1提防法利賽人的酵（太10:26~27）那時有成千上萬的人聚在一起，甚至彼此踐踏。耶穌就先對門徒說：“你們要提防法利賽人的酵，就是虛偽。
1 Yn y cyfamser yr oedd y dyrfa wedi ymgynnull yn ei miloedd, nes eu bod yn sathru ei gilydd dan draed. Dechreuodd ef ddweud wrth ei ddisgyblion yn gyntaf, "Gochelwch rhag surdoes y Phariseaid, hynny yw, eu rhagrith.
2沒有甚麼掩蓋的事不被揭露，也沒有甚麼隱藏的事不被人知道。
2 Nid oes dim wedi ei guddio nas datguddir, na dim yn guddiedig na cheir ei wybod.
3所以，你們在暗處所說的，必在明處被人聽見；在內室附耳所談的，必在房頂上宣揚出來。
3 Am hyn, popeth y buoch yn ei ddweud yn y tywyllwch, fe'i clywir yng ngolau dydd; a'r hyn y buoch yn ei sibrwd yn y glust mewn ystafelloedd o'r neilltu, fe'i cyhoeddir ar bennau'r tai.
4應該怕誰（太10:28~31）“我的朋友，我告訴你們，那殺身體以後不能再作甚麼的，不要怕他們。
4 "Rwy'n dweud wrthych chwi fy nghyfeillion, peidiwch ag ofni'r rhai sy'n lladd y corff, ac sydd wedi hynny heb allu i wneud dim pellach.
5我要指示你們當怕的是誰：當怕那殺身體以後，有權把人投入地獄裡的；我告訴你們，應當怕他。
5 Ond dangosaf i chwi pwy i'w ofni: ofnwch yr hwn sydd ag awdurdod ganddo i fwrw i uffern wedi'r lladd; ie, rwy'n dweud wrthych, ofnwch hwnnw.
6五隻麻雀，不是賣兩個大錢嗎？但在 神面前，一隻也不被忘記。
6 Oni werthir pump aderyn y to am ddwy geiniog? Eto nid yw un ohonynt yn angof gan Dduw.
7甚至你們的頭髮都一一數過了。不要怕，你們比許多麻雀貴重得多呢。
7 Yn wir, y mae hyd yn oed pob blewyn o wallt eich pen wedi ei rifo. Peidiwch ag ofni; yr ydych yn werth mwy na llawer o adar y to.
8要在人面前承認主（太10:32~33）“我告訴你們，凡在人面前承認我的，人子在 神的使者面前也承認他；
8 "Rwy'n dweud wrthych, pwy bynnag a'm harddel i gerbron eraill, bydd Mab y Dyn hefyd yn eu harddel hwy gerbron angylion Duw;
9在人面前不認我的，我在 神的使者面前也不認他。
9 ond y sawl sydd yn fy ngwadu i gerbron eraill, fe'i gwedir ef gerbron angylion Duw.
10凡說話得罪人子的，還可以赦免；但褻瀆聖靈的，必不得赦免。
10 Caiff pwy bynnag a ddywed air yn erbyn Mab y Dyn, faddeuant; ond ni faddeuir i'r sawl sy'n cablu yn erbyn yr Ysbryd Gl�n.
11人把你們拉到會堂、官長和當權者的面前，你們不要思慮怎樣申辯或說甚麼話。
11 Pan ddygant chwi gerbron y synagogau a'r ynadon a'r awdurdodau, peidiwch � phryderu am ddull nac am gynnwys eich amddiffyniad, nac am eich ymadrodd;
12到了時候，聖靈必把當說的話教導你們。”
12 oherwydd bydd yr Ysbryd Gl�n yn eich dysgu chwi ar y pryd beth fydd yn rhaid ei ddweud."
13無知富翁的比喻群眾中有一個人對耶穌說：“老師，請吩咐我的兄弟和我分家業。”
13 Meddai rhywun o'r dyrfa wrtho, "Athro, dywed wrth fy mrawd am roi i mi fy nghyfran o'n hetifeddiaeth."
14耶穌說：“你這個人，誰立我作你們的審判官和分家業的人呢？”
14 Ond meddai ef wrtho, "Ddyn, pwy a'm penododd i yn farnwr neu yn gymrodeddwr rhyngoch?"
15於是他對眾人說：“你們要謹慎，遠離一切貪心，因為人的生命並不在於家道豐富。”
15 A dywedodd wrthynt, "Gofalwch ymgadw rhag trachwant o bob math, oherwydd, er cymaint ei gyfoeth, nid yw bywyd neb yn dibynnu ar ei feddiannau."
