1商議怎樣殺害耶穌（太26:1~5；可14:1~2、10~11。參約11:45~53）除酵節又名逾越節近了。
1 Yr oedd gu373?yl y Bara Croyw, y Pasg fel y'i gelwir, yn agos�u.
2祭司長和經學家設法怎樣殺害耶穌，因為他們懼怕群眾。
2 Yr oedd y prif offeiriaid a'r ysgrifenyddion yn ceisio modd i'w ladd, oherwydd yr oedd arnynt ofn y bobl.
3那時，撒但已經進入加略人猶大的心，他原是十二門徒中的一個。
3 Ac aeth Satan i mewn i Jwdas, a elwid Iscariot, hwnnw oedd yn un o'r Deuddeg.
4他去與祭司長和守殿官商量怎樣把耶穌交給他們。
4 Aeth ef a thrafod gyda'r prif offeiriaid a swyddogion gwarchodlu'r deml sut i fradychu Iesu iddynt.
5他們很高興，約定了給他銀子。
5 Cytunasant yn llawen iawn i dalu arian iddo.
6他答應了，就尋找機會，要趁群眾不在的時候，把耶穌交給他們。
6 Cydsyniodd yntau, a dechreuodd geisio cyfle i'w fradychu ef iddynt heb i'r dyrfa wybod.
7預備逾越節的筵席（太26:17~19；可14:12~16）除酵日到了，在這一天應當宰殺逾越節的羊羔。
7 Daeth dydd gu373?yl y Bara Croyw, pryd yr oedd yn rhaid lladd oen y Pasg.
8耶穌差派彼得和約翰，說：“你們去為我們預備逾越節的晚餐給我們吃。”
8 Anfonodd ef Pedr ac Ioan gan ddweud, "Ewch a pharatowch inni gael bwyta gwledd y Pasg."
9他們說：“你要我們在哪裡預備呢？”
9 Meddent hwy wrtho, "Ble yr wyt ti am inni ei pharatoi?"
10他說：“你們進了城，必有一個人頂著水罐，迎面而來，你們就跟著他，到他所進的那一家，
10 Atebodd hwy, "Wedi i chwi fynd i mewn i'r ddinas fe ddaw dyn i'ch cyfarfod, yn cario stenaid o ddu373?r. Dilynwch ef i'r tu375? yr � i mewn iddo,
11對家主說，老師問你：‘客廳在哪裡？我和門徒好在那裡吃逾越節的晚餐。’
11 a dywedwch wrth u373?r y tu375?, 'Y mae'r Athro yn gofyn i ti, "Ble mae f'ystafell, lle yr wyf i fwyta gwledd y Pasg gyda'm disgyblion?"'
12他必指示你們樓上一間布置整齊的大房子，你們就在那裡預備。”
12 Ac fe ddengys ef i chwi oruwchystafell fawr wedi ei threfnu; yno paratowch."
13他們去了，所遇見的正像耶穌所說的一樣，就預備好了逾越節的晚餐。
13 Aethant ymaith, a chael fel yr oedd ef wedi dweud wrthynt, a pharatoesant wledd y Pasg.
14最後的晚餐（太26:20~24、26~29；可14:17~21；約13:21~30。參林前11:23~25）到了時候，耶穌和使徒一同吃飯。
14 Pan ddaeth yr awr, cymerodd ei le wrth y bwrdd, a'r apostolion gydag ef.
15他說：“我十分願意在受難以前，跟你們吃這逾越節的晚餐。
15 Meddai wrthynt, "Mor daer y b�m yn dyheu am gael bwyta gwledd y Pasg hwn gyda chwi cyn imi ddioddef!
16我告訴你們，我決不再吃這晚餐，直到它成就在 神的國裡。”
16 Oherwydd rwy'n dweud wrthych na fwyt�f hi byth hyd nes y cyflawnir hi yn nheyrnas Dduw."
17耶穌接過杯來，感謝了，說：“你們拿這個，大家分著喝。
17 Derbyniodd gwpan, ac wedi diolch meddai, "Cymerwch hwn a rhannwch ef ymhlith eich gilydd.
18我告訴你們，從今以後，我決不再喝這葡萄酒，直到 神的國來臨。”
18 Oherwydd rwy'n dweud wrthych nad yfaf o hyn allan o ffrwyth y winwydden hyd nes y daw teyrnas Dduw."
19他拿起餅來，感謝了，擘開遞給他們，說：“這是我的身體，為你們捨的，你們應當這樣行，為的是記念我。”
19 Cymerodd fara, ac wedi diolch fe'i torrodd a'i roi iddynt gan ddweud, "Hwn yw fy nghorff, sy'n cael ei roi er eich mwyn chwi; gwnewch hyn er cof amdanaf."
