聖經新譯本

Shona

Genesis

41

1法老連作兩個夢過了兩年,法老作了一個夢,夢見自己站在河邊。
1Makore maviri akati apera, Farao akarota hope; akazviona amire parwizi.
2有七頭母牛從河裡上來,又健美又肥壯,在蘆葦中吃草。
2Akaona mhou nomwe dzichikwira dzichibuda murwizi, dzakanga dzakanaka, dzakakora; dzichifura pakati penhokwe.
3接著,又有另外七頭母牛從河裡上來,又醜陋又瘦弱,站在岸上其他母牛旁邊。
3Zvino akaona dzimwe mhou nomwe dzichikwira mashure madzo, dzichibva murwizi, dzakanga dzakaipa, dzakaonda; dzikamira nedzimwe mhou pamahombekombe erwizi.
4這些醜陋瘦弱的母牛,竟把那些健美肥壯的母牛吃掉,法老就醒了。
4Zvino mhou dzakaipa, dzakaonda, dzikadya mhou dziya nomwe dzakanaka, dzakakora. Farao akapepuka.
5他又睡著,作了第二個夢,夢見一根麥莖,長出七個麥穗,又肥壯又美好。
5Akavatazve, akarota rwechipiri; akaona hura nomwe dzezviyo dzakanga dzatumbuka padzinde rimwe, dzakanga dzakakora, dzakanaka,
6接著,又長出七個麥穗,又乾瘦又被東風吹焦了。
6akaona hura nomwe, dzakanga dzakatetepa, dzakanga dzapiswa nemhepo yokumabvazuva, dzichibuda shure kwadzo.
7這些乾瘦的麥穗,竟把那七個又肥壯又飽滿的麥穗吞下去,法老就醒了,原來是一個夢。
7Zvino hura dzakatetepa dzikamedza hura nomwe dzakakora, dzakanga dzizere. Farao akapepuka, akaona kuti arota.
8到了早晨,法老心裡煩亂,就派人去把埃及所有的術士和智慧人都召了來;法老把自己的夢告訴他們,但是沒有人能替法老解夢。
8Zvino fume mangwana mweya wake ukatambudzika, akatuma vanhu kundodana n'anga dzose dzeEgipita navakachenjera vose voko; Fa­rao akavaudza kurota kwake; asi kwaka­nga kusina munhu waigona kuzvidudzira kuna Farao.
9酒政推薦約瑟那時酒政告訴法老說:“我今日想起了我的過錯。
9Ipapo mukuru wavadiri akaudza Farao, akati, Nhasi ndinorangarira kuta­dza kwangu;
10從前法老惱怒臣僕,把我和膳長關在軍長府的監房裡。
10Farao akanga akatsa­mwira varanda vake, mukandisunga, ndi­kachengetwa mumba momukuru wavarindi, ini nomukuru wavabiki;
11我們二人在同一夜都作了夢;我們的夢各有不同的解釋。
11ti­karota hope nousiku humwe, ini naiye; tikarota mumwe nomumwe hope dzine dudziro yadzo.
12在那裡有一個希伯來的少年人與我們在一起,他是軍長的僕人,我們把夢告訴了他,他就替我們解夢,各人的夢有不同的解釋。
12Zvino ipapo pakanga panesu jaya romuHebheru, muranda wo­mukuru wavarindi; tikamuudza, iye aka­tidudzira kurota kwedu; akadudzira mumwe nomumwe sezvaakarota.
13結果,事情都照著他給我們的解釋實現了:我恢復了原職,膳長卻被掛起來。”
13Zvikazoitika sezvaakatidudzira; ini ndakadzoserwa kubasa rangu, asi iye akasungirirwa.
14法老於是派人去召約瑟。他們就急忙把約瑟從監裡帶出來。他剃了頭、刮了臉、換了衣服,就進去見法老。
14Ipapo Farao akatuma munhu ku­ndodana Josefa, akakurumidza kumubu­disa mugomba; vakaveura ndebvu dzake nokumufukidza dzimwe nguvo; akapinda kuna Farao.
