1雅各作好准备与以扫相见
1 Kala Yakuba dira. Irikoy malaykayaŋ mo kubay d'a.
2雅各看见他们，就说：“这是 神的军队。”于是给那地方起名叫玛哈念。
2 Waato kaŋ Yakuba di ey, a ne: «Woone ya Irikoy kunda no.» Nga mo na nango maa daŋ Mahanayim.
3雅各先派使者到西珥地，就是以东的地区，他的哥哥以扫那里去，
3 Yakuba na diyayaŋ donton nga jine, i ma koy nga beero Isuwa do Seyir laabo ra, Edom haray.
4吩咐他们说：“你们要对我主以扫这样说：‘你的仆人雅各这样说：我在拉班那里寄居，一直到现在。
4 A n'i no sanni ka ne: «Yaa no araŋ ga ci ay jine bora Isuwa se: ‹Ni bannya Yakuba ne: Ay na yawtaray te Laban do. Ay goro noodin kala sohõ.
5我拥有牛、驴、羊群、仆婢，现在派人来报告我主，希望得到你的欢心。’”
5 Ay gonda hawyaŋ da farkayyaŋ, da kuruyaŋ da tamyaŋ, alboro nda wayboro. Ay mo donton zama ay ma ci ay jine bora se, a ma naŋ ay ma du gaakuri nga do.› »
6使者回到雅各那里说：“我们到了你哥哥以扫那里，他带着四百人，正迎着你来。”
6 Kal i ye ka kaa Yakuba do ka ne: «Iri koy ni beero Isuwa do. A goono ga kaa ka ni kubay da boro zangu taaci nga banda.»
7雅各感到非常惧怕和焦虑，就把随行的人、羊群、牛群和骆驼，分成两队，
7 Saaya din Yakuba humburu gumo, a kankam mo. A binde, borey kaŋ yaŋ go a banda, da feeji kurey da hawey da yoy, a n'i fay sata hinka.
8心里想：“即使以扫来击杀这一队，余下的一队还可以逃脱。”
8 A go ga ne: «Da Isuwa kaa sata fo do k'a kar, saaya din sata fa kaŋ cindi ga yana.»
9雅各说：“耶和华，我祖亚伯拉罕的 神，我父以撒的 神啊，你曾经对我说过：‘回到你自己的故乡，到你的亲族那里去，我必厚待你。’
9 Yakuba ne: «Ya Irikoy, ay baaba Ibrahim wano; ya Irikoy, ay baaba Isaka wano, ya Rabbi kaŋ ne ay se: ‹Ma ye ni laabo da ni dumey do koyne, ay mo ga gomni te ni se›.
10你向你仆人所施的一切慈爱和信实，我实在不配得。从前我只拿着我的手杖过这约旦河；现在我却拥有这两队人马了。
10 Day ni gomni kulu ra, ay mana to baa ikayna fo, ay mana to mo cimi kulu kaŋ ni cabe ay, ni tamo se. Zama in d'ay goobo hinne no ka Urdun* wo daŋandi, sohõ mo ay ciya marga hinka.
11求你救我脱离我哥哥以扫的手，因为我怕他来击杀我，连母亲和孩子也击杀了。
11 Ay ga ni ŋwaaray, ni m'ay faaba ay beero kambe ra, kaŋ ga ti Isuwa, zama ay ga humbur'a, a ma si kaa k'ay kar, nya da ize.
12你曾经说过：‘我必厚待你，使你的后裔好像海边的沙一样，多到不可胜数。’”
12 Nin no ka ne mo: ‹Daahir ay ga gomni te ni se. Ay ga ni banda ciya danga teeku taasi kaŋ si kabu baayaŋ se.› »
13那天晚上，雅各在那里过夜。然后从他所拥有的牲畜中，取出一部分，作为给他哥哥以扫的礼物，
13 Kal a zumbu ka kani noodin. Haya kaŋ go a se noodin mo, a kaa a ra ka te fooyaŋ hari nga beero Isuwa se:
14就是母山羊二百只、公山羊二十只、母绵羊二百只、公绵羊二十只、
14 Hincin nya zangu hinka da jindi waranka, da feeji nya zangu hinka da gaaru waranka,
15哺乳的母骆驼三十匹，各带着驹子，母牛四十头、公牛十头、母驴二十头、公驴十头。
15 da yo nya waranka kaŋ i ga waay da ngey izey, da haw nya waytaaci da yeeji way, da farka nya waranka da binji way.
16雅各把这些分成一队一队，交在仆人的手里，又对仆人说：“你们先过去，每队之间要留一段距离。”
16 A n'i daŋ nga goy-teerey kambey ra, kurey kulu waani-waani. A ne nga goy-teerey se: «Araŋ ma jin ka koy ay se. Araŋ ma daŋandi. Araŋ ma game naŋ kurey da care game ra.»