20飯後，他照樣拿起杯來，說：“這杯是用我的血所立的新約，這血是為你們流的。
20 Yr un modd hefyd fe gymerodd y cwpan ar �l swper gan ddweud, "Y cwpan hwn yw'r cyfamod newydd yn fy ngwaed i, sy'n cael ei dywallt er eich mwyn chwi.
21你看，出賣我的人的手和我一同在桌子上，
21 Ond dyma law fy mradychwr gyda'm llaw i ar y bwrdd.
22人子固然要照所預定的離世，但出賣人子的那人有禍了！”
22 Oherwydd y mae Mab y Dyn yn wir yn mynd ymaith, yn �l yr hyn sydd wedi ei bennu, ond gwae'r dyn hwnnw y bradychir ef ganddo!"
23於是，門徒彼此對問，他們中間誰要作這事。
23 A dechreusant ofyn ymhlith ei gilydd prun ohonynt oedd yr un oedd am wneud hynny.
24門徒再爭論誰最大門徒中間又起了爭論：他們中間誰是最大的。
24 Cododd cweryl hefyd yn eu plith: prun ohonynt oedd i'w gyfrif y mwyaf?
25耶穌對他們說：“各國都有君王統治他們，他們的掌權者稱為恩主，
25 Meddai ef wrthynt, "Y mae brenhinoedd y Cenhedloedd yn arglwyddiaethu arnynt, a'r rhai sydd ag awdurdod drostynt yn cael eu galw yn gymwynaswyr.
26但你們卻不要這樣；你們中間最大的，應當像最小的；作首領的，應當像服事人的。
26 Ond peidiwch chwi � gwneud felly. Yn hytrach, bydded y mwyaf yn eich plith fel yr ieuengaf, a'r arweinydd fel un sy'n gweini.
27哪一個大呢？是坐著吃喝的還是服事人的呢？不是坐著吃喝的嗎？然而我在你們中間，如同服事人的。
27 Pwy sydd fwyaf, yr un sy'n eistedd wrth y bwrdd neu'r un sy'n gweini? Onid yr un sy'n eistedd? Ond yr wyf fi yn eich plith fel un sy'n gweini.
28我在磨煉之中，常常和我同在的就是你們。
28 Chwi yw'r rhai sydd wedi dal gyda mi trwy gydol fy nhreialon.
29父怎樣把王權賜給我，我也照樣賜給你們，
29 Ac fel y cyflwynodd fy Nhad deyrnas i mi, yr wyf finnau yn cyflwyno un i chwi;
30叫你們在我的國裡坐在我的席上吃喝，又坐在寶座上審判以色列的十二支派。
30 cewch fwyta ac yfed wrth fy mwrdd i yn fy nheyrnas i, ac eistedd ar orseddau gan farnu deuddeg llwyth Israel.
31預言彼得不認主（太26:31~35；可14:27~31；約13:36~38）“西門，西門，撒但設法要得著你們，好篩你們像篩麥子一樣；
31 "Simon, Simon, dyma Satan wedi eich hawlio chwi, i'ch gogrwn fel u375?d;
32但我已經為你祈求，叫你的信心不至失掉。你回頭的時候，要堅固你的弟兄。”
32 ond yr wyf fi wedi deisyf drosot ti na fydd dy ffydd yn pallu. A thithau, pan fyddi wedi dychwelyd ataf, cadarnha dy frodyr."
33彼得說：“主啊！我已經準備好要跟你一同下監，一同死。”
33 Meddai ef wrtho, "Arglwydd, gyda thi rwy'n barod i fynd i garchar ac i farwolaeth."
34耶穌說：“彼得，我告訴你，今天雞叫以前，你會三次說不認得我。”
34 "Rwy'n dweud wrthyt, Pedr," atebodd ef, "ni ch�n y ceiliog heddiw cyn y byddi wedi gwadu deirgwaith dy fod yn fy adnabod i."
35要帶錢囊、口袋和刀耶穌又對他們說：“從前我差你們出去，沒有帶錢囊、口袋、鞋子，你們缺乏甚麼沒有？”他們說：“沒有。”
35 Dywedodd wrthynt, "Pan anfonais chwi allan heb bwrs na chod na sandalau, a fuoch yn brin o ddim?" "Naddo," atebasant.
36耶穌說：“但現在，有錢囊的應當帶著，有口袋的也是這樣；沒有刀的，要賣掉衣服去買刀。
36 Meddai yntau, "Ond yn awr, os oes gennych bwrs, ewch ag ef gyda chwi, a'ch cod yr un modd; ac os nad oes gennych gleddyf, gwerthwch eich mantell a phrynu un.