16就對他們講了一個比喻，說：“有一個富翁的田地豐收。
16 Ac adroddodd ddameg wrthynt: "Yr oedd tir rhyw u373?r cyfoethog wedi dwyn cnwd da.
17他自己心裡說：‘怎麼辦呢？因為我沒有足夠的地方收藏出產了！’
17 A dechreuodd feddwl a dweud wrtho'i hun, 'Beth a wnaf fi, oherwydd nid oes gennyf unman i gasglu fy nghnydau iddo?'
18又說：‘我要這樣辦：我要拆掉這些倉房，建造更大的，好在那裡收藏我的一切糧食和貨物。
18 Ac meddai, 'Dyma beth a wnaf fi: tynnaf f'ysguboriau i lawr ac adeiladu rhai mwy, a chasglaf yno fy holl u375?d a'm heiddo.
19然後，我要對我的靈魂說：靈魂啊，你擁有許多好東西，足夠多年享用，只管安安逸逸地吃喝快樂吧！’
19 Yna dywedaf wrthyf fy hun, "Ddyn, y mae gennyt st�r o lawer o bethau ar gyfer blynyddoedd lawer; gorffwys, bwyta, yf, bydd lawen."'
20 神卻對他說：‘無知的人哪，今天晚上，你擁有的就要取去你的靈魂，你所預備的要歸給誰呢？’
20 Ond meddai Duw wrtho, 'Yr ynfytyn, heno y mynnir dy einioes yn �l gennyt, a phwy gaiff y pethau a baratoaist?'
21凡為自己積財，在 神面前卻不富足的，也是這樣。”
21 Felly y bydd hi ar y rhai sy'n casglu trysor iddynt eu hunain a heb fod yn gyfoethog gerbron Duw."
22不要憂慮，積財於天（太6:19~21、25~33）耶穌又對門徒說：“所以我告訴你們，不要為生命憂慮吃甚麼，也不要為身體憂慮穿甚麼。
22 Meddai wrth ei ddisgyblion, "Am hynny rwy'n dweud wrthych, peidiwch � phryderu am eich bywyd nac am eich corff, beth i'w fwyta na beth i'w wisgo.
23因為生命比飲食重要，身體比衣服重要。
23 Oherwydd y mae mwy i fywyd rhywun na bwyd, a mwy i'w gorff na dillad.
24你們想想烏鴉：牠們不種也不收，無倉又無庫， 神尚且養活牠們；你們比飛鳥貴重得多了。
24 Ystyriwch y brain: nid ydynt yn hau nac yn medi, nid oes ganddynt ystordy nac ysgubor, ac eto y mae Duw yn eu bwydo. Gymaint mwy gwerthfawr ydych chwi na'r adar!
25你們中間誰能用憂慮使自己的壽命延長一刻呢？
25 A phrun ohonoch a all ychwanegu munud at ei oes trwy bryderu?
26既然連這極小的事都不能作，為甚麼還憂慮其他的事呢？
26 Felly os yw hyd yn oed y peth lleiaf y tu hwnt i'ch gallu, pam yr ydych yn pryderu am y gweddill?
27你們想想百合花，怎樣不勞苦，也不紡織。但我告訴你們，就是所羅門最榮華的時候所穿的，也比不上這花中的一朵呢。
27 Ystyriwch y lili, pa fodd y maent yn tyfu: nid ydynt yn llafurio nac yn nyddu; ond rwy'n dweud wrthych, nid oedd gan hyd yn oed Solomon yn ei holl ogoniant wisg i'w chymharu ag un o'r rhain.
28小信的人哪，田野的草，今天還在，明天就投進爐裡， 神尚且這樣給它裝飾，何況你們呢？
28 Os yw Duw yn dilladu felly y glaswellt, sydd heddiw yn y meysydd ac yfory yn cael ei daflu i'r ffwrn, gymaint mwy y dillada chwi, chwi o ychydig ffydd!