15法老對約瑟說:“我作了一個夢,沒有人能夠解釋。我聽見人說,你聽了夢,就能解釋。”
15Farao akati kuna Josefa, Ndarota hope, asi hakuna munhu ano­gona kundidudzira idzo; zvino ndanzwa kuti iwe, kana wanzwa kurota, unogona kuzvidudzira.
16約瑟回答法老,說:“解夢不在於我,但 神必給法老一個吉祥的解答。”
16Josefa akapindura Farao, akati, Kwete, handizini; Mwari ndiye angapa Farao dudziro yorugare.
17法老告訴約瑟:“在夢裡我看見我站在河邊。
17Farao akarondedzera kuna Josefa akati, Pakurota kwangu ndakazviona ndimire pamahombekombe erwizi;
18有七頭母牛從河裡上來,又肥壯又健美,在蘆葦中吃草。
18ndikaona murwizi muchibuda mhou nomwe, dzakanga dzakakora, dzaka­naka; dzikafura pakati penhokwe;
19接著,又有另外七頭母牛上來,又軟弱又消瘦又十分醜陋,在埃及全地我沒有見過這樣醜陋的牛。
19ndi­kaonazve dzimwe mhou nomwe dzichi­kwira shure kwadzo dzine nzara, dzakaipa kwazvo, dzakaonda, handina kumboona dzakaipa dzakadai panyika yose yeEgipita.
20這又消瘦又醜陋的母牛,竟把先前七頭肥壯的母牛吃掉。
20Zvino mhou idzodzo dzakaonda, dzakaipa, dzikadya, mhou dziya dzakakora dzokutanga;
21牠們吃了以後,卻看不出牠們是吃掉了肥牛,因為牠們醜陋的樣子仍是與先前一樣。我就醒了。
21dzakati dzadzidya, hadzina kutongozikamwa kuti dzadzidya; asi dzakanga dzakangoipa sapakutanga. Zvino ndikapepuka.
22在夢裡我又看見一根麥莖,長出七個麥穗,又飽滿又美好。
22Ndi­kaonazve pakurota kwangu hura nomwe dzakanga dzatumbuka padzinde rimwe, dzizere, dzakanaka;
23接著,又長出了七個麥穗,又枯乾又乾瘦又被東風吹焦了。
23ndikaonazve dzi­mwe hura nomwe, dzakaoma, dzakate­tepa, dzakapiswa nemhepo yokumabva­zuva, dzichibuda shure kwadzo.
24這些乾瘦的麥穗,竟把那七個美好的麥穗吞下去。我把夢告訴了術士,但是沒有人能替我解答。”
24Hura idzodzo dzakatetepa dzikamedza hura nomwe dzakanaka; ndikaudza n'anga, asi kwakanga kusina munhu akagona kundidudzira izvozvo.
25約瑟為法老解夢約瑟對法老說:“法老的夢都是同一個意思, 神已經把所要作的事告訴法老了。
25Ipapo Josefa akati kuna Farao, Kurota kwaFarao ndokumwe; izvo Mwari zvaanoda kuita, ndizvo zvaakazi­visa Farao.
26七頭美好的母牛是七年,七個美好的麥穗也是七年;兩個夢都是同一個意思。
26Mhou nomwe dzakanaka makore manomwe, nehura nomwe dza­kanaka makore manomwewo; kurota ndokumwe.
27那接著上來的七頭又消瘦又醜陋的母牛是七年,那七個不結實、被東風吹焦了的麥穗也是七年,都是七年饑荒。
27Mhou nomwe dzakaonda, dzakaipa, dzakakwira shure kwaidzodzo, makore manomwe, nehura nomwe dza­kaputa, dzakapiswa nemhepo yokuma­bvazuva, achava makore manomwe enzara.
28這就是我對法老所說: 神要作的事,他已經向法老顯明了。
28Ndiro shoko randataura kuna Farao; izvo Mwari zvaanoda kuita, ndi­zvo zvaakaratidza Farao.
