1雅各再差遣眾子往埃及買糧那地的饑荒十分嚴重。
1 Hara kankam laabo ra.
2他們把從埃及帶回來的糧食都吃完了。他們的父親就對他們說：“你們再去替我們買些糧食回來吧。”
2 A ciya mo, saaya kaŋ masango kaŋ i kande ka fun Misira din i n'a ŋwa ka ban, baabo ne i se: «Wa ye ka koy ka ŋwaari kayna day iri se koyne.»
3猶大對他說：“那人認真地警告我們說：‘如果你們的弟弟不與你們一起來，你們就不得見我的面。’
3 Kala Yahuda salaŋ a se ka ne: «Bora na sanno gaabandi ka ne: ‹Araŋ si di ay moyduma abada, kala nda araŋ kayno go araŋ banda.›
4如果你讓我們的弟弟與我們同去，我們就下去替你買糧食。
4 Da ni g'iri kayno daŋ iri banda, iri ga koy ka ŋwaari day,
5如果你不讓他去，我們也不下去，因為那人對我們說：‘如果你們的弟弟不與你們一起來，你們就不得見我的面。’”
5 amma da ni s'a daŋ _iri banda|_, iri si koy. Zama bora ne iri se: ‹Araŋ si di ay moyduma kala nda araŋ kayno go araŋ banda.› »
6以色列說：“你們為甚麼這樣害我，告訴那人你們還有個弟弟呢？”
6 Israyla binde ne: «Ifo se no araŋ n'ay zamba ya-cine, za kaŋ araŋ ne bora se kaŋ araŋ gonda nya-ize fo kaŋ cindi?»
7他們回答：“那人確實查問有關我們和我們親屬的事，說：‘你們的父親還活著嗎？你們還有其他的兄弟嗎？’我們就照著這些話回答他。我們怎麼知道他會說：‘你們必要把你們的弟弟帶下來’呢？”
7 I ne: «Bora din n'iri hã no iri bumbey sanni boŋ da iri dumo wane. A ne: ‹Araŋ gonda baaba kaŋ gonda fundi? wala araŋ gonda nya-ize fo koyne?› Iri mo, iri tu a se sanni woone yaŋ boŋ. Man iri gonda bayray baa kayna hal a ga ne: ‹Wa kande araŋ kayno ay do?› »
8猶大對他父親以色列說：“你若打發那孩子與我同去，我們就立刻起程，好叫我們和你，以及我們的孩子都可以存活，不至餓死。
8 Yahuda ne nga baabo Israyla se: «Ma zanka daŋ ay banda. Iri mo, iri ma tun ka koy, zama iri ma funa, iri ma si bu, iri nda nin da iri izey mo.
9我願意親自擔保他的安全，你可以從我手裡追回他。如果我不把他帶回來給你，交在你面前，我願終生承擔這罪。
9 Ay g'a fundo tolme sambu ay boŋ, ay kambe ra no ni g'a ceeci. D'ay mana ye ka kand'a ni do k'a daŋ ni kambe ra, kal ay ma goro nda taali hal abada ay boŋ.
10要不是我們耽延，現在第二次也回來了。”
10 Zama da manti kaŋ iri gay, haciika doŋ sohõ iri ye ka kaa ce hinka.»
11他們的父親以色列對他們說：“如果必須如此，你們就這樣作：你們把本地最好的出產放在袋裡，帶下去給那人作禮物，就是一點乳香、一點蜂蜜、香料、沒藥、粟子和杏仁。
11 I baabo Israyla ne i se: «D'a tilas, yaadin gaa mate kaŋ araŋ ga te neeya: araŋ ma sambu iri laabo wane hay fo caadante araŋ jeejay ra ka kond'a bora se fooyaŋ hari. Wa konda zawul* kayna da yu kayna, da turaare jinay da yaazi da damsi da amand*.