29你們不要求吃甚麼，喝甚麼，也不要憂慮，
29 A chwithau, peidiwch � rhoi eich bryd ar beth i'w fwyta a beth i'w yfed, a pheidiwch � byw mewn pryder;
30因為這一切都是世上不信的人所尋求的。你們的父原知道你們需要這一切。
30 oherwydd dyna'r holl bethau y mae cenhedloedd y byd yn eu ceisio, ond y mae gennych chwi Dad sy'n gwybod fod arnoch eu hangen.
31你們只管求他的國，這些東西都必加給你們。
31 Ceisiwch yn hytrach ei deyrnas ef, a rhoir y pethau hyn yn ychwaneg i chwi.
32你們這小群，不要怕，因為你們的父樂意把國賜給你們。
32 Peidiwch ag ofni, fy mhraidd bychan, oherwydd gwelodd eich Tad yn dda roi i chwi'r deyrnas.
33當變賣你們所有的施捨給人，為自己製造不朽壞的錢囊，積蓄用不盡的財寶在天上，就是賊不能近、蟲不能蛀的地方。
33 Gwerthwch eich eiddo a rhowch ef yn elusen; gwnewch i chwi eich hunain byrsau nad ydynt yn treulio, trysor dihysbydd yn y nefoedd, lle nad yw lleidr yn dod ar y cyfyl, na gwyfyn yn difa.
34因為你們的財寶在哪裡，你們的心也在哪裡。
34 Oherwydd lle mae eich trysor, yno hefyd y bydd eich calon.
35忠心的僕人有福了（太24:45~51；可13:33~37）“你們的腰當束起來，燈也該點著，
35 "Bydded eich gwisg wedi ei thorchi a'ch canhwyllau ynghynn.
36像等候自己的主人從婚筵回來一樣，好叫你們在主人回來敲門時，立刻給他開門。
36 Byddwch chwithau fel rhai yn disgwyl dychweliad eu meistr o briodas, i agor iddo cyn gynted ag y daw a churo.
37主人來到了，看見僕人警醒，這些僕人就有福了。我實在告訴你們，主人必親自束腰，招待他們吃飯，進前來侍候他們。
37 Gwyn eu byd y gweision hynny a geir ar ddihun gan eu meistr pan ddaw; yn wir, rwy'n dweud wrthych y bydd ef yn torchi ei wisg, ac yn eu gosod wrth y bwrdd, ac yn dod ac yn gweini arnynt.
38主人也許半夜之前，或天亮之前回來，看見他們這樣，這些僕人就有福了。
38 Ac os daw ef ar hanner nos neu yn yr oriau m�n, a'u cael felly, gwyn eu byd.
39你們都知道，家主若曉得竊賊甚麼時候來，就不會讓他摸進屋裡。
39 A gwybyddwch hyn: pe buasai meistr y tu375? yn gwybod pa bryd y byddai'r lleidr yn dod, ni fuasai wedi gadael iddo dorri i mewn i'w du375?.
40你們也要準備妥當，因為在想不到的時候，人子就來了。”
40 Chwithau hefyd, byddwch barod, oherwydd pryd na thybiwch y daw Mab y Dyn."
41彼得說：“主啊，你說這比喻，是為我們還是為眾人呢？”
41 Meddai Pedr, "Arglwydd, ai i ni yr wyt yn adrodd y ddameg hon, ai i bawb yn ogystal?"
42主說：“誰是那忠心精明的管家，被主人指派管理家裡的僕人，按時分糧呢？
42 Dywedodd yr Arglwydd, "Pwy ynteu yw'r goruchwyliwr ffyddlon a chall a osodir gan ei feistr dros ei weision, i roi eu dogn bwyd iddynt yn ei bryd?
43主人來到的時候，看見他這樣作，那僕人就有福了。
43 Gwyn ei fyd y gwas hwnnw a geir yn gwneud felly gan ei feistr pan ddaw;
44我實在告訴你們，主人要指派他管理主人的一切財產。
44 yn wir, rwy'n dweud wrthych y gesyd ef dros ei holl eiddo.
