1雅各謀奪祝福以撒年老，眼睛昏花，看不見東西了；他把他的大兒子以掃叫了來，對他說：“我兒啊！”以掃回答他：“我在這裡。”
1 I go no mo, waato kaŋ Isaka zeen, a moy te kubay kal a si di, kal a na nga ize hay-jina Isuwa ce ka ne a se: «Ay izo.» Izo mo tu a se ka ne: «Ay neeya.»
2以撒說：“現在我已經老了，不知道甚麼時候會死。
2 Baabo ne: «Guna, sohõ ay zeen. Ay buuyaŋ zaaro mo, ay s'a bay.
3你現在拿你打獵的用具，就是你的箭囊和弓，出到田野去為我打獵。
3 Day sohõ, ay ga ni ŋwaaray, ma ni tonga da ni birawo sambu. Ma koy saajo ra ka ganji ham ceeci.
4照我所喜歡的，給我預備美味的食物，拿來給我吃；好讓我在未死以前給你祝福。”
4 Ni ma maafe kaano te kaŋ ay ga ba, ka kande ay se. Ay ma ŋwa, ay bina ma albarka gaara ni se za ay mana bu.»
5以撒對他兒子以掃說話的時候，利百加也聽見。以掃到田野去打獵，要帶些野味回來。
5 Rabeka mo go ga hangan ka maa haŋ kaŋ Isaka goono ga ci nga izo Isuwa se. Isuwa koy gaway saajo ra ka ganji ham ceeci ka kande.
6利百加就對她兒子雅各說：“我聽見你父親對你的哥哥以掃這樣說：
6 Kala Rabeka ci nga izo Yakuba se ka ne: «Guna, ay maa haŋ kaŋ ni baaba ci ni beere Isuwa se
7‘你去為我打些獵物回來，給我預備美味的食物，讓我吃了，在我未死以前可以在耶和華面前給你祝福。’
7 ka ne: ‹Ma kand'ay se ganji ham, ka maafe kaano te ay se ay ma ŋwa, ay ma albarka gaara ni se Rabbi jine za ay mana bu.›
8我兒啊，現在你要聽我的話，照著我吩咐你的去作。
8 Sohõ, ay izo, ma hangan ay se. Ma laakal daŋ ka te haŋ kaŋ ay ci ni se:
9你快到羊群那裡去，給我牽兩隻肥嫩的小山羊來，我要照你父親所喜歡的，給他預備美味的食物。
9 Ma koy hinciney kuro ra ka hincin ize hanno hinka di. Ay mo ga maafe te mate kaŋ cine ga kaan ni baaba se.
10然後你要拿去給你父親吃，好讓他在未死以前給你祝福。”
10 Ni ga kond'a ni baaba se a ma ŋwa ka albarka gaara ni se, za a mana bu.»
11雅各對他的母親利百加說：“但是哥哥以掃渾身是毛，而我卻是個皮膚光滑的人。
11 Yakuba ne nga nyaŋo se: «Guna, ay beere Isuwa, a gaahamo kulu gonda hamniyaŋ, ay mo ga yuttu.
12萬一我父親摸著我，必以為我是騙子，那時我就必自招咒詛，而不是祝福了。”
12 Hambara ay baaba g'ay ham, a g'ay ciya tangarikom. Yaadin gaa ay ga kande laaliyaŋ ay boŋ gaa nooya, manti albarka.»
13他母親對他說：“我兒啊，願你所招的咒詛歸到我身上吧，你只管聽我的話，去把羊牽來給我。”
13 Nyaŋo ne a se: «Ay izo, laaliyaŋo din ma kaa ay gaa. Ni ya, ma hangan day ka te haŋ kaŋ ay ci ni se. Ma koy kand'ey ay se.»
14他就去把羊羔牽來，交給他母親，他母親就照他父親所喜歡的，預備美味的食物。
14 Yakuba koy k'i di ka kande nga nyaŋo se. Nga mo na maafe te mate kaŋ cine ga kaan baabo se.
15利百加又把大兒子以掃留在家裡最好的衣服拿來，給她小兒子雅各穿上。
15 Rabeka na nga hay-jina Isuwa bankaarayey kaŋ yaŋ go no fuwo ra sambu, wo kaŋ yaŋ ga boori ka bisa i kulu. A n'i daŋ nga ize koda Yakuba gaa.
16又用小山羊的皮，包在雅各的手上和他頸上光滑的地方。
16 A na hincin izey kuurey mo daŋ a kambey gaa, d'a jinda gaa mo, naŋ kaŋ sinda hamni.
17然後，她把自己所預備美味的食物和餅，放在她兒子雅各的手裡。
17 Maafe kaana da buuro kaŋ a soola mo, a n'i daŋ nga izo Yakuba kambe ra.
18雅各來到他父親那裡，說：“我父啊！”以撒說：“我在這裡，我兒啊，你是誰？”
18 Nga mo kaa nga baabo do ka ne: «Ay baaba.» Nga mo ne: «Ay neeya. Nin no may, ay izo?»
19雅各對他父親說：“我就是你的長子以掃，你吩咐我作的，我已經照樣作了。請坐起來，吃我的獵物，好給我祝福。”
19 Yakuba mo ne nga baabo se: «Ay no, ni hay-jina Isuwa. Ay te mate kaŋ cine ni ci ay se din. Ay ga ni ŋwaaray, ma tun ka goro ka ŋwa ay ŋwaaro gaa, hala ni bina ma albarka gaara ay se.»
