1商议怎样杀害耶稣(可14:1-2;路22:1-2)
1I stało się, gdy dokoóczył Jezus tych wszystkich mów, rzekł do uczniów swoich:
2“你们知道两天之后就是逾越节,人子将要被交给人,钉在十字架上。”
2Wiecie, iż po dwóch dniach będzie wielkanoc, a Syn człowieczy będzie wydany, aby był ukrzyżowany.
3那时,祭司长和民间的长老聚集在大祭司该亚法的官邸,
3Tedy się zebrali przedniejsi kapłani i nauczeni w Piśmie i starsi ludu do dworu najwyższego kapłana, którego zwano Kaifasz;
4商议怎样用诡计逮捕耶稣,把他杀害。
4I naradzali się, jakoby Jezusa zdradą pojmali i zabili;
5不过他们说:“不可在节期下手,免得引起民众暴动。”
5Lecz mówili: Nie w święto, aby nie był rozruch między ludem.
6有女人用香膏膏主(可14:3-9;约12:1-8)耶稣在伯大尼,在患痲风的西门家里的时候,
6A gdy Jezus był w Betanii, w domu Szymona trędowatego,
7有一个女人拿着一瓶珍贵的香膏,前来把它浇在耶稣的头上。
7Przystąpiła do niego niewiasta, mająca słoik alabastrowy maści bardzo kosztownej, i wylała ją na głowę jego, gdy siedział u stołu.
8门徒看见了,就很生气,说:“为什么这样浪费呢?
8Co widząc uczniowie jego, rozgniewali się, mówiąc: I na cóż ta utrata?
9这香膏可以卖很多钱,赒济穷人。”
9Albowiem mogła być ta maść drogo sprzedana, i mogło się to dać ubogim.
10耶稣知道了,就说:“为什么难为这个女人呢?她为我作了一件美事。
10Co gdy poznał Jezus, rzekł im: Przecz się przykrzycie tej niewieście? Dobry zaprawdę uczynek uczyniła przeciwko mnie.
11你们常常有穷人跟你们在一起,然而却不常有我。
11Albowiem ubogie zawsze macie z sobą, ale mnie nie zawsze mieć będziecie.
12她把这香膏浇在我身上,是为了安葬我而作的。
12Bo ona wylawszy tę maść na ciało moje, uczyniła to, gotując mię ku pogrzebowi.
13我实在告诉你们,这福音无论传到世界上什么地方,这女人所作的都要传讲,来记念她。”
13Zaprawdę powiadam wam: Gdziekolwiek będzie kazana ta Ewangielija po wszystkim świecie, i to będzie powiadano, co ona uczyniła, na pamiątkę jej.
14犹大出卖耶稣(可14:10-11;路22:3-6)那时,十二门徒中的一个,就是加略人犹大,去见祭司长,说:
14Tedy odszedłszy jeden ze dwunastu, którego zwano Judaszem Iszkaryjotem, do przedniejszych kapłanów,
15“如果我把他交给你们,你们愿意给我什么呢?”他们就给了他三十块银子。
15Rzekł im: Co mi chcecie dać, a ja go wam wydam? A oni mu odważyli trzydzieści srebrników.
16从那时起,他就找机会把耶稣交给他们。
16A odtąd szukał czasu sposobnego, aby go wydał.
17最后的晚餐(可14:12-26;路22:7-23;约13:21-30)除酵节的第一天,门徒前来问耶稣:“你要我们在哪里为你预备逾越节的晚餐呢?”
17A pierwszego dnia przaśników przystąpili uczniowie do Jezusa, mówiąc mu: Gdzież chcesz, żeć nagotujemy, abyś jadł baranka?
18他说:“你们到城里去见某人,对他说,老师说:‘我的时候快到了;我要到你那里和我的门徒守逾越节。’”
18A on rzekł: Idźcie do miasta, do niektórego człowieka, a rzeczcie mu: Kazałci nauczyciel powiedzieć: Czas mój blisko jest, u ciebie jeść będę baranka z uczniami moimi.
19门徒照耶稣的指示去作,预备好了逾越节的晚餐。
19I uczynili uczniowie, jako im rozkazał Jezus, i nagotowali baranka.
20到了晚上,耶稣和十二门徒一同吃晚餐。
20A gdy był wieczór, usiadł za stołem ze dwunastoma.
21他们吃的时候,耶稣说:“我实在告诉你们,你们中间有一个人要出卖我。”
21A gdy jedli, rzekł: Zaprawdę powiadam wam, iż jeden z was wyda mię.
22他们就很忧愁,一个一个地问他:“主啊,是我吗?”
22I zasmuciwszy się bardzo, poczęli mówić do niego każdy z nich: Azażem ja jest Panie?