45如果那僕人心裡說：‘我的主人不會那麼快回來’，就動手打其他的僕人使女，並且吃喝醉酒；
45 Ond os dywed y gwas hwnnw yn ei galon, 'Y mae fy meistr yn oedi dod', a dechrau curo'r gweision a'r morynion, a bwyta ac yfed a meddwi,
46在他想不到的日子、不知道的時間，那僕人的主人要來，嚴厲地處罰他，使他和不信的人同在一起。
46 yna bydd meistr y gwas hwnnw yn cyrraedd ar ddiwrnod annisgwyl iddo ef ac ar awr nas gu373?yr; ac fe'i cosba yn llym, a gosod ei le gyda'r anffyddloniaid.
47那僕人知道主人的意思，卻不預備，也不照他的意思行，必多受責打；
47 Bydd y gwas hwnnw sy'n gwybod ewyllys ei feistr, ac eto heb ddarparu na gwneud dim yn �l ei ewyllys, yn cael curfa dost;
48但那不知道的，雖然作了該受責打的事，也必少受責打。多給誰就向誰多取，多託誰就向誰多要。
48 ond bydd y gwas nad yw'n gwybod, ond sydd wedi haeddu curfa, yn cael un ysgafn. Disgwylir llawer gan y sawl a dderbyniodd lawer; a gofynnir llawer mwy yn �l gan yr un y mae llawer wedi ei ymddiried iddo.
49將引起紛爭（太10:34~36）“我來要把火投在地上，如果燒了起來，那是我所願意的。
49 "Yr wyf fi wedi dod i fwrw t�n ar y ddaear, ac O na fyddai eisoes wedi ei gynnau!
50我有應當受的洗，我是多麼迫切地期待這事完成。
50 Y mae bedydd y mae'n rhaid fy medyddio ag ef, a chymaint yw fy nghyfyngder hyd nes y cyflawnir ef!
51你們以為我來是要地上有和平嗎？不是的，我告訴你們，是要有紛爭。
51 A ydych chwi'n tybio mai i roi heddwch i'r ddaear yr wyf fi wedi dod? Nage, meddaf wrthych, ond ymraniad.
52從今以後，一家五口將起紛爭，三個反對兩個，兩個反對三個。
52 Oherwydd o hyn allan bydd un teulu o bump wedi ymrannu, tri yn erbyn dau a dau yn erbyn tri:
53他們將起紛爭：父親反對兒子，兒子反對父親，母親反對女兒，女兒反對母親，婆婆反對媳婦，媳婦反對婆婆。”
53 'Ymranna'r tad yn erbyn y mab a'r mab yn erbyn y tad, y fam yn erbyn ei merch a'r ferch yn erbyn ei mam, y fam-yng-nghyfraith yn erbyn y ferch-yng-nghyfraith a'r ferch-yng-nghyfraith yn erbyn ei mam-yng-nghyfraith.'"
54當曉得分辨和判斷（太16:2~3）耶穌又對眾人說：“你們一看見西邊有雲彩升起來，就說：‘要下大雨’，果然這樣；
54 Dywedodd wrth y tyrfaoedd hefyd, "Pan welwch gwmwl yn codi yn y gorllewin, yr ydych yn dweud ar unwaith, 'Daw yn law', ac felly y bydd;
55起了南風，就說：‘天要熱了’，也果然這樣。
55 a phan welwch wynt y de yn chwythu, yr ydych yn dweud, 'Daw yn wres', a hynny fydd.
56偽君子啊！你們知道分辨天地的氣象，怎麼不知道分辨這個時代呢？
56 Chwi ragrithwyr, medrwch ddehongli'r olwg ar y ddaear a'r ffurfafen, ond sut na fedrwch ddehongli'r amser hwn?
57“你們為甚麼自己不能判斷甚麼是對的呢？
57 "A pham nad ydych ohonoch eich hunain yn barnu beth sydd yn iawn?
58你和你的對頭去見官長，還在路上的時候，應當盡力向他求和，免得他把你拉到法官面前，法官把你交給差役，差役把你關在監裡。
58 Pan wyt yn mynd gyda'th wrth-wynebwr at yr ynad, gwna dy orau ar y ffordd yno i gymodi ag ef, rhag iddo dy lusgo gerbron y barnwr, ac i'r barnwr dy draddodi i'r cwnstabl, ac i'r cwnstabl dy fwrw i garchar.
59我告訴你，除非你還清最後的一個小錢，否則決不能從那裡出來。”
59 Rwy'n dweud wrthyt, ni ddoi di byth allan oddi yno cyn talu'n �l y geiniog olaf un."