37我告訴你們，‘他被列在不法者之中’這句經文，必定應驗在我身上，因為關於我的事必然成就。”
37 Rwy'n dweud wrthych fod yn rhaid cyflawni ynof fi yr Ysgrythur sy'n dweud: 'A chyfrifwyd ef gyda throseddwyr.' Oherwydd y mae'r hyn a ragddywedwyd amdanaf fi yn dod i ben."
38他們說：“主啊，請看，這裡有兩把刀。”耶穌說：“夠了。”
38 "Arglwydd," atebasant hwy, "dyma ddau gleddyf." Meddai yntau wrthynt, "Dyna ddigon."
39在客西馬尼禱告（太26:36~46；可14:32~42）耶穌照常到橄欖山去，門徒也跟著他。
39 Yna aeth allan, a cherdded yn �l ei arfer i Fynydd yr Olewydd, a'i ddisgyblion hefyd yn ei ddilyn.
40到了那裡，他對門徒說：“你們應當禱告，免得陷入試探。”
40 Pan gyrhaeddodd y fan, meddai wrthynt, "Gwedd�wch na ddewch i gael eich profi."
41於是耶穌離開他們約有扔一塊石頭那麼遠，跪下禱告說：
41 Yna ymneilltuodd Iesu oddi wrthynt tuag ergyd carreg, a chan benlinio dechreuodd wedd�o
42“父啊，如果你願意，就把這杯拿走！但不要成就我的意思，只要成就你的旨意。”
42 gan ddweud, "O Dad, os wyt ti'n fodlon, cymer y cwpan hwn oddi wrthyf. Ond gwneler dy ewyllys di, nid fy ewyllys i."
43（有些抄本有第43、44節：“有一位天使從天上顯現，加給他力量。耶穌非常傷痛，禱告更加懇切，汗如大血點滴在地上。”）
43 Ac ymddangosodd angel o'r nef iddo, a'i gyfnerthu.
44
44 Gan gymaint ei ing, yr oedd yn gwedd�o'n ddwysach, ac yr oedd ei chwys fel dafnau o waed yn diferu ar y ddaear.
45他禱告完了，就起來到門徒那裡，看見他們因為憂愁都睡著了，
45 Cododd o'i weddi a mynd at ei ddisgyblion a'u cael yn cysgu o achos eu gofid.
46就說：“你們為甚麼睡覺呢？起來禱告！免得陷入試探。”
46 Meddai wrthynt, "Pam yr ydych yn cysgu? Codwch, a gwedd�wch na ddewch i gael eich profi."
47耶穌被捕（太26:47~56；可14:43~50；約18:3~11）耶穌還在說話的時候，來了一群人，十二門徒中的猶大走在前頭，到了耶穌跟前要用嘴親他。
47 Tra oedd yn dal i siarad, fe ymddangosodd tyrfa, a Jwdas, fel y'i gelwid, un o'r Deuddeg, ar ei blaen. Nesaodd ef at Iesu i'w gusanu.
48耶穌對他說：“猶大，你用親嘴作暗號出賣人子嗎？”
48 Meddai Iesu wrtho, "Jwdas, ai � chusan yr wyt yn bradychu Mab y Dyn?"
49左右的人見了，就說：“主啊，我們用刀砍好嗎？”
49 Pan welodd ei ddilynwyr beth oedd ar ddigwydd, meddent, "Arglwydd, a gawn ni daro �'n cleddyfau?"
50他們中間有一個人砍了大祭司的僕人一刀，削掉他的右耳。
50 Trawodd un ohonynt was yr archoffeiriad a thorri ei glust dde i ffwrdd.
51耶穌說：“由他們吧！”就摸那人的耳朵，醫好了他。
51 Atebodd Iesu, "Peidiwch! Dyna ddigon!" Cyffyrddodd �'r glust a'i hadfer.
52耶穌對那些前來捉拿他的祭司長、守殿官和長老說：“你們帶著刀棒出來，把我當作強盜捉拿嗎？
52 Yna meddai Iesu wrth y rhai oedd wedi dod yn ei erbyn, y prif offeiriaid a swyddogion gwarchodlu'r deml a'r henuriaid, "Ai fel at leidr, � chleddyfau a phastynau, y daethoch allan?