23他回答:“那和我一同把手蘸在盘子里的人,他要出卖我。
23A on odpowiadając, rzekł: Który macza ze mną rękę w misie, ten mię wyda.
24正如经上指着人子所说的,他固然要离世,但出卖人子的那人有祸了!他没有生下来倒好。”
24Synci człowieczy idzie, jako napisano o nim; ale biada człowiekowi temu, przez którego Syn człowieczy wydany bywa! dobrze by mu było, by się był nie narodził ten człowiek.
25那出卖耶稣的犹大说:“拉比,是我吗?”他说:“这是你说的。”
25A odpowiadając Judasz, który go wydawał, rzekł: Izalim ja jest, Mistrzu? Mówi mu: Tyś powiedział.
26他们吃的时候,耶稣拿起饼来,祝谢了就擘开,递给门徒,说:“你们拿去吃吧,这是我的身体。”
26A gdy oni jedli, wziąwszy Jezus chleb, a pobłogosławiwszy łamał, i dał uczniom i rzekł: Bierzcie, jedzcie, to jest ciało moje.
27耶稣又拿起杯来,祝谢了就递给他们,说:“你们都喝吧,
27A wziąwszy kielich i podziękowawszy, dał im, mówiąc: Pijcie z tego wszyscy;
28这是我的血,是为立约的,为许多人流出来,使罪得赦。
28Albowiem to jest krew moja nowego testamentu, która się za wielu wylewa na odpuszczenie grzechów.
29我告诉你们,从今以后我必不再喝这葡萄酒,直到我和你们在我父的国里喝新酒的那一天。”
29Ale powiadam wam, iż nie będę pił odtąd z tego rodzaju winnej macicy, aż do dnia onego, gdy go będę pił z wami nowy w królestwie Ojca mego.
30他们唱完了诗,就出来往橄榄山去。
30I zaśpiewawszy pieśó, wyszli na górę oliwną.
31预言彼得不认主(可14:27-31;路22:31-34;约13:36-38)那时,耶稣对他们说:“今天晚上,你们因我的缘故都要后退,因为经上记着:‘我要击打牧人,羊群就分散了。’
31Tedy im rzekł Jezus: Wy wszyscy zgorszycie się ze mnie tej nocy; albowiem napisano: Uderzę pasterza, i będą rozproszone owce trzody.
32我复活以后,要比你们先到加利利去。”
32Lecz gdy ja zmartwychwstanę, poprzedzę was do Galilei.
33彼得对他说:“就算所有的人都因你的缘故后退,我却永不后退。”
33A odpowiadając Piotr, rzekł mu: Choćby się wszyscy zgorszyli z ciebie, ja się nigdy nie zgorszę.
34耶稣对他说:“我实在告诉你,今天晚上鸡叫以前,你会三次不认我。”
34Rzekł mu Jezus: Zaprawdę powiadam ci, iż tej nocy, pierwej niż kur zapieje, trzykroć się mnie zaprzesz.
35彼得对他说:“就算必须与你一同死,我也决不会不认你。”门徒也都这样说。
35Rzekł mu Piotr: Choćbym z tobą miał i umrzeć, nie zaprę się ciebie. Także i wszyscy uczniowie mówili.
36在客西马尼祷告(可14:32-42;路22:39-46)耶稣和门徒来到一个地方,名叫客西马尼,就对门徒说:“你们坐在这里,我要到那边去祷告。”
36Tedy przyszedł Jezus z nimi na miejsce, które zwano Gietsemane, i rzekł uczniom: Siądźcież tu, aż odszedłszy, będę się tam modlił.
37他带了彼得和西庇太的两个儿子一起去,心里忧愁难过,
37A wziąwszy z sobą Piotra i dwóch synów Zebedeuszowych, począł się smęcić i tęsknić.
38对他们说:“我的心灵痛苦得快要死了;你们留在这里,与我一同警醒吧。”
38Tedy im rzekł Jezus: Smętna jest dusza moja aż do śmierci; zostaócież tu, a czujcie ze mną.
39他稍往前走,把脸俯伏在地上,祷告说:“我的父啊!可能的话,求你使这杯离开我;但不要照我的意思,只要照你的旨意。”
39A postąpiwszy trochę, padł na oblicze swoje, modląc się i mówiąc: Ojcze mój, jeźli można, niech mię ten kielich minie; a wszakże nie jako ja chcę, ale jako ty.
40耶稣回到门徒那里,看见他们都睡着了,就对彼得说:“你们连一个小时也不能同我警醒吗?
40Tedy przyszedł do uczniów, i znalazł je śpiące, i rzekł Piotrowi: Takżeście nie mogli przez jednę godzinę czuć ze mną?