20以撒問他的兒子：“我兒啊，你怎麼這樣快就獵到了呢？”雅各回答：“因為耶和華你的 神叫我碰著好機會。”
20 Isaka mo ne nga izo se: «Mate no ni te ka du a da waasi ya-cine, ay izo?» Nga mo ne: «Rabbi ni Irikoyo no k'ay no saaya.»
21以撒對雅各說：“我兒啊，你上前來，讓我摸摸你，看看你是不是我的兒子以掃。”
21 Isaka binde ne Yakuba se: «Ay ga ni ŋwaaray, ay izo, ni ma kaa ka maan zama ay ma ni ham, hala nda cimi ni ya ay izo Isuwa no, wala manti nga no.»
22雅各就走近他父親以撒身邊，以撒摸著他，說：“聲音是雅各的聲音，手卻是以掃的手。”
22 Kala Yakuba koy ka maan nga baaba Isaka do, nga mo n'a ham. A ne: «Jinda ya Yakuba jinde no, amma kambey Isuwa kambey no.»
23以撒認不出他來，因為他的手上有毛，好像他哥哥以掃的手一樣，於是給他祝福。
23 A mana fayanka ka bay, zama a kambey gonda hamni, mate kaŋ Isuwa kambey go d'a. Yaadin cine no a na albarka gaara nd'a a se.
24以撒問：“你真是我的兒子以掃嗎？”他回答：“我是。”
24 A ne: «Hala cimi mo no, ni ya ay izo Isuwa no?» Yakuba ne: «Ay day no.»
25以撒說：“把食物遞給我，好讓我吃我兒子的獵物，我就給你祝福。”雅各把食物遞給他，他就吃了；又拿酒給他，他也喝了。
25 Kala Isaka ne: «M'a maanandi ay do, ay mo g'ay izo ŋwaari kaana ŋwa, hal ay bina ma ni albarkandi.» A n'a maanandi a do, nga mo ŋwa. Yakuba kand'a se duvan*, a haŋ mo.
26他父親以撒對他說：“我兒啊，你上前來，和我親嘴。”
26 Waato din gaa baabo Isaka ne a se: «Ni ma kaa ka maan sohõ, k'ay garbey sunsum, ay izo.»
27他就上前和父親親嘴；他父親一聞到他衣服的香氣，就給他祝福，說：“看哪，我兒子的香氣，好像蒙耶和華賜福的田地所發出的香氣一樣。
27 Kala Yakuba kaa ka maan k'a garbey sunsum. Baabo mo n'a bankaarayey mani ka maa hawo. A na albarka gaara a se ka ne: «Guna, ay izo hawo ga hima fari fo haw, wo kaŋ Rabbi na albarka daŋ a gaa.
28願 神賜給你天上的甘露，地上的沃土，以及大量五穀和美酒。
28 Naŋ Irikoy ma ni no beene harandaŋ da ndunnya maafe, masangu nda reyzin* hari mo da yulwa.
29願萬民服事你，願萬族向你下拜，願你作你兄弟的主人，願你母親的子孫向你下拜。咒詛你的，願他受咒詛；給你祝福的，願他蒙福。”
29 Dumi-dumey ma may ni se, yawey mo ma sumbal ni jine. Ni ma ciya bonkooni ni dumey boŋ, ni nya izey mo ma sumbal hala ganda ni jine. Laalante no boro kulu kaŋ ga ni laali, albarkante no boro kaŋ ga ni albarkandi.»
30以掃求父祝福以撒給雅各祝福完了，雅各剛剛從他父親以撒那裡出來的時候，他哥哥以掃就打獵回來了。
30 A ciya mo, waato kaŋ Isaka na albarka gaara Yakuba se ka ban, a mana gay kaŋ Yakuba fatta ka fun nga baabo Isaka jine, kal a beero Isuwa kaa ka fun nga fooyaŋo do.
31他也預備了美味的食物，拿來給他父親，對他說：“請我父起來，吃你兒子的獵物，好給我祝福。”
31 A na maafe kaana te mo ka kand'a nga baabo do ka ne nga baabo se: «Ay baaba, ma tun ka ŋwa ni izo fooyaŋ hamo gaa, zama ni bina ma albarka gaara ay se.»
32他父親以撒問他：“你是誰？”他回答：“我就是你的長子以掃。”
32 Baabo Isaka binde ne a se: «Ifo? Nin no may?» Nga mo ne: «Ay no ni izo, ni hay-jina Isuwa.»
33以撒就大大地戰兢起來，說：“那麼，剛才去打獵又拿獵物給我的是誰呢？在你未來以先，我已經吃了，又給他祝福了；他將來必定蒙福。”
33 Kala Isaka jijiri gumo-gumo ka ne: «May? May no bora kaŋ na fooyaŋ hamo sambu ka kand'ay se, hal ay n'a kulu ŋwa za ni mana kaa. Ay na albarka gaara a se, a ga ciya albarkante mo.»