29看哪,埃及全地必有七年大豐收。
29Tarirai, ku­nouya makore manomwe amaguta kwa­zvo panyika yose yeEgipita;
30接著又必有七年饑荒;甚至埃及地所有的豐收都被人忘記了,饑荒必把這地毀滅。
30shure kwaiwayo kuchatevera makore mano­mwe enzara; ipapo maguta ose achaka­nganikwa panyika yeEgipita; nzara ichape­dza nyika;
31因為接著而來的饑荒太嚴重了,使人不覺得這地有過豐收。
31maguta haangazozikamwi munyika nokuda kwenzara iyoyo inozo­tevera, nekuti ichanyanya kwazvo.
32至於法老兩次作夢,是因為 神已經命定這事,並且要快快地實行。
32Ku­rota uku kwakapamhidzwa kuna Farao kaviri, nekuti izvozvo zvakatarwa naMwari, uye Mwari achakurumidza ku­zviita.
33因此,法老要找一個有見識有智慧的人,派他管理埃及地。
33Naizvozvo Farao ngaatsvake munhu akangwara, akachenjera, amuite mubati wenyika yeEgipita.
34法老要這樣行,在國中指派官員,當七年豐收的時候,徵收埃及地出產的五分之一。
34Farao ngaaite izvozvo, ngaaise vatariri panyika yose, atore cheshanu chezviyo zvenyika yeIji­piti pamakore manomwe emaguta.
35又叫他們把將要來的七個豐年的糧食收集起來,積蓄五穀歸在法老的手下,收在各城裡作糧食。
35Ngaaunganidze zvokudya zvose zva­makore iwayo akanaka anouya, avige zviyo nomurayiro waFarao, zvive zvoku­dya mumaguta; vazvichengete.
36這些糧食要儲存起來,可以應付將來埃及地的七年饑荒,免得這地被饑荒所滅。”
36Zvoku­dya izvozvo zvichachengeterwa nyika makore manomwe enzara, ichazovapo panyika yeEgipita, kuti nyika irege kupa­radzwa nenzara.
37約瑟在埃及居高位法老和他的臣僕,都贊同這件事。
37Chinhu ichi chaka­nga chakanaka kuna Farao navaranda vake vose.
38於是法老對臣僕說:“像這樣的人,有 神的靈在他裡面,我們怎能找得著呢?”
38Farao akati kuvaranda vake, Ko tingawana mumwe munhu akafanana nouyu, anomweya waMwari maari here?
39法老對約瑟說:“ 神既然把這事指示了你,就再沒有人像你這樣有見識有智慧了。
39Farao akati kuna Josefa, Mwari zvaakakuratidza izvozvo zvose, hapana munhu akangwara, akachenjera sewe;
40你可以掌管我的家,我的人民都要聽從你的話;只有在王位上我比你大。”
40ndiwe uchava mubati weimba yangu; vanhu vangu vose vacharairwa neshoko rako; asi pachigarao changu choushe ndipo pandichava mukuru kwauri.
41法老又對約瑟說:“你看,我任命你治理埃及全地。”
41Zvino Farao akati kuna Josefa, Tarira, ndakuita mubati panyika yeEgipita yose.
42於是,法老脫下他手上打印的戒指,戴在約瑟的手上;給他穿上細麻的衣服,把金頸鍊掛在他的頸項上;
42Farao akabvisa chimhete chake pa­ruoko rwake, akachiisa paruoko rwaJo­sefa, akamufukidza nguvo dzomucheka wakanakisa, akamushongedza chiketani chendarama pamutsipa wake;
43又叫約瑟坐在他的副車,有人在他前面喊著:“跪下。”這樣,法老任命了約瑟治理埃及全地。
43akamufa­mbisa nengoro yechipiri yaakanga anayo; vakadanidzira pamberi pake, vachiti, Pfugamai! Akamuita mubati wenyika yose yeEgipita.
44法老對約瑟說:“我是法老,但在埃及全地,如果沒有你的許可,沒有人可以隨意作事。”
44Farao akati kuna Josefa, Ndini Farao, asi kunze kwako hapana munhu achasimudza ruoko rwake kana rutsoka rwake panyika yose yeEgipita.