12你們手裡要多帶一倍銀子，因為你們要把那放回在你們袋口裡的銀子帶回去，那可能是弄錯了的。
12 Araŋ ma nooru labu-care hinka sambu araŋ kambe ra. Noorey kaŋ i ye araŋ hawgarey ra, araŋ ma ye nd'ey araŋ kambe ra. Hambara forgay no.
13你們帶著你們的弟弟，起程再到那人那裡去吧。
13 Wa araŋ kayno sambu mo, ka tun ka ye bora do.
14願全能的 神使那人憐憫你們，給你們釋放你們那個兄弟和便雅憫。至於我，如果要喪失兒子，就喪失了吧。”
14 Irikoy kaŋ ti Hina-Kulu-Koyo ma araŋ no suuji bora do, zama a ma araŋ nya-ize fa din taŋ araŋ se, nga nda Benyamin kulu. Ay mo, d'i n'ay mursandi nd'ay izey, ay murs'ey no.»
15於是，他們帶著這些禮物，手裡拿著多一倍的銀子，並且帶著便雅憫，起程下到埃及去，站在約瑟面前。
15 Kala borey na fooyaŋey sambu. I na nooru labu-care hinka mo sambu ngey kambe ra, da Benyamin mo. I tun ngey do ka koy Misira ka kay Yusufu jine.
16約瑟為兄弟擺設筵席約瑟見便雅憫與他們同來，就對管家說：“把這些人帶到我家裡，要宰殺牲畜，預備筵席，因為在正午的時候，這些人要與我一起吃飯。”
16 Saaya kaŋ Yusufu di Benyamin go i banda, a ne nga windi jine funa se: «Ma furo nda borey din windo ra. Ma alman wi mo k'a soola, zama da wayna to zaari bindi, borey din ga ŋwa ay banda.»
17管家就照著約瑟所吩咐的去作，把這些人帶到約瑟的家裡。
17 Kala bora te danga mate kaŋ Yusufu ci nga se ka borey daŋ Yusufu windo ra.
18他們因為被領到約瑟的家裡，就害怕起來，說：“我們被領到這裡來，必定是為了頭一次放回在我們袋裡的銀子，現在他們想攻擊我們，制伏我們，逼我們作奴僕，又奪去我們的驢。”
18 Borey din humburu zama i n'i daŋ Yusufu windo ra. I ne: «Nooro din kaŋ i ye iri hawgarey ra za sintina gaa din, a se no i n'iri daŋ, zama nga ma du kobay ka kaŋ iri boŋ, ka iri te bannyayaŋ, iri nda iri farkayey kulu.»
19他們於是走近約瑟的管家，在屋門口與他說話。
19 Kal i sosoro ka maan Yusufu windi jine funa do. I salaŋ a se windo me gaa
20他們說：“先生啊，我們頭一次下來，實在是要買糧食的。
20 ka ne: «Ya iri jine bora, daahir iri kaayaŋ jina gaa, iri kaa zama iri ma ŋwaari day no.
21後來我們來到住宿的地方，打開布袋的時候，不料各人的銀子仍然在各人的袋口裡，分文不少；現在我們手裡又帶回來了。
21 A ciya mo, waato kaŋ iri to zumbuyaŋo do, iri n'iri hawgarey feeri, kala boro kulu nooro go a hawgara me gaa. Iri noorey neeya timmante. Iri ye ka kand'ey iri kambe ra.
22我們手裡又另外帶來銀子，是買糧食用的。我們不知道頭一次誰把我們的銀子放在我們的布袋裡。”
22 Iri kande nooru fooyaŋ mo koyne zama iri ma ŋwaari day. Iri mana bay boro kaŋ n'iri noorey ye iri hawgarey ra.»
23管家說：“你們可以放心，不要害怕，是你們的 神，你們父親的 神，把財寶賜給你們，放在你們的布袋裡。你們的銀子我早已收到了。”接著他把西緬帶出來交給他們。
23 Kal a ne: «Laakal kanay ma goro araŋ gaa, araŋ ma si humburu bo. Araŋ Irikoyo, araŋ baaba Irikoyo, nga no k'araŋ no arzaka araŋ hawgarey ra. Araŋ noorey furo ay kambe ra.» A na Simeyon mo kaa taray.