34以掃聽了他父親的話，就非常痛心，放聲大哭，對他父親說：“我父啊，求你也給我祝福。”
34 Waato kaŋ Isuwa maa nga baabo sanney, a soobay ka kaati nda hẽeni fotto, ka ne nga baabo se: «Ya nin ay baaba, m'ay no albarka, ay mo!»
35以撒說：“你弟弟已經前來，用詭計把你的祝福奪去了。”
35 Amma Isaka ne: «Ni kayne kaa da hiila ka ni albarka sambu.»
36以掃說：“他名叫雅各不是很對嗎？因為他欺騙了我兩次。從前他奪去我的長子名分，現在他又奪去我的祝福。”以掃又說：“你再沒有祝福留給我嗎？”
36 Isuwa ne: «Manti i n'a maa daŋ Yakuba? Guna ce hinka neeya kaŋ a n'ay tuti k'ay kayyaŋ nango ta. A n'ay hay-jinetara ta, sohõ mo a n'ay albarka ta. Ni mana baa albarka kayna jisi ay se no?»
37以撒回答以掃，說：“我已經立他作你的主人，又把他所有的兄弟給了他作僕人，並且把五穀和美酒供給他了。我兒啊，我還可以為你作甚麼呢？”
37 Isaka tu a se ka ne: «Guna, ay n'a daŋ a ma ciya ni koy. Ay n'a nya izey kulu no a se a m'i may. Ay na masangu nda reyzin hari no a se. Sohõ, ifo n'ay ga hin ka te ni se, ay izo?»
38以掃問他的父親：“我父啊，你只有一個祝福嗎？我父啊，求你也給我祝福。”以掃就放聲大哭。
38 Isuwa ne nga baabo se: «Ya ay baaba, albarka folloŋ hinne no ni se? Ay baaba, ay no albarka, ay mo.» Kala Isaka na jinde sambu ka hẽ.
39他父親以撒回答他，說：“你住的地方必遠離地上的沃土，遠離天上的甘露。
39 Kala baabo Isaka na sanney wo ci ka ne: «Ni nangoray si du ndunnya maafe, a si du beene harandaŋ.
40你必依靠刀劍生活，你必服事你的弟弟；到你自由的時候，你必從你的頸項上掙脫他的軛。”
40 Kala ni ma funa nda ni takuba, kala ni ma ye ni kayne se ganda. A ga ciya mo, waati kaŋ ni ga koma a se, ni ga du k'a calo* foobu ka kaa ni jinda gaa.»
41以掃恨雅各以掃因為他父親給雅各所祝的福，就懷恨雅各；以掃心裡想：“為我父親守喪的時候近了，到時我必殺我的弟弟雅各。”
41 Isuwa na konnari jisi nga bina ra Yakuba se, zama baabo na Yakuba no albarka. A go ga ne nga bina ra: «Ay baaba buuyaŋ zaaro go ga maan. Waato din gaa no ay g'ay kayno Yakuba wi.»
42有人把利百加大兒子以掃所說的話告訴了利百加，她就派人把她小兒子雅各叫了來，對他說：“你哥哥以掃想要殺你，報仇雪恨。
42 I koy ka sanney din kaŋ a hay-jina Isuwa ci dede Rabeka se, nga mo donton ka nga koda Yakuba ce. A ne a se: «Guna, ni beere Isuwa go ga miila nga ma bana ni gaa ka ni wi.
43我兒啊，現在你要聽我的話；起來，逃到哈蘭我哥哥拉班那裡去吧。
43 Sohõ ay izo, ma hangan ay sanney se: Tun ka koy ay arme Laban do ka tugu; Haran kwaara no a go.
44與他住些時日，等到你哥哥的怒氣消了。
44 Ma goro noodin alwaatiyaŋ hala ni beero bina ma zumbu,
45你哥哥對你消了怒氣，忘記了你對他所作的事，我就派人去把你從那裡接回來。我何必在一日之內喪失你們兩個呢？”
45 hala ni beero futa ma ban a gaa, hal a ma dinya haŋ kaŋ ni te nga se. Waato din gaa ay ga ye ka kande nin fu. Ifo se no ay ga di araŋ boro hinka kulu mursay zaari folloŋ?»
46利百加對以撒說：“我因為這些赫人女子，連性命都厭惡了。如果雅各也從這地的女子中，娶了像這樣的赫人女子為妻，那我活著還有甚麼意思呢？”
46 Rabeka ci Isaka se ka ne: «Ay farga nd'ay fundo Hetance wayborey sabbay se. Da Yakuba mo na wande sambu Hetu ize wayey ra, sanda laabo wandiyey dumi nooya, ifo no fundi ga hanse ay se koyne?»