1約瑟和他的兄弟雅各住在他父親寄居的地方，就是迦南地。
1 Yakuba goro nga baabo yawtaray laabo ra kaŋ ga ti Kanaana.
2雅各的歷史記在下面：約瑟十七歲的時候，與他的哥哥們一同牧羊。他是個孩童，與他父親的妾，辟拉和悉帕的眾子，常在一起。約瑟把他們的惡行報告給父親。
2 Yakuba bandey neeya: Waato kaŋ Yusufu to jiiri way cindi iyye, a ga kurey kuru nga nya-izey banda. Bila da Zilpa, kaŋ ti a baabo wandey, i izey banda no arwaso go. Yusufu mo g'i kalima ngey baabo do.
3以色列愛約瑟過於愛其他的兒子，因為約瑟是他年老時生的。他給約瑟做了一件彩色長衣。
3 Woodin banda, Israyla* ga ba Yusufu ka bisa a beerey kulu, zama a zeenay boŋ ize no. A na jabba taalamante fo te a se mo.
4約瑟的哥哥們見父親愛約瑟過於愛他們，就恨約瑟，不能與他和和氣氣地說話。
4 A beerey mo faham ka bay kaŋ ngey baabo ga ba r'a. I konn'a mo, hal i si hin ka baani sanni te a se.
5約瑟的夢約瑟作了一個夢，把夢告訴哥哥們，他們就越發恨他。
5 Kala Yusufu na hindiri fo te, a n'a ci mo nga beerey se, hal i konn'a ka tonton.
6約瑟對他們說：“請聽我所作的這個夢：
6 A ne i se: «Ay g'araŋ ŋwaaray, wa maa ay hindiro wo kaŋ ay te.
7我們正在田間捆麥子，我的麥捆忽然站立起來，你們的麥捆都來圍著我的下拜。”
7 Zama a go, iri goono ga bokoyaŋ haw fari ra. Kal ay bokwa go, a tun ka kay. Araŋ bokoy mo go, i kaa k'a windi. I sombu ay bokwa se.»
8他的哥哥們對他說：“你真的要作我們的王嗎？真的要管轄我們嗎？”他們就為了約瑟的夢和他的話，越發恨他。
8 A beerey ne a se: «Haba? Nin wo, daahir ni ga iri may, wala mo daahir ni ga du hin iri boŋ?» I ye ka konn'a ka tonton a hindiro sabbay se, d'a sanney mo sabbay se.
9後來約瑟又作了一個夢，也把夢向哥哥們述說了。他說：“我又作了一個夢，我夢見太陽、月亮和十一顆星向我下拜。”
9 A ye ka hindiri fo te koyne, a n'a ci nga beerey se. A ne: «A go, ay ye ka hindiri fo te. Wayna da hando da handariya way cindi fo go, i somb'ay se.»
10約瑟把夢向他父親和哥哥們述說了，他父親就斥責他，說：“你所作的這夢是甚麼夢呢？我和你母親，以及你的兄弟，真的要來俯伏在地向你下拜嗎？”
10 A na woodin ci nga baabo se, da nga beerey mo se. Kala baabo deen'a gaa ka ne a se: «Ifo no ni hindiro wo kaŋ ni te? Haba? Wiiza, in da ni nya da ni beerey, iri ga kaa ka sombu ni jine hala ganda, wala?»
11他哥哥們都嫉妒他，他父親卻把這事記在心裡。
11 A beerey binde canse a gaa, amma baabo na sanno wo gaay nga bina ra.
12約瑟被賣到埃及約瑟的哥哥們去了示劍，牧放他們父親的羊群。
12 A beerey binde koy zama ngey ma ngey baabo kurey kuru Sekem haray.
13以色列對約瑟說：“你的哥哥們不是在示劍牧放羊群嗎？來吧，我要派你到他們那裡去。”約瑟回答他：“我在這裡。”
13 Israyla mo ne Yusufu se: «Manti Sekem haray no ni beerey goono ga kurey kuru bo? Kaa, ay ga ni donton i do.» Yusufu ne a se: «Ay neeya.»
14以色列對他說：“你去看看你的哥哥們是不是平安，羊群是不是平安，就回來告訴我。”於是打發他離開希伯崙谷，他就到示劍去了。
14 Baabo ne a se: «Ma koy ka ni beerey da kurey mo guna, hal i go baani. Ma ye ka kand'ay se baaru.» A binde n'a donton Hebron gooro ra. A koy Sekem.
15有人遇見約瑟在田間迷了路，就問他說：“你找甚麼？”
15 Kala boro fo n'a gar, a te boŋdaray saajo ra. Bora binde n'a hã ka ne: «Ifo no ni goono ga ceeci?»
16他回答：“我正在找我的哥哥們，請你告訴我他們在哪裡牧放羊群。”
16 A ne: «Ay beerey no ay goono ga ceeci. Ay ga ni ŋwaaray, ma ci ay se naŋ kaŋ i gana ka koy ka ngey kurey kuru.»
17那人說：“他們已經離開了這裡；我聽見他們說：‘我們要到多坍去。’”於是約瑟去追尋哥哥們，結果在多坍找到了他們。
17 Bora ne a se: «I jin ka tun neewo, zama ay maa i ga ne: ‹Iri ma koy Dotan.› » Kala Yusufu na nga beerey ce gana. A n'i gar Dotan.
