1銀杯藏在便雅憫的布袋裡約瑟吩咐管家說：“把糧食裝滿這些人的布袋，要盡他們所能攜帶的，又把各人的銀子放在他們的袋口；
1 Kal a ci nga windo jine funa se ka ne: «Ma borey wo hawgarey toonandi nda ŋwaari, haŋ kaŋ me i almaney ga hin ka jare. Ni m'i boro kulu nooro daŋ a hawgara me gaa.
2把我的銀杯，放在最小的袋口，連同他買糧食的銀子放進去。”管家就照著約瑟吩咐的話去作。
2 Ni m'ay nzarfu gaasiya daŋ i koda hawgara me gaa, nga nda a ŋwaari nooro kulu.» A te mo danga mate kaŋ Yusufu ci nga se din.
3早晨天一亮，那些人和他們的驢子都被打發走了。
3 Kaŋ mo sintin ka bo, i na borey sallama, ngey da ngey farkayey.
4他們出了城，走了不遠，約瑟就對管家說：“起來，追趕那些人；追上了，就對他們說：‘你為甚麼以惡報善呢？
4 Kala saaya kaŋ i fatta kwaara ra, i mana baa mooray fo te jina, Yusufu ne nga jine funa se: «Tun ka borey din ce gana. Da ni to r'ey, ma ne i se: ‹Ifo se no araŋ na gomni bana nda laala?
5這不是我主人喝酒和占卜用的杯嗎？你們所作的，實在不對。’”
5 Manti a ra no ay koyo ga haŋ, da wo kaŋ a ga bayray ceeci nd'a mo Irikoy do? Araŋ na taali te, za kaŋ araŋ na woone te.› »
6管家追上了他們，就對他們說了這些話。
6 A n'i to, a na sanni woodin yaŋ ci i se mo.
7他們對管家說：“我主為甚麼說這樣的話呢？你的僕人絕不會作這樣的事。
7 I ne a se: «Ifo se no iri koyo ga sanni woone dumi te? Irikoy ma ni bannyey waa i ma hari woodin dumi te!
8你看，我們從前在袋口發現的銀子，尚且從迦南地帶來還給你，我們又怎會從你主人的家裡偷取金銀呢？
8 A go, noorey kaŋ iri gar iri hawgarey me gaa Kanaana laabu, iri ye ka kand'ey ni se. Mate se no iri ga wura wala nzarfu zay iri koyo windo ra?
9在你僕人當中，無論在誰那裡搜出來，誰就要死，我們也要作我主的奴僕。”
9 Ni bannyey wo ra boro kulu kaŋ i n'a gar a do, a ma bu. Iri ma ciya ay koyo se bannyayaŋ mo.»
10管家說：“現在就照你們的話作吧，只是在誰那裡搜出來，誰就要作我的奴僕，其餘的人都沒有罪。”
10 A ne: «Naŋ a ma ciya yaadin, araŋ ciyaŋo boŋ: bora kaŋ do i n'a gar ma ciya ay bannya, amma araŋ wo, araŋ sinda taali.»
11於是，他們急忙把自己的布袋卸在地上，各人打開自己的布袋。
11 Saaya din ra i waasu, boro kulu na nga hawgara zumandi ganda zama nga m'a fiti.
12管家就搜查，從最大的開始，查到最小的。那杯竟在便雅憫的布袋裡搜出來了。
12 Kala jine funa soobay ka guna. A sintin za ibeero do ka kokor ikayna do. I na gaasiya gar Benyamin hawgara ra.
13他們就撕裂自己的衣服，各人又把擔子馱在驢上，回城去了。
13 Waato din gaa i na ngey bankaarayey tooru-tooru*. Boro kulu na nga jeja haw nga farka gaa. I ye kwaara do.
14猶大和他的兄弟來到約瑟的家裡，那時約瑟還在那裡；他們就在他面前俯伏在地。
14 Yahuda nda nga nya-izey kaa Yusufu windo ra. A go noodin jina. I ganda biri a jine.
15約瑟對他們說：“你們所作的是甚麼事呢？你們不知道像我這樣的人必能占卜嗎？”
15 Yusufu ne i se: «Ifo no araŋ te wo? Araŋ mana bay kaŋ boro danga ay cine, daahir a ga waani gunayaŋ bo?»
16猶大說：“我們對我主可以說甚麼呢？我們還有甚麼可說的呢？我們怎能證明自己是清白的呢？ 神已經查出你僕人們的罪孽了。看哪，我們和那在他手裡搜出杯來的，都是我主的奴僕了。”
16 Yahuda ne: «Ifo no iri ga ci iri koyo se? Ifo no iri ga ne? Mate no iri ga iri boŋ adilandi* nd'a koyne? Irikoy no ka ni bannyey laala kaa taray. A go, iri ya iri koyo bannyayaŋ no, iri nda nga kaŋ i na gaasiya gar a kambe ra.»
17約瑟說：“我絕不能這樣作。在誰的手裡搜出杯來，誰就要作我的奴僕；你們其餘的人，可以平平安安地上你們父親那裡去。”
17 Kala Yusufu ne: «Irikoy m'ay waa ay ma woodin te! Bora day kaŋ i na gaasiya gar a kambe ra, nga no ga ciya ay bannya. Amma araŋ wo, kal araŋ ma to araŋ baabo do baani.»
