1And I make known to you, brethren, the good news that I proclaimed to you, which also ye did receive, in which also ye have stood,
1 Yr wyf am eich atgoffa, gyfeillion, am yr Efengyl a bregethais i chwi ac a dderbyniasoch chwithau, yr Efengyl sydd yn sylfaen eich bywyd
2through which also ye are being saved, in what words I proclaimed good news to you, if ye hold fast, except ye did believe in vain,
2 ac yn foddion eich iachawdwriaeth. A ydych yn dal i lynu wrth yr hyn a bregethais? Onid e, yn ofer y credasoch.
3for I delivered to you first, what also I did receive, that Christ died for our sins, according to the Writings,
3 Oherwydd, yn y lle cyntaf, traddodais i chwi yr hyn a dderbyniais: i Grist farw dros ein pechodau ni, yn �l yr Ysgrythurau;
4and that he was buried, and that he hath risen on the third day, according to the Writings,
4 iddo gael ei gladdu, a'i gyfodi y trydydd dydd, yn �l yr Ysgrythurau;
5and that he appeared to Cephas, then to the twelve,
5 ac iddo ymddangos i Ceffas, ac yna i'r Deuddeg.
6afterwards he appeared to above five hundred brethren at once, of whom the greater part remain till now, and certain also did fall asleep;
6 Yna, ymddangosodd i fwy na phum cant o'i ddilynwyr ar unwaith � ac y mae'r mwyafrif ohonynt yn fyw hyd heddiw, er bod rhai wedi huno.
7afterwards he appeared to James, then to all the apostles.
7 Yna, ymddangosodd i Iago, yna i'r holl apostolion.
8And last of all — as to the untimely birth — he appeared also to me,
8 Yn ddiwethaf oll, fe ymddangosodd i minnau hefyd, fel i ryw erthyl o apostol.
9for I am the least of the apostles, who am not worthy to be called an apostle, because I did persecute the assembly of God,
9 Oherwydd y lleiaf o'r apostolion wyf fi, un nad wyf deilwng i'm galw yn apostol, gan imi erlid eglwys Dduw.
10and by the grace of God I am what I am, and His grace that [is] towards me came not in vain, but more abundantly than they all did I labour, yet not I, but the grace of God that [is] with me;
10 Ond trwy ras Duw yr wyf yr hyn ydwyf, ac ni bu ei ras ef tuag ataf yn ofer. Yn wir, mi lafuriais yn helaethach na hwy i gyd � eto nid myfi, ond gras Duw, a oedd gyda mi.
11whether, then, I or they, so we preach, and so ye did believe.
11 Ond prun bynnag ai myfi ai hwy, felly yr ydym yn pregethu, ac felly y credasoch chwithau.