18他們遠遠就看見了他；趁他還沒有走近，大家就謀害他，要把他殺死。
18 I binde n'a fonnay nangu mooro, za a mana maan i do jina. I na me haw a boŋ, mate kaŋ ngey ga te k'a wi.
19他們彼此說：“看哪，那作夢的人來了。
19 I ne ngey da cara se: «Guna hindirikoyo no go kaa, ya!
20來吧，我們把他殺了，丟在一個枯井裡，就說有猛獸把他吃了。我們要看看他的夢將來要怎麼樣。”
20 Iri binde ma koy k'a wi ka jindaw guusey wo afo ra. Iri ma ne ganji ham laalo fo no k'a ŋwa. Waato din gaa iri ma di haŋ kaŋ no a hindiro ga ciya.»
21流本聽見了，要救約瑟脫離他們的手。他說：“我們不可取他的性命。”
21 Amma Ruben maa, a n'a faaba mo i kambe ra ka ne: «Iri ma s'a wi.»
22流本又對他們說：“不可流他的血，可以把他丟在這曠野的枯井裡，不可下手害他。”流本的意思是要救他脫離他們的手，把他帶回去給他的父親。
22 Ruben ne i se: «Iri ma si kuri mun, amma iri m'a jindaw guuso wo ra kaŋ go saajo wo ra. Wa si kambe dake a gaa.» A goono ga miila nga m'a faaba i kambe ra, k'a ye baabo do.
23約瑟到了哥哥們那裡，他們就脫去他的外衣，就是他穿在身上的那件彩衣。
23 A ciya binde, waato kaŋ Yusufu kaa nga beerey do, i na Yusufu jabba kaa a gaa, jabba taalamanta din kaŋ a daŋ.
24他們拿住約瑟，把他丟在枯井裡。那井是空的，裡面沒有水。
24 I n'a di ka jindaw guuso ra. Guuso mo ikogo no, hari si a ra.
25他們坐下吃飯，舉目觀看，見有一群以實瑪利人從基列來。他們的駱駝載著香料、乳香和沒藥，要帶下埃及去。
25 I goro zama ngey ma ŋwa. I na ngey boŋ sambu ka guna. Kal i di Isumeylancey jama fo go ga fun Jileyad haray ngey yoy banda. I gonda yaaziyaŋ yoy boŋ ga jeje, da zawul* dugu nda deeli. I go diraw ra zama ngey ma kond'ey Misira.
26猶大對他的眾兄弟說：“我們殺了我們的兄弟，把他的血隱藏起來，究竟有甚麼益處呢？
26 Kala Yahuda ne nga nya-izey se: «Iri m'iri kayne wi k'a kuro tugu wo, mana gaa a nafa?
27我們不如把他賣給以實瑪利人，不要下手害他，因為他是我們的兄弟，我們的骨肉。”眾兄弟就聽從了他。
27 Wa kaa, iri m'a neera Isumeylancey se. Iri ma si kambe dake a gaa, zama iri kayne no, iri basi mo no.» A nya-izey mo n'a sanno gana.
28有些米甸的商人經過那裡，約瑟的哥哥們就把約瑟從枯井裡拉上來，以二十塊銀子把他賣給以實瑪利人。以實瑪利人就把約瑟帶到埃及去了。
28 Kala waato kaŋ Midiyancey fatawc'ize fooyaŋ kaa ka bisa, i na Yusufu candi ka kaa guuso ra, k'a neera Isumeylancey se, nzarfu gude waranka. Ngey mo konda Yusufu Misira.
29流本回到枯井那裡，見約瑟不在井裡，就撕裂自己的衣服。
29 Amma Ruben ye guuso do. A go mo, Yusufu si guuso ra. Kala Ruben na nga bankaarayey tooru-tooru.
30他回到兄弟們那裡去，說：“孩子不見了，我可到哪裡去呢？”
30 A ye nga kayney do ka ne: «Arwaso si noodin! Man no ay ga gana?»
31於是，他們宰了一隻公山羊，把約瑟的長衣蘸在血裡；
31 I na Yusufu jabba sambu. I na jindi fo wi ka jabba sufu kuro ra.
32然後打發人把彩衣送到他們父親那裡，說：“這是我們找到的。請你認一認，是你兒子的長衣不是？”
32 I na jabba taalamanta din no i ma kond'a ngey baabo do. I ne: «Iri na woone gar. Ni ma guna ka di sohõ hala ni izo jabba no, wala manti nga no.»
33他認出這件長衣，就說：“是我兒子的長衣，有猛獸把他吃了。約瑟真的被撕碎了。”
33 A n'a bay. A ne: «Ay izo jabba no, ganji ham laalo fo n'a ŋwa. Sikka si i na Yusufu tooru-tooru.»
34雅各就撕裂自己的衣服，腰束麻布，為他兒子哀悼了很多日子。
34 Kala Yakuba na nga bankaarayey tooru-tooru, a na bufu zaara haw nga canta gaa. A na nga izo baray jirbi boobo.
35他所有的兒女都起來安慰他，他卻不肯接受他們的安慰，說：“我要悲悲哀哀地下到陰間，到我的兒子那裡去。”約瑟的父親就為他哀哭。
35 A izey kulu, alborey da wayborey tun ka kaa zama ngey m'a yaamar, amma a wangu ka suuru. A ne: «Ay ga soobay ka hẽ kal ay ma koy Alaahara, ay izo do.» Yaadin no baabo soobay ka hẽ d'a a sabbay se.
36米甸人後來把約瑟賣到埃及去，賣給法老的一個臣宰，軍長波提乏。
36 Midiyancey mo na Yusufu neera Misira laabo ra, Potifar se, Firawna mantaw fo no kaŋ doogarey koy no.