1撒种的比喻（可4:1-9；路8:4-8）
1A dnia onego wyszedłszy Jezus z domu, usiadł nad morzem:
2有很多人聚集到他那里。于是，他上船坐下来，众人都站在岸上。
2I zebrał się do niego wielki lud, tak iż wstąpiwszy w łódź, siedział, a wszystek lud stał na brzegu.
3他用比喻对众人讲了许多事，说：“有一个撒种的出去撒种。
3I mówił do nich wiele w podobieóstwach i rzekł: Oto wyszedł rozsiewca, aby rozsiewał;
4撒的时候，有的落在路旁，小鸟飞来就吃掉了。
4A gdy on rozsiewał, niektóre padło podle drogi; i przyleciały ptaki, a podziobały je.
5有的落在泥土不多的石地上，因为泥土不深，很快就长起来。
5Drugie zasię padło na miejsce opoczyste, gdzie nie miało wiele ziemi; i wnet weszło, iż nie miało głębokości ziemi.
6但太阳一出来，就把它晒干，又因为没有根就枯萎了。
6Ale gdy słoóce weszło, wygorzało, a iż nie miało korzenia, uschło.
7有的落在荆棘里，荆棘长大了，就把它挤住。
7A drugie padło między ciernie, i wzrosły ciernie, a zadusiły je.
8有的落在好土里，结出果实，有一百倍的，有六十倍的，有三十倍的。
8A drugie padło na ziemię dobrą i wydało pożytek, jedno setny, drugie sześćdziesiątny, a drugie trzydziestny.
9有耳的，就应当听。”
9Kto ma uszy ku słuchaniu, niechaj słucha.
10用比喻的目的（可4:10-12；路8:9-10，10:23-24）门徒上前问耶稣：“你对他们讲话，为什么用比喻呢？”
10Tedy przystąpiwszy uczniowie, rzekli mu: Dlaczegoż im w podobieóstwach mówisz?
11他回答：“天国的奥秘，只给你们知道，却不给他们知道。
11A on odpowiadając, rzekł im: Wam dano wiedzieć tajemnicę królestwa niebieskiego, ale onym nie dano;
12因为凡是有的，还要给他，他就充足有余；凡是没有的，就连他有什么也要拿去。
12Albowiem kto ma, będzie mu dano, i obfitować będzie, ale kto nie ma, i to, co ma, będzie od niego odjęto.
13因此，我用比喻对他们讲话，因为他们看却看不见，听也听不到，也不明白。
13Dlategoć im w podobieóstwach mówię, iż widząc nie widzą, i słysząc nie słyszą, ani rozumieją.
14以赛亚的预言，正应验在他们身上，他说：‘你们听是听见了，总是不明白；看是看见了，总是不领悟。
14I pełni się w nich proroctwo Izajaszowe, które mówi: Słuchem słuchać będziecie, ale nie zrozumiecie; i widząc widzieć będziecie, ale nie ujrzycie;
15因为这人民的心思迟钝，用不灵的耳朵去听，又闭上了眼睛；免得自己眼睛看见，耳朵听见，心里明白，回转过来，我就医好他们。’
15Albowiem zatyło serce ludu tego, a uszyma ciężko słyszeli, i oczy swe zamrużyli, żeby kiedy oczyma nie widzieli i uszyma nie słyszeli, a sercem nie zrozumieli, i nie nawrócili się, a uzdrowiłbym je.
16“你们的眼睛是有福的，因为可以看见；你们的耳朵是有福的，因为可以听见。
16Ale oczy wasze błogosławione, że widzą, i uszy wasze, że słyszą;
17我实在告诉你们，曾经有许多先知和义人想看你们所看见的，却没有看到，想听你们所听见的，却没有听到。
17Bo zaprawdę powiadam wam, iż wiele proroków i sprawiedliwych żądało widzieć to, co wy widzicie, ale nie widzieli, i słyszeć to, co słyszycie, ale nie słyszeli.
18解释撒种的比喻（可4:13-20；路8:11-15）“所以你们要听这撒种人的比喻。
18Wy tedy słuchajcie podobieóstwa onego rozsiewcy.
19凡是听了天国的道却不明白的，那恶者就来把撒在他心中的夺去。这就是撒在路旁的。
19Gdy kto słucha słowa o tem królestwie, a nie rozumie, przychodzi on zły i porywa to, co wsiano w serce jego; tenci jest on, który podle drogi posiany jest.
20那撒在石地上的，就是人听了道，立刻欢欢喜喜地接受，
20A na opoczystych miejscach posiany, ten jest, który słucha słowa i zaraz je z radością przyjmuje;
21可是他里面没有根，只是暂时的；一旦为道遭遇患难，受到迫害，就立刻跌倒了。
21Ale nie ma korzenia w sobie, lecz doczesny jest; a gdy przychodzi ucisk, albo prześladowanie dla słowa, wnet się gorszy.
