1不可貪吃，當求智慧你與官長一起坐席吃飯的時候，要特別留意在你面前的是誰。
1وقتی با شخصی مهمی غذا می خوری، بخاطر داشته باش که با چه کسی نشسته ای.
2你若是個貪吃的人，就當把刀子放在喉嚨上。
2اگر شخص پُرخوری هستی، کارد را بر گلوی خود بگذار
3不可貪戀他的美食，因為那是騙人的食物。
3و حریص غذاهای لذیذ او نباش، زیرا ممکن است ترا فریب بدهد.
4不要勞碌求富，你要明智地放下這企圖。
4عاقل باش و برای کسب ثروت، خود را خسته نکن،
5你的眼睛注視在錢財上，錢財卻不見了，因為錢財必長起翅膀，如鷹飛往天上。
5زیرا ثروت پایدار نیست و مانند عقاب می پرد و ناپدید می شود.
6不可吃吝嗇人的飯，也不可貪戀他的美食。
6از خوان شخص خسیس غذا نخور و برای طعام های لذیذ او حریص نباش،
7因為他心裡怎樣計算，他的為人就是怎樣；他雖然對你說：“請吃，請喝！”他的心裡卻沒有你。
7زیرا او حساب هرچه را که بخوری در فکر خود نگاه می دارد. او تعارف می کند و می گوید: «بخور و بنوش»، اما این را از صمیم دل نمی گوید.
8你所吃的那一點食物，必要吐出來，你道謝的美言，也都白費了。
8لقمه ای را که خورده ای استفراغ خواهی کرد و تشکرات تو برباد خواهند رفت.
9不要說話給愚昧人聽，因為他必藐視你明慧的言語。
9آدم احمق را نصیحت نکن، زیرا او سخنان حکیمانۀ ترا بی اهمیت می شمارد.
10你不可遷移古時的地界；也不可侵佔孤兒的田地。
10سرحد مُلک خود را که از قدیم تعیین شده تغییر نده و زمین یتیمان را بزور نگیر،
11因為他們的救贖主大有能力，他必向你為他們的案件伸冤。
11زیرا خداوند «حامی» آن ها باقدرت است و به داد آن ها می رسد.
12你要專心領受教訓，留心聽知識的言語。
12وقتی معلم ترا تعلیم می دهد، از صمیم دل به سخنان آموزندۀ آنها گوش بده.
13要管教孩童，不可姑息，你雖然用杖打他，他也不會死；
13از تأدیب کردن فرزند خویش کوتاهی نکن، زیرا تنبیه او را نمی کشد،
14你要用杖打他，就可以救他的靈魂免下陰間。
14بلکه جان او را از هلاکت نجات می دهد.
15我兒，如果你的心有智慧，我的心也就歡喜；
15فرزندم، اگر حکمت بیآموزی، دل من شاد می شود،
16你的嘴唇說正直話的時候，我的內心就歡樂。
16و هنگامی که سخن راست بگوئی تمام وجودم به وجد می آید.
17你的心不要嫉妒罪人，只要時常敬畏耶和華。
17به بدکاران حسادت نورز، بلکه آرزوی تو اطاعت از خداوند باشد،
18因為萬事必有結局，你的盼望也不會斷絕。
18زیرا در اینصورت آیندۀ خوبی خواهی داشت و امید تو برباد نخواهد رفت.
19我兒，你要聽，要有智慧，要引導你的心走在正路上。
19فرزندم، عاقل باش و به سخنانم گوش بده. در راه راست قدم بردار
20酗酒的人，不可與他們來往；暴食的人，不要與他們為友。
20و با مردم شرابخور و شکم پرست معاشرت نکن،
21因為酗酒暴食的人必致窮乏；貪睡的人必穿破衣。
21زیرا کسانی که کارشان فقط خوردن و خوابیدن است، فقیر و محتاج می شوند.
22你要聽從生你的父親；也不可因為母親老了，就藐視她。
22به نصیحت پدرت که ترا به وجود آورده است، گوش بده و مادرت را هنگامی که پیر می شود، خوار نشمار.
23你要買真理，不可出賣；要得智慧、教訓和哲理。
23در پی حقیقت باش و حکمت و ادب و دانش را کسب کن و به هیچ قیمتی آن ها را از دست نده.
24義人的父親必大有快樂；生下智慧的兒子的，必因兒子歡喜。
24فرزند راستکار و دانا باش تا باعث خوشی و خوشنودی پدر و مادرت شوی.
25要使你的父母歡喜，使生下你的快樂。
25فرزندم، سخنان مرا بشنو و زندگی مرا سرمشق خود قرار ده.
26我兒，把你的心給我；你的眼目要關注我的道路。
26بدان که زن بدکاره دام خطرناکی است.
27因為妓女是深坑，淫婦是狹窄的井。
27او مانند راهزن در کمین قربانی های خود می نشیند و به تعداد مردم خیانتکار می افزاید.
28她像強盜一樣埋伏，使人間增添很多奸詐的人。
28مصیبت و بدبختی نصیب چه کسی می شود؟ آن کیست که همیشه جنگ و دعوا برپا می کند، بی جهت زخمی می شود و چشمانش تار می گردند؟
29誰有禍患？誰有愁苦？誰有紛爭？誰有怨言？誰無故受傷？誰的眼睛赤紅？
29کسی که دایم شراب می خورد و بدنبال میگساری می رود.
30就是那些沉湎於酒，常去品嘗調和美酒的人。
30پس فریفتۀ شراب گلگون نشو که در پیاله به تو چشمک می زند و بعد آهسته از گلویت پائین می رود،
31你不要看酒怎樣發紅，在杯中怎樣閃爍誘人，喝下去怎樣舒暢，
31در آخر، مثل مار کشنده ترا نیش می زند و مانند کفچه مار ترا می گزد.
32最後它卻像咬你的蛇、像刺你的毒蛇。
32چشمانت چیزهای عجیب و غریب می بینند و گرفتار وهم و خیال می گردی.
33你的眼睛必看見怪異的事，你的心必說乖謬的話。
33مانند کسی می شوی که در بحر خوابیده و با امواج آن دست و پنجه نرم می کند.می گوئی: «مرا زدند، اما دردی را احساس نمی کنم. چه وقت به هوش می آیم تا یک پیالۀ دیگر بنوشم؟»
34你必好像躺在海中，又好像躺在桅杆頂上。
34می گوئی: «مرا زدند، اما دردی را احساس نمی کنم. چه وقت به هوش می آیم تا یک پیالۀ دیگر بنوشم؟»
35你必說：“人打我，我不痛；人鞭打我，我不曉得；我甚麼時候清醒？我還要再去尋酒。”