45法老給約瑟起名叫撒發那忒.巴內亞,又把安城的祭司波提非拉的女兒亞西納,給約瑟為妻。約瑟出去巡行埃及全地。
45Farao akatumidza Josefa zita rinonzi Zafanatipanea; akamupa Asenati, muku­nda waPotifari, mupristi weOni, kuti ave mukadzi wake. Josefa akabuda, akafamba nenyika yose yeEgipita.
46約瑟侍立在埃及王法老面前的時候,年三十歲。約瑟從法老面前出來,遍行埃及全地。
46Zvino Josefa akanga ana makore makumi matatu, nguva yaakamira pamberi paFarao, ma­mbo weEgipita.
47在七個豐年的時候,地裡的出產非常豐盛。
47Nyika ikabereka zvizhinji-zhinji, nama­kore manomwe amaguta.
48約瑟把埃及七個豐年的一切糧食都收集起來,把糧食存放在城中;各城周圍田地所出的糧食,也存放在各城中。
48Akaungani­dza zvokudya zvose zvamakore mano­mwe, aivapo panyika yeEgipita, akaviga zvokudya mumaguta; zvokudya zveminda yakanga yakapoteredza guta rimwe nerimwe, akazvivigamo.
49約瑟積蓄了極多的五穀,好像海沙那樣多,甚至他不再記下數量,因為實在無法計算。
49Josefa akaviga zviyo, zvikaita sejecha regu­ngwa, zvizhinji-zhinji, kusvikira akarega kuzviverenga; nekuti zvakanga zvisinga­goni kuverengwa.
50在荒年還沒有來到以前,約瑟生了兩個兒子,是安城的祭司波提非拉的女兒亞西納給約瑟生的。
50Zvino gore renzara risati rasvika, Josefa akaberekerwa vanakomana vaviri, vaakaberekerwa naAsenati, mukunda waPotifari, mupristi weOni.
51約瑟給長子起名叫瑪拿西,因為他說:“ 神使我忘記我所有的困苦,以及我父的全家。”
51Josefa akatu­midza wedangwe zita rinonzi Manase, achiti, nekuti Mwari akandikangamwisa kutambudzika kwangu kose neimba ya­baba vangu yose.
52他給次子起名叫以法蓮,因為他說:“ 神使我在受苦之地繁盛起來。”
52Zita rowechipiri akaritumidza Efuremu, achiti, nekuti Mwari akandiberekesa vana panyika yo­kutambudzika kwangu.
53豐年與荒年埃及地的七年豐收一結束,
53Zvino makore manomwe amaguta, akanga avapo panyika yeEgipita, akapera.
54七年饑荒就隨著來了,正像約瑟所說的一樣。各地都有饑荒,只有埃及全地仍有糧食,
54Makore manomwe enzara akatanga ku­svika, sezvakataura Josefa; nzara ikavapo panyika dzose; asi panyika yose yeEgipita pakanga pane zvokudya.
55等到埃及全地也要挨餓的時候,人民就向法老求糧。法老對所有的埃及人說:“你們到約瑟那裡去,他吩咐你們甚麼,你們就作甚麼。”
55Zvino vanhu vose veEgipita vofa nenzara, vakachemera zvokudya kuna Farao; Farao akati kuna vose veEgipita, Endai kuna Josefa; itai zvaanotaura kwamuri.
56當時饑荒遍及全國,約瑟就開了所有的糧倉,把糧食賣給埃及人,因為埃及地的饑荒非常嚴重。
56Nzara ikavapo panyika dzose; Josefa akazarura matura ose, akatengesera vaEgipita; nekuti nzara yakanga yakanyanya panyika yeEgipita.
57各地的人都到埃及去,向約瑟買糧,因為各地的饑荒都非常嚴重。
57Vanhu venyika dzose vakaenda Egipita kuna Josefa kuzotenga zviyo; nekuti nzara yakanga yakanyanya panyika dzose.