17他又吩咐走在最前的仆人说：“我哥哥以扫遇见你的时候，如果问你：‘你的主人是谁？你要到哪里去？在你前面的这些牲畜是谁的？’
17 A ne ijine wano se: «Saaya kaŋ ay beero Isuwa kubay da nin, d'a na ni hã ka ne: ‹Ni ya may wane no, man no ni ga koy mo, woone yaŋ kaŋ ni ga boy mo, may wane yaŋ no?›
18你就要回答：‘是你仆人雅各的，是送给我主以扫的礼物，他自己也在我们后面。’”
18 Saaya din ni ma ne: ‹Ni bannya Yakuba wane yaŋ no kaŋ a samba ay koyo Isuwa se fooyaŋ hari. Nga bumbo mo go iri banda ga kaa.› »
19他又吩咐第二个、第三个和所有跟在队伍后面的人说：“你们遇见以扫的时候，都要这样对他说。
19 A ci yaadin ihinkanta mo se, da ihinzanta, da borey kulu kaŋ ga kurey gana. A ne: «Yaadin no araŋ ga ci Isuwa se, saaya kaŋ araŋ kubay d'a.
20你们还要说：‘你的仆人雅各在我们后面。’”因为他心里想：“我先送礼物去，借此与他和解，然后再与他见面，或者他会原谅我。”
20 Araŋ ma ne mo: ‹Guna, ni bannya Yakuba go iri banda.› » Zama a ne: «Ay g'a bina yeenandi nda nooyaŋey kaŋ go ga koy ay jine. Kokor banda gaa ay ma di a moyduma koyne, hambara a ga yadda nd'ay.»
21于是礼物先过去了；那天晚上雅各在营中过夜。
21 Fooyaŋ harey binde furo a se jina, amma nga bumbo wo, a kani kuro do cino din.
22雅各那夜起来，带着他的两个妻子、两个婢女和十一个孩子，都过了雅博渡口。
22 Cino din bindo ra a tun. A na nga wande hinka sambu, da nga koŋŋa hinka, da nga ize way cindi fa. A furo Yabok gooro yawyaŋo do.
23雅各与天使摔角他带着他们，先打发他们过河，然后又打发他所有的都过去。
23 A n'i sambu mo ka daŋ i ma gooro daŋandi. A na haŋ kaŋ go nga do daŋ jina.
24只留下雅各一人，有一个人来与他摔角，直到天快亮的时候。
24 Yakuba binde go noodin nga hinne. Kala boro fo gurjay d'a kala mo ga ba ka bo.
25那人见自己不能胜过他，就在他的大腿窝上打了一下。于是，雅各与那人摔角的时候，大腿窝脱了节。
25 Saaya kaŋ bora di nga mana hin a, kal a na Yakuba tanje biriyo ham, tanje biriyo mo goori gurja ra.
26那人说：“天快亮了，让我走吧。”雅各说：“如果你不给我祝福，我就不让你走。”
26 A ne Yakuba se: «Ay taŋ, zama mo ga ba ka bo.» Amma Yakuba ne: «Ay si ni taŋ kala nda ni n'ay albarkandi jina.»
27雅各获胜之后改名以色列那人问他：“你叫什么名字？”他回答：“雅各。”
27 Bora ne Yakuba se: «Mate ni maa?» Nga mo ne: «Ay maa Yakuba.»
28那人说：“你的名字不要再叫雅各，要叫以色列，因为你与 神与人较力，都得了胜。”
28 Bora ne: «I si ye ka ni maa ce Yakuba koyne, kala Israyla*. Zama danga koy no ni na gaabi cabe Irikoy se da borey mo se, hala mo ni te zaama.»
29雅各问他，说：“请把你的名告诉我。”那人回答：“为什么问我的名呢？”他就在那里给雅各祝福。
29 Yakuba n'a hã ka ne: «Ay ga ni ŋwaaray, ma ni maa ci ay se.» A ne: «Ifo se no ni g'ay maa hã?» A na Yakuba albarkandi noodin.
30于是，雅各给那地方起名叫毗努伊勒，意思说：“我面对面看见了 神，我的性命仍得保全。”
30 Yakuba mo na nango maa daŋ Peniyel, zama a ne: «Ay di Irikoy mo-da-mo, ay fundo hallasi mo.»
31雅各经过毗努伊勒的时候，太阳刚刚出来，照在他身上。他因为大腿的伤，跛脚行走。
31 Wayna binde fun a gaa saaya kaŋ a go ga Peniyel daŋandi, a go ga simbar mo nga ce fa gaa.
32因此，以色列人直到现在都不吃大腿窝上的筋，因为那人在雅各的大腿窝上的筋打了一下。
32 Woodin se no, hala ka kaa hunkuna Israyla izey si ankoru kaaji ŋwa, wo kaŋ ga tanje gooro gana, zama a na Yakuba tanje gooro ham ankoru kaajo ra.