22那撒在荆棘里的，就是人听了道，有今世的忧虑和财富的迷惑把道挤住，结不出果实来。
22A między ciernie posiany, ten jest, który słucha słowa; ale pieczołowanie świata tego i omamienie bogactw zadusza słowo, i staje się bez pożytku.
23那撒在好土里的，就是人听了道，又明白了，结出果实来，有一百倍的，有六十倍的，有三十倍的。”
23A na dobrej ziemi posiany, jest ten, który słucha słowa i rozumie, tenci pożytek przynosi; a przynosi jeden setny, drugi sześćdziesiątny, a drugi trzydziestny.
24稗子的比喻耶稣对他们另外讲了一个比喻，说：“天国好像人把好的种子撒在田里。
24Drugie podobieóstwo przełożył im, mówiąc: Podobne jest królestwo niebieskie człowiekowi, rozsiewającemu dobre nasienie na roli swojej.
25人们睡了的时候，他的仇敌来把稗子撒在麦子中间，就走了。
25A gdy ludzie zasnęli, przyszedł nieprzyjaciel jego, i nasiał kąkolu między pszenicą, i odszedł.
26到了发苗吐穗的时候，稗子也显出来。
26A gdy urosła trawa i pożytek przyniosła, tedy się pokazał i kąkol.
27仆人都前来问家主：‘主人，你不是把好的种子撒在田里吗？那些稗子是从哪里来的呢？’
27Tedy przystąpiwszy słudzy gospodarscy, rzekli mu: Panie! izaliś dobrego nasienia nie nasiał na roli twojej? Skądże tedy ma kąkol?
28他回答：‘这是仇敌所作的。’仆人问他：‘你要我们去拔掉它吗？’
28A on im rzekł: Nieprzyjaciel człowiek to uczynił. I rzekli słudzy do niego: A chceszże, iż pójdziemy, a zbierzemy go?
29他说：‘不用，因为拔稗子的时候，恐怕也把麦子连根拔出来。
29A on rzekł: Nie! byście snać zbierając kąkol, nie wykorzenili zaraz z nim i pszenicy.
30收割之前，让它们一同生长。到了收割的时候，我会吩咐收割的工人先拔掉稗子，捆起来，留着焚烧，却要把麦子收进我的仓里。’”
30Dopuśćcie obojgu społem rość aż do żniwa; a czasu żniwa rzekę żeócom: Zbierzcie pierwej kąkol, a zwiążcie go w snopki ku spaleniu; ale pszenicę zgromadźcie do gumna mojego.
31芥菜种和面酵的比喻（可4:30-32；路13:18-21）耶稣又对他们讲了另外一个比喻，说：“天国好像一粒芥菜种，人拿去把它种在田里。
31Insze podobieóstwo przełożył im, mówiąc: Podobne jest królestwo niebieskie ziarnu gorczycznemu, które wziąwszy człowiek, wsiał na roli swojej.
32它是种子中最小的，但长大了，却比其他的蔬菜都大，成为一棵树，甚至天空的飞鸟也来在它的枝头搭窝。”
32Które najmniejszeć jest ze wszystkich nasion; ale kiedy urośnie, największe jest ze wszystkich jarzyn, i staje się drzewem, tak iż ptaki niebieskie przylatując, gniazda sobie czynią na gałązkach jego.
33他对他们讲了另一个比喻：“天国好像面酵，妇女拿去放在三斗面里，直到全团发起来。”
33Insze podobieóstwo powiedział im: Podobne jest królestwo niebieskie kwasowi, który wziąwszy niewiasta, zakryła we trzy miary mąki, ażby wszystka skwaśniała.
34解释稗子的比喻耶稣用比喻向群众讲了这一切，他所讲的，没有不用比喻的。
34To wszystko mówił Jezus w podobieóstwach do ludu, a bez podobieóstwa nie mówił do nich;
35这就应验了先知所说的：“我要开口用比喻，把创世以来隐秘的事说出来。”
35Aby się wypełniło, co powiedziano przez proroka mówiącego: Otworzę w podobieóstwach usta moje, wypowiem skryte rzeczy od założenia świata.
36耶稣离开群众，进到屋里，门徒前来问他：“请你给我们解释田里稗子的比喻。”
36Tedy rozpuściwszy on lud, przyszedł Jezus do domu; i przystąpili do niego uczniowie jego, mówiąc: Wyłóż nam podobieóstwo o kąkolu onej roli.
