¹智慧使人成功

¹ همان‌طور که مگسهای مُرده شیشه عطر را متعفّن می‌سازند، یک عمل کوچک احمقانه نیز می‌تواند حکمت و عزّت یک شخص را از بین ببرد.

²智慧人的心向右，愚昧人的心偏左。

² دل مرد دانا او را مایل به کارهای نیک می‌سازد، امّا دل یک شخص احمق او را به کارهای بد وادار می‌سازد.

³愚昧人连走路的时候，也显出无知；他对每一个人表现出他是个愚昧人（“他对每一个人表现出他是个愚昧人”或译：“他称每一个人都是愚昧的”）。

³ آدم احمق حتّی در راه رفتن هم حماقت خود را به هرکس نشان می‌دهد.

⁴如果掌权者向你发怒，你不要离开原位，因为柔顺能免大过。

⁴ وقتی رئیس شما بر شما خشمگین می‌شود، کار خود را ترک نکنید. اگر در برابر خشم او خونسرد باشید، بسیاری از مشکلات حل می‌شوند.

⁵在日光之下我看见一件憾事，好像是出于官长无意的错误，

⁵ بدی دیگر هم در این جهان دیدم که در اثر اشتباه حاکمان به وجود می‌آید.

⁶就是愚昧人得居众多高位，富有的人却处卑位。

⁶ به اشخاص نادان مقام و منصب عالی داده می‌شود، امّا به ثروتمندان اهمیّتی نمی‌دهند.

⁷我见过奴仆骑马，贵族却像奴仆一样在地上步行。

⁷ غلامان را دیدم که بر اسب سوار هستند و اشخاص نجیب و بزرگ مثل غلامان پیاده می‌روند.

⁸挖陷阱的，自己掉进去；拆墙垣的，有蛇来咬他。

⁸ کسی‌که چاه می‌کند خودش در آن می‌افتد، و آن که دیوار را سوراخ می‌کند مار او را می‌گزد.

⁹采石的，被石打伤；劈柴的，被柴损害。

⁹ کسی‌که در معدنِ سنگ کار می‌کند با سنگ زخمی می‌شود و کسی‌که درختی را می‌برد، به وسیلهٔ درخت زخمی می‌شود.

¹⁰斧头若钝了，还不把斧刃磨快，就必多费力气；智慧的好处在于助人成功。

¹⁰ اگر لبهٔ تبر تیز نباشد قوّت بیشتری لازم دارد و شخص عاقل پیش از شروع کار لبهٔ آن را تیز می‌کند.

¹¹未行法术先被蛇咬，那么，法术对行法术的人就毫无用处。

¹¹ قبل از اینکه مار کسی را بگزد، باید آن را افسون کرد.

¹²智慧人的口，说出恩言；愚昧人的嘴，却吞灭自己。

¹² کلام شخص دانا فیض بخش است، امّا سخنان آدم نادان خودش را تباه می‌کند.

¹³愚昧人的话开头是愚昧，结尾是邪恶狂妄。

¹³ ابتدای کلامش حماقت است و پایان آن دیوانگی محض.

¹⁴愚昧人多言多语。人不知道将来会有什么事，谁能告诉他死后会发生什么事呢？

¹⁴ شخص احمق زیاد حرف می‌زند. هیچ‌کس نمی‌داند که بعداً چه اتّفاقی خواهد افتاد و هیچ‌کس نمی‌تواند بگوید بعد از مرگ چه خواهد شد.

¹⁵愚昧人的劳碌徒使自己困乏，他连怎样进城也不知道。

¹⁵ کار آدم نادان را فرسوده می‌کند، به طوری که حتّی نمی‌تواند راه خانهٔ خود را پیدا کند.

¹⁶邦国啊，如果你的王是个孩童，而你的大臣又一早吃喝宴乐，你就有祸了。

¹⁶ افسوس به حال کشوری که پادشاه آن اختیاری از خود نداشته باشد و رهبرانش سحرگاهان بخورند و بنوشند و مست شوند!

¹⁷邦国啊，如果你的王是贵冑之子，而你的大臣又按时吃喝，为要得力，不为醉酒，你就有福了。

¹⁷ خوشا به حال سرزمینی که پادشاهش نجیب‌زاده باشد و رهبران آن به موقع و به اندازه بخورند و بنوشند و مست نکنند!

¹⁸房顶塌下是因为懒惰，房屋滴漏是因为懒得动手。

¹⁸ در اثر تنبلی سقف خانه چِکه می‌کند و فرو می‌ریزد.

¹⁹设宴是为欢笑，酒能使人生快活，金钱能解决万事。

¹⁹ جشن خوشی می‌آورد و شراب سرمستی، امّا بدون پول هیچ‌کدام را نمی‌توانی داشته باشی. به پادشاه حتّی در فکر خود هم دشنام ندهید و حتّی در بستر خود هم شخص ثروتمند را لعنت نکنید، زیرا ممکن است پرنده‌ای سخنان تو را به گوش آنها برساند.

²⁰不要在意念中咒骂君王，也不要在卧房中咒骂财主，因为空中的飞鸟会传声，有翅膀的会述说这事。

²⁰ به پادشاه حتّی در فکر خود هم دشنام ندهید و حتّی در بستر خود هم شخص ثروتمند را لعنت نکنید، زیرا ممکن است پرنده‌ای سخنان تو را به گوش آنها برساند.