53我天天跟你們在殿裡，你們不向我下手；但現在是你們的時候了，也是黑暗掌權的時候了。”
53 Er fy mod gyda chwi beunydd yn y deml, ni wnaethoch ddim i'm dal. Ond eich awr chwi yw hon, a'r tywyllwch biau'r awdurdod."
54彼得三次不認主（太26:57~58、69~75；可14:53~54、66~72；約18:12~18、25~27）他們拿住耶穌，押到大祭司家裡，彼得遠遠地跟著。
54 Daliasant ef, a mynd ag ef ymaith i mewn i du375?'r archoffeiriad. Yr oedd Pedr yn canlyn o hirbell.
55他們在院內生了火，一同坐著，彼得也坐在他們中間。
55 Cyneuodd rhai d�n yng nghanol y cyntedd, ac eistedd gyda'i gilydd. Eisteddodd Pedr yn eu plith.
56有一個使女，見他面向火光坐著，就注視他，說：“這人是和他一夥的。”
56 Gwelodd morwyn ef yn eistedd wrth y t�n, ac wedi syllu arno meddai, "Yr oedd hwn hefyd gydag ef."
57彼得卻否認，說：“你這個女人，我不認得他。”
57 Ond gwadodd ef a dweud, "Nid wyf fi'n ei adnabod, ferch."
58不久，另一個人看見他，就說：“你也是他們中間的一個。”彼得說：“你這個人，我不是。”
58 Yn fuan wedi hynny gwelodd un arall ef, ac meddai, "Yr wyt tithau yn un ohonynt." Ond meddai Pedr, "Nac ydwyf, ddyn."
59大約過了一小時，又有一個人肯定地說：“這人真是和他一夥的，因為他也是加利利人。”
59 Ymhen rhyw awr, dechreuodd un arall daeru, "Yn wir yr oedd hwn hefyd gydag ef, oherwydd Galilead ydyw."
60彼得說：“你這個人，我不知道你說的是甚麼！”他還在說話的時候，雞就叫了。
60 Meddai Pedr, "Ddyn, nid wyf yn gwybod am beth yr wyt ti'n s�n." Ac ar unwaith, tra oedd yn dal i siarad, canodd y ceiliog.
61主轉過身來看彼得，彼得就想起主對他說過的話：“今天雞叫以前，你要三次說不認得我。”
61 Troes yr Arglwydd ac edrych ar Pedr, a chofiodd ef air yr Arglwydd wrtho, "Cyn i'r ceiliog ganu heddiw, fe'm gwedi i deirgwaith."
62他就出去痛哭。
62 Aeth allan ac wylo'n chwerw.
63公議會審問耶穌（太26:59~68；可14:55~65；約18:19~24）看管耶穌的人戲弄他，
63 Yr oedd gwarcheidwaid Iesu yn ei watwar a'i guro.
64蒙住他的眼睛問他：“你說預言吧，說打你的是誰。”
64 Rhoesant orchudd amdano, a dechrau ei holi gan ddweud, "Proffwyda! Pwy a'th drawodd?"
65他們還說了許多別的辱罵他的話。
65 A dywedasant lawer o bethau cableddus eraill wrtho.
66天一亮，民間的長老、祭司長和經學家就都聚集，把他帶到他們的公議會裡，說：
66 Pan ddaeth yn ddydd, cyfarfu Cyngor henuriaid y bobl, y prif offeiriaid a'r ysgrifenyddion. Daethant ag ef gerbron eu brawdlys
67“你若是基督，就告訴我們吧。”耶穌說：“就算我告訴你們，你們也決不相信。
67 gan ddweud, "Os ti yw'r Meseia, dywed hynny wrthym." Meddai yntau wrthynt, "Os dywedaf hynny wrthych, fe wrthodwch gredu;
68如果我問你們，你們也決不回答。
68 ac os holaf chwi, fe wrthodwch ateb.
69從今以後，人子要坐在 神權能的右邊。”
69 O hyn allan bydd Mab y Dyn yn eistedd ar ddeheulaw Gallu Duw."
70他們說：“那麼你是 神的兒子嗎？”耶穌說：“你們說了，我是。”
70 Meddent oll, "Ti felly yw Mab Duw?" Atebodd hwy, "Chwi sy'n dweud mai myfi yw."
71他們說：“我們還需要甚麼證供呢？我們親自聽見他所說的話了。”
71 Yna meddent, "Pa raid inni wrth dystiolaeth bellach? Oherwydd clywsom ein hunain y geiriau o'i enau ef."