37他回答：“那撒好种子的是人子，
37A on odpowiadając, rzekł im: Ten, który rozsiewa dobre nasienie, jest Syn człowieczy;
38田就是世界，好种子就是属天国的人，稗子就是属那恶者的人，
38A rola jest świat, a dobre nasienie są synowie królestwa; ale kąkol są synowie onego złego;
39撒稗子的仇敌是魔鬼，收割的时候是这世代的终结，收割的工人是天使。
39Nieprzyjaciel zasię, który go rozsiał, jestci dyjabeł, a żniwo jest dokonanie świata, a żeócy są Aniołowie.
40稗子怎样被拔掉用火焚烧，在这世代终结的时候，也是一样。
40Jako tedy zbierają kąkol, a palą go ogniem, tak będzie przy dokonaniu świata tego.
41那时，人子要差派他的使者，把一切使人犯罪的事和不法之徒，从他的国中拔掉，
41Pośle Syn człowieczy Anioły swoje, a oni zbiorą z królestwa jego wszystkie zgorszenia, i te, którzy nieprawość czynią;
42丢进火炉，在那里必要哀哭切齿。
42I wrzucą je w piec ognisty, tam będzie płacz i zgrzytanie zębów.
43那时，义人在他们父的国中，要像太阳一样的照耀。有耳的，就应当听。
43Tedy sprawiedliwi lśnić się będą jako słoóce w królestwie Ojca swego. Kto ma uszy ku słuchaniu, niechaj słucha.
44其他的比喻“天国好像藏在田里的宝贝，有人发现了，就把它藏起来，高高兴兴地离去，变卖了他的一切，来买那田地。
44Zasię podobne jest królestwo niebieskie skarbowi skrytemu w roli, który znalazłszy człowiek skrył, i od radości, którą miał z niego, odchodzi, i wszystko, co ma, sprzedaje, i kupuje onę rolę.
45“天国好像一个商人，搜罗宝贵的珍珠。
45Zasię podobne jest królestwo niebieskie człowiekowi kupcowi, szukającemu pięknych pereł;
46他发现了一颗极贵重的珍珠，就离去，变卖了他的一切，来买那颗珍珠。
46Który znalazłszy jednę perłę bardzo drogą, odszedł, i posprzedawał wszystko, co miał, i kupił ją.
47“天国又好像一个网，撒在海里，网到各样的鱼。
47Zasię podobne jest królestwo niebieskie niewodowi zapuszczonemu w morze, i ryby wszelkiego rodzaju zagarniającemu.
48网满了之后，人就把网拉上岸，坐下来把好的拣出，收藏起来，不好的就丢在外面。
48Który gdy był pełen, wyciągnęli rybitwi na brzeg, a usiadłszy, wybierali dobre ryby w naczynia, a złe precz wyrzucali.
49这世代终结的时候，也是一样。那时天使要出去，把恶人从义人中分别出来。
49Takci będzie przy dokonaniu świata; wynijdą Aniołowie, i wyłączą złe z pośrodku sprawiedliwych,
50丢进火炉，在那里必要哀哭切齿。
50I wrzucą je w piec ognisty; tam będzie płacz i zgrzytanie zębów.
51“这一切你们明白吗？”他们回答：“明白。”
51Rzekł im Jezus: Wyrozumieliście to wszystko? Rzekli mu: Tak, Panie!
52耶稣说：“所以，每一个作天国门徒的经学家，就像家主从宝库中拿出新和旧的东西来。”
52A on im rzekł: Przetoż każdy nauczony w Piśmie, wyćwiczony w królestwie niebieskiem, podobny jest człowiekowi gospodarzowi, który wynosi z skarbu swego nowe i stare rzeczy.
53耶稣在本乡遭人厌弃（可6:1-6。参路4:16-30）耶稣讲完了这些比喻，就离开那地方。
53I stało się, gdy Jezus dokoóczył tych podobieóstw, puścił się stamtąd.
54他回到自己的家乡，在会堂里教导人，众人都惊奇，说：“这个人的智慧和能力是从哪里来的呢？
54A przyszedłszy do ojczyzny swojej, nauczał je w bóżnicy ich, tak iż się bardzo zdumiewali i mówili: Skądże temu ta mądrość, i ta moc?
55他不是木匠的儿子吗？他母亲不是马利亚，他弟弟不是雅各、约瑟、西门和犹大吗？
55Izaż ten nie jest on syn cieśli? Izaż matki jego nie zowią Maryją, a bracia jego Jakób, i Jozes, i Szymon, i Judas?
56他妹妹不是都在我们这里吗？他这一切是从哪里来的呢？”
56A siostry jego izali wszystkie u nas nie są? Skądże tedy temu to wszystko?
57他们就厌弃耶稣。耶稣对他们说：“先知除了在本乡本家之外，没有不受人尊敬的。”
57I gorszyli się z niego; ale Jezus rzekł im: Nie jest prorok beze czci, tylko w ojczyźnie swojej i w domu swoim.
58因为他们不信，他就不在那里多行神迹了。
58I nie uczynił tam wiele cudów dla niedowiarstwa ich.