅門更大的。
31 Bydd Brenhines y De yn codi yn y Farn gyda phobl y genhedlaeth hon, ac yn eu condemnio hwy; oherwydd daeth hi o eithafoedd y ddaear i glywed doethineb Solomon, ac yr ydych chwi'n gweld yma beth mwy na Solomon.
32審判的時候，尼尼微人要和這世代的人一同起來，他們要定這個世代的罪，因為尼尼微人聽了約拿所傳的就悔改了。你看，這裡有一位是比約拿更大的。
32 Bydd pobl Ninefe yn codi yn y Farn gyda'r genhedlaeth hon, ac yn ei chondemnio hi; oherwydd edifarhasant hwy dan genadwri Jona, ac yr ydych chwi'n gweld yma beth mwy na Jona.
33裡面的光（太5:15，6:22~23）“沒有人點了燈，把它放在地窖裡，或量器底下，卻放在燈臺上，叫進來的人看得見光。
33 "Ni bydd neb yn cynnau cannwyll ac yn ei rhoi mewn man cudd neu dan lestr, ond ar ganhwyllbren, er mwyn i'r rhai sy'n dod i mewn weld ei goleuni.
34你的眼睛就是你身體的燈，你的眼睛健全，全身就明亮；如果不健全，全身就黑暗。
34 Dy lygad yw cannwyll dy gorff. Pan fydd dy lygad yn iach, y mae dy gorff hefyd yn llawn goleuni; ond pan fydd yn s�l, y mae dy gorff hefyd yn llawn tywyllwch.
35所以要謹慎，免得你裡面的光黑暗了。
35 Ystyria gan hynny ai tywyllwch yw'r goleuni sydd ynot ti.
36你若全身明亮，沒有一點黑暗，你就完全明亮，好像明亮的燈光照你一樣。”
36 Felly, os yw dy gorff yn llawn goleuni, heb unrhyw ran ohono mewn tywyllwch, bydd yn llawn goleuni, fel pan fydd cannwyll yn dy oleuo �'i llewyrch."
37法利賽人和律法師有禍了（太23:1~36；可12:38~40）耶穌說話的時候，有一個法利賽人請耶穌和他一起吃飯；他就進去坐席。
37 Pan orffennodd lefaru, gwahoddodd Pharisead ef i bryd o fwyd yn ei du375?. Aeth i mewn a chymryd ei le wrth y bwrdd.
38這個法利賽人見耶穌吃飯之前不洗手，覺得奇怪。
38 Pan welodd y Pharisead nad oedd wedi ymolchi yn gyntaf cyn bwyta, fe synnodd.
39主對他說：“你們法利賽人把杯盤的外面洗淨，但你們裡面卻充滿了搶奪和邪惡。
39 Ond meddai'r Arglwydd wrtho, "Yr ydych chwi'r Phariseaid yn wir yn glanhau tu allan y cwpan a'r ddysgl, ond o'ch mewn yr ydych yn llawn anrhaith a drygioni.
40無知的人哪，那造外面的，不也造裡面嗎？
40 Ynfydion, onid yr hwn a wnaeth y tu allan a wnaeth y tu mewn hefyd?
41只要把裡面的施捨出去，你們的一切就都潔淨了。
41 Ond rhowch yn elusen y pethau sydd y tu mewn i'r cwpan, a dyna bopeth yn l�n ichwi.
42然而你們法利賽人有禍了！因為你們把薄荷、茴香和各樣菜蔬獻上十分之一，卻把公義和愛 神的事疏忽了；這些是你們應當作的，但其他的也不可疏忽。
42 Ond gwae chwi'r Phariseaid, oherwydd yr ydych yn talu degwm o fintys a rhyw a phob llysieuyn, ond yn diystyru cyfiawnder a chariad Duw, yr union bethau y dylasech ofalu amdanynt, ond heb esgeuluso'r lleill.
43你們法利賽人有禍了！因為你們喜愛會堂裡的高位和人在巿中心的問安。
43 Gwae chwi'r Phariseaid, oherwydd yr ydych yn caru'r prif gadeiriau yn y synagogau a'r cyfarchiadau yn y marchnadoedd.
44你們有禍了！因為你們好像不顯露的墳墓，走在上面的人並不知道。”
44 Gwae chwi, oherwydd yr ydych fel beddau heb eu nodi, a phobl yn cerdded drostynt yn ddiarwybod."
45律法師中有一個回答他：“老師，你這樣說，把我們也侮辱了！”
45 Atebodd un o athrawon y Gyfraith ef, "Athro, wrth ddweud hyn yr wyt yn ein sarhau ninnau."
46耶穌說：“你們律法師也有禍了，因為你們把難擔的擔子叫人擔，自己連一個指頭也不動。
46 Meddai ef, "Gwae chwithau athrawon y Gyfraith, oherwydd yr ydych yn beichio pobl � beichiau anodd eu dwyn, beichiau nad yw un o'ch bysedd chwi byth yn cyffwrdd � hwy.
47你們有禍了！因為你們修造先知的墳墓，而那些先知正是你們祖先所殺的，
47 Gwae chwi, oherwydd yr ydych yn codi beddfeini i'r proffwydi, ond eich hynafiaid chwi a'u lladdodd.
48這樣，你們就成了證人，對你們祖先的作為表示同意；他們殺害先知，你們修造先知的墳墓。
48 Gan hynny, yn �l eich tystiolaeth eich hunain, yr ydych yn cymeradwyo gweithredoedd eich hynafiaid, oherwydd hwy a'u lladdodd, a chwi sy'n codi'r beddfeini.
49所以， 神的智慧說：‘我要差遣先知和使徒到他們那裡去，有的他們要殺害，有的他們要迫害，
49 Am hynny hefyd y dywedodd Doethineb Duw, 'Anfonaf atynt broffwydi ac apostolion, a byddant yn lladd ac yn erlid rhai ohonynt';
50為要使創世以來眾先知所流的血，從亞伯的血起，直到在祭壇和聖所之間受害的撒迦利亞的血為止，都向這一代追討。’是的，我告訴你們，都要向這一代追討。
50 ac felly gelwir y genhedlaeth hon i gyfrif am waed yr holl broffwydi, a dywalltwyd er seiliad y byd,
51
51 o waed Abel hyd at waed Sechareia, a drengodd rhwng yr allor a'r cysegr. Ie, rwy'n dweud wrthych, fe elwir y genhedlaeth hon i gyfrif amdano.
52你們律法師有禍了！因為你們拿去知識的鑰匙，自己不進去，又阻止要進去的人。”
52 Gwae chwi athrawon y Gyfraith, oherwydd ichwi gymryd ymaith allwedd gwybodaeth; nid aethoch i mewn eich hunain, a'r rhai oedd am fynd i mewn, eu rhwystro a wnaethoch."
53耶穌從那裡出來，經學家和法利賽人非常敵視他，質問他很多問題，
53 Wedi iddo fynd allan oddi yno dechreuodd yr ysgrifenyddion a'r Phariseaid fagu dig tuag ato, a'i holi yn fanwl ynghylch llawer o bethau,
54等機會從他的口中找把柄。
54 gan aros fel helwyr i'w faglu ar ryw air o'i enau.