41应当警醒、祷告,免得陷入试探;你们心灵虽然愿意,肉体却是软弱的。”
41Czujcież, a módlcie się, abyście nie weszli w pokuszenie; duchci jest ochotny, ale ciało mdłe.
42他又再次走开,祷告说:“我的父啊!如果这杯不能离开我,一定要我喝,就愿你的旨意成全。”
42Zasię po wtóre odszedłszy, modlił się, mówiąc: Ojcze mój, jeźli mię nie może ten kielich minąć, tylko abym go pił, niech się stanie wola twoja.
43他再回来的时候,看见门徒睡着了,因为他们十分疲倦。
43A przyszedłszy, znalazł je zasię śpiące; albowiem oczy ich były obciążone.
44他又离开他们,第三次去祷告,说的也是同样的话。
44A zaniechawszy ich, znowu odszedł i modlił się po trzecie, też słowa mówiąc.
45然后,他回到门徒那里,对他们说:“你们还在睡觉休息吗?看哪,时候到了,人子要被交在罪人的手里了。
45Tedy przyszedł do uczniów swoich i rzekł im: Śpijcież już i odpoczywajcie; oto się przybliżyła godzina, a Syn człowieczy będzie wydany w ręce grzeszników.
46起来,我们走吧!出卖我的人来了。”
46Wstaócie, pójdźmy! oto się przybliżył ten, który mię wydaje.
47耶稣被捕(可14:43-50;路22:47-53;约18:3-11)耶稣还在说话的时候,十二门徒中的犹大,带着一大群拿着刀棒的人来到,他们是祭司长和民间的长老派来的。
47A gdy on jeszcze mówił, oto Judasz, jeden z dwunastu, przyszedł, a z nim wielka zgraja z mieczami i z kijami, od przedniejszych kapłanów i starszych ludu;
48出卖耶稣的人给他们一个暗号,说:“我跟谁亲嘴,谁就是他;你们可以抓住他。”
48Ale ten, który go wydawał, dał był im znak, mówiąc: Któregokolwiek pocałuję, tenci jest; imajcież go.
49他立刻前来对耶稣说:“拉比,你好。”跟着就与他亲嘴。
49A wnet przystąpiwszy do Jezusa, rzekł: Bądź pozdrowiony, Mistrzu! i pocałował go.
50耶稣对他说:“朋友,你来要作的事,快作吧!”于是那些人上前来,动手拿住耶稣,逮捕了他。
50Ale mu rzekł Jezus: Przyjacielu! na coś przyszedł? Tedy przystąpiwszy, rzucili ręce na Jezusa i pojmali go.
51有一个与耶稣在一起的人,伸手拔出刀来,砍了大祭司的仆人一刀,削掉他的一只耳朵。
51A oto jeden z tych, którzy byli z Jezusem, wyciągnął rękę, i dobył miecza swego, a uderzywszy sługę kapłana najwyższego, uciął mu ucho.
52耶稣对他说:“把你的刀收回原处!凡动刀的必死在刀下。
52Tedy mu rzekł Jezus: Obróć miecz swój na miejsce jego; albowiem wszyscy, którzy miecz biorą, od miecza poginą.
53你以为我不能求我的父,他就马上给我派十二营以上的天使下来吗?
53Azaż mniemasz, że bym nie mógł teraz prosić Ojca mego, a stawiłby mi więcej niż dwanaście wojsk Aniołów?
54如果这样,经上预言这事必须发生,怎能应验呢?”
54Ale jakożby się wypełniły Pisma, które mówią, iż się tak musi stać?
55那时,耶稣对众人说:“你们带着刀棒出来,把我当作强盗捉拿吗?我天天坐在殿里教导人,你们却没有逮捕我。
55Onejże godziny mówił Jezus do onej zgrai: Wyszliście jako na zbójcę z mieczami i z kijmi, pojmać mię; na każdy dzieó siadałem u was, ucząc w kościele, a nie pojmaliście mię.
56但这整件事的发生,是要应验先知书上的话。”那时,门徒都离开他逃跑了。
56Aleć się to wszystko stało, aby się wypełniły Pisma prorockie. Tedy uczniowie jego wszyscy opuściwszy go, uciekli.
57大祭司审问耶稣(可14:53-65;路22:54、66-71;约18:12-13、19-24)那些逮捕了耶稣的人,把他押去见大祭司该亚法。那时经学家和长老已经聚集在那里了。
57A oni pojmawszy Jezusa, wiedli go do Kaifasza, najwyższego kapłana, gdzie się byli zebrali nauczeni w Piśmie i starsi.