18猶大替便雅憫求情猶大走近約瑟身邊，說：“我主啊，求你容許僕人說一句話給我主聽，請不要向僕人發烈怒，因為你好像法老一樣。
18 Waato din gaa Yahuda maan a do ka ne: «Ya ay koyo, ay ga ni ŋwaaray, ma naŋ ay, ni bannya ma salaŋ ay koyo hanga ra. Ni bina mo ma si futu ay, ni bannya se zama ni gonda beeray kaŋ ga hima Firawna wano.
19我主曾經問僕人們說：‘你們還有父親或其他兄弟沒有？’
19 Ay koyo na nga bannyey hã hala iri gonda baaba wala kayne.
20我們曾經回答我主：‘我們還有年老的父親和最小的弟弟，是他年老時所生的。他的哥哥死了，他母親只剩下他一個孩子，他父親非常愛他。’
20 Iri ne iri koyo se: ‹Iri gonda baaba zeeno d'a zeena ize, ikayna no. Day a nya izo bu. Kala nga hinne kaŋ cindi a nyaŋo wane, a baabo mo ga ba r'a.›
21你就對僕人們說：‘把他帶下來到我這裡，我要親眼看看他。’
21 Ni ne mo iri, ni bannyey se: ‹Araŋ ma kand'a neewo, zama ay ma di a ay mo ra.›
22我們對我主說：‘那孩子是不能離開他父親的；如果離開了，他父親必定死。’
22 Iri mo, iri ne iri koyo se: ‹A si du ka te arwaso ma nga baabo naŋ, zama d'a na nga baabo naŋ, kulu baabo ga bu.›
23你對僕人們說：‘如果你們最小的弟弟不與你們一同下來，你們就不得見我的面。’
23 Ni ci ni bannyey se ka ne: ‹D'araŋ koda mana kaa araŋ banda, araŋ si ye ka di ay moyduma koyne.›
24於是，我們上到你僕人我們的父親那裡，就把我主的話告訴了他。
24 A ciya binde, saaya kaŋ iri to ni bannya, kaŋ ga ti iri baabo do, iri n'iri koyo sanney ci a se.
25後來我們的父親說：‘你們再去替我們買些糧食回來吧。’
25 Iri baaba mo ne: ‹Wa ye ka koy ka ŋwaari kayna day iri se.›
26我們就說：‘我們不能下去，如果有我們最小的弟弟與我們同去，我們就下去；因為我們最小的弟弟不與我們同去，我們就不得見那人的面。’
26 Iri ne: ‹Iri si hin ka koy. D'iri koda go iri banda kay, iri ga koy, zama a si te iri ma di bora moyduma kala nda iri koda go iri banda.›
27你僕人我的父親對我們說：‘你們知道我的妻子只給我生了兩個兒子。
27 Kala ni bannya, iri baaba, ne iri se: ‹Araŋ bay kaŋ ay wando na ize aru hinka hay ay se.
28一個已經離開我去了，我想他必定是被野獸撕碎了；直到現在，我也沒有見過他。
28 Afa fatta ay do, ay mo ne haciika i n'a kortu-kortu. Ay mana ye ka di a koyne hala hõ.
29現在你們又要把這個從我面前帶去，如果他遇到不幸，你們就使我這個白髮老人，悲悲慘慘地下陰間去了。’
29 D'araŋ na woone mo sambu koyne, hala hasaraw fo du a, araŋ g'ay hamni kwaara candi nda bine saray nooya, ka kond'ay saara do.›
30我父親的命與這孩子的命，是相連在一起的。現在我回到你僕人我的父親那裡，如果沒有孩子與我們在一起，
30 Sohõ binde, d'ay koy ni bannya do, ay baaba nooya, zanka mo si iri banda, za kaŋ a fundo go ga haw zanka fundo gaa,
31他一見沒有孩子，就必定死；這樣，你僕人們就使你僕人我們的父親，這個白髮老人，愁愁苦苦地下陰間去了。
31 a ga ciya, saaya kaŋ a di zanka si iri banda, kal a ma bu. Iri, ni bannyey binde ga ni bannya iri baaba hamni kwaara candi nda bine saray ka kond'a saara do.
32因為僕人曾經向父親擔保這孩子的安全，說：‘如果我不把他帶回來交還給你，我就在父親面前終生承擔這罪。’
32 Ay mo, ni bannya, ay na arwaso fundo garaw sambu ay boŋ gaa, ka ne: ‹D'ay mana ye ka kand'a ni do, kal ay wo ma goro nda taali ay baabo do hal abada.›
33現在求你容許僕人留下，代替這孩子作我主的奴僕，讓這孩子與他的哥哥們一同上去。
33 Sohõ binde, ay ga ni ŋwaaray, ma yadda ay, ni bannya se, ay ma goro arwaso banandi. Ay ma te bannya ay koyo se, arwaso mo ma ye ka koy nga beerey banda.
34因為如果孩子沒有與我同去，我怎能上去見我的父親呢？恐怕我會看見災禍臨到我父親身上。”
34 Zama mate n'ay ga te ka koy ay baaba do, da arwaso si ay banda? Naŋ ay ma si di hasaraw kaŋ ga kaa ay baabo gaa!»