24管家把他們領到約瑟的家裡，給他們水洗腳，又給他們飼料餵驢。
24 Bannya din mo na borey daŋ Yusufu fuwo ra. A n'i no hari, i na ngey cey nyun. A n'i farkayey mo no ŋwaari.
25於是，他們預備好了禮物，等候約瑟中午到來，因為他們聽說他們要在那裡吃飯。
25 I na fooyaŋ haro soola hala Yusufu ga kaa zaari bindi, zama i ci i se kaŋ i ga ŋwa noodin.
26約瑟回到家裡，他們就把手中的禮物帶進屋裡送給他，又俯伏在地向他下拜。
26 Waato kaŋ Yusufu ye ka kaa fu, i kond'a se fooyaŋ haro kaŋ go i kambey ra windo ra. I gurfa a jine hala ganda.
27約瑟先向他們問安，然後又問：“你們的父親，就是你們所說的那老人家平安嗎？他還在嗎？”
27 A n'i baani hã ka ne: «Araŋ baabo go baani, wala, dottija din kaŋ araŋ ci? A gonda fundi hala hõ?»
28他們回答：“你僕人我們的父親平安，他還在。”於是他們低頭下拜。
28 I ne: «Ni bannya, iri baaba go baani. A gonda fundi hala hõ.» I na boŋ sumbal ka sombu a jine.
29約瑟舉目觀看，看見自己同母所生的弟弟便雅憫，就問：“這就是你們向我提過那最小的弟弟嗎？”又說：“我兒啊，願 神賜恩給你。”
29 A na nga boŋ sambu ka di nga kayno, Benyamin, a nyaŋo izo. A ne: «Araŋ koda no, wala? nga kaŋ araŋ ci ay se?» A ne koyne: «Irikoy ma gomni te ni se, ay izo!»
30約瑟愛弟弟之情激動起來，就急忙去找個可哭的地方。於是他進了自己的內室，在那裡哭了一陣。
30 Kala Yusufu waasu, zama a gaahamo jijiri, nga kayno bakaraw se. A na nangu ceeci zama nga ma hẽ. A furo nga kaniyaŋ fuwo ra ka hẽ noodin.
31他洗了面，然後出來，抑制著自己的感情，吩咐人說：“開飯吧。”
31 A na nga moyduma nyun ka fatta, kal a hin nga boŋ. A ne i ma kande ŋwaari.
32他們就給約瑟單獨擺了一席，給那些人另外擺了一席，又給那些與約瑟一同吃飯的埃及人擺了一席，因為埃及人不能與希伯來人一同吃飯，這是埃及人所厭惡的。
32 I daŋ a se nga wane, nga hinne. Ngey mo wane go waani i do. Misirancey kaŋ yaŋ go noodin mo, i ŋwaaro go waani, zama kabiya hari no Misirancey se i ma ŋwa Ibraniyancey banda; fanta hari no Misirancey se.
33約瑟使眾兄弟在他面前排列坐下，都是照著他們長幼的次序。眾兄弟就彼此對望，驚奇不已。
33 I goro a jine, hay-jina nga hayyaŋ darza boŋ, koda mo nga kaynayaŋo boŋ. Borey mo na care guna nda dambara.
34約瑟拿起自己面前的食物，分給他們，但是便雅憫分得的食物，比別人多五倍。他們就與約瑟一同喝酒宴樂。
34 A ne i ma ŋwaaro sambu nga jine ka kond'a i se. Amma Benyamin wano, a naŋ i m'a te a ma to cindey wane fo sorro gu. I haŋ ka maa kaani a banda.