58彼得远远地跟着耶稣,直到大祭司的官邸。他进到里面,和差役坐在一起,要看事情怎样了结。
58Ale Piotr szedł za nim z daleka aż do dworu najwyższego kapłana; a wszedłszy tam, siedział z sługami, aby ujrzał koniec.
59祭司长和公议会全体都想找假证供来控告耶稣,好把他处死;
59Ale przedniejsi kapłani i starsi, i wszelka rada szukali fałszywego świadectwa przeciwko Jezusowi, aby go na śmierć wydali.
60虽然有许多人前来作假证供,却找不着证据。最后有两个人前来说:
60Ale nie znaleźli; i choć wiele fałszywych świadków przychodziło, przecię nie znaleźli. A na ostatek wystąpiwszy dwaj fałszywi świadkowie,
61“这人说过:‘我可以拆毁 神的圣所,三日之内又把它建造起来。’”
61Rzekli: Ten mówił: Mogę rozwalić kościół Boży, a za trzy dni zbudować go.
62大祭司就站起来,对耶稣说:“你为什么不回答?这些人作证,控告你的是什么呢?”
62A wstawszy najwyższy kapłan, rzekł mu: Nic nie odpowiadasz? Cóż to jest, co ci przeciwko tobie świadczą?
63耶稣却不作声。大祭司又对他说:“我指着永生的 神要你起誓,告诉我们你是不是基督、 神的儿子。”
63Lecz Jezus milczał. A odpowiadając najwyższy kapłan rzekł: Poprzysięgam cię przez Boga żywego, abyś nam powiedział, jeźliś ty jest Chrystus, on Syn Boży?
64耶稣回答:“这是你说的;但我告诉你们:从今以后,你们要看见人子,坐在权能者的右边,驾着天上的云降临。”
64Rzekł mu Jezus: Tyś powiedział; wszakże powiadam wam: Odtąd ujrzycie Syna człowieczego siedzącego na prawicy mocy Bożej, i przychodzącego na obłokach niebieskich.
65大祭司就撕开衣服,说:“他说了亵渎的话,我们还要什么证人呢?你们现在听见了这亵渎的话,
65Tedy najwyższy kapłan rozdarł szaty swoje, mówiąc: Bluźnił! Cóż jeszcze potrzebujemy świadków? Otoście teraz słyszeli bluźnierstwo jego.
66认为怎样呢?”他们回答:“他是该死的。”
66Cóż się wam zda? A oni odpowiadając, rzekli: Winien jest śmierci.
67于是他们吐唾沫在他的脸上,用拳头打他,也有人用掌掴他,说:
67Tedy plwali na oblicze jego, i pięściami go bili, a drudzy go policzkowali,
68“基督啊,向我们说预言吧!是谁打你呢?”
68Mówiąc: Prorokuj nam, Chrystusie! kto jest ten, co cię uderzył?
69彼得三次不认主(可14:66-72;路22:55-62;约18:16-18、25-27)彼得坐在外面的院子里,有一个婢女走过来对他说:“你也是和加利利人耶稣一伙的。”
69Ale Piotr siedział przed domem na podwórzu. Tedy przystąpiła do niego jedna dziewka, mówiąc: I tyś był z tym Jezusem Galilejskim.
70彼得却当众否认,说:“我不知道你说什么。”
70A on się zaprzał przed wszystkimi, mówiąc: Nie wiem, co powiadasz.
71他出到门口,又有一个婢女看见他,就对那里的人说:“这人是和拿撒勒人耶稣一伙的。”
71A gdy on wychodził do przysionka, ujrzała go insza dziewka, i rzekła do tych, co tam byli: I tenci był z tym Jezusem Nazareóskim.
72彼得再次否认,并且发誓说:“我不认识那个人。”
72Tedy po wtóre zaprzał się z przysięgą, mówiąc: Nie znam tego człowieka.
73过了一会,站在那里的人前来对他说:“你的确是他们中间的一个,因为一听你的口音就认出来了。”
73A przystąpiwszy po małej chwilce ci, co tam stali, rzekli Piotrowi: Prawdziwie i tyś jest z nich; bo i mowa twoja ciebie wydaje.
74彼得就发咒起誓说:“我不认识那一个人。”立刻鸡就叫了。
74Tedy się począł przeklinać i przysięgać, mówiąc: Nie znam tego człowieka; a zarazem kur zapiał.
75彼得想起耶稣所说的话:“鸡叫以前,你会三次不认我”,他就出去痛哭。
75I wspomniał Piotr na słowa Jezusowe, który mu był powiedział: Pierwej niż kur zapieje, trzykroć się mnie zaprzesz; a wyszedłszy precz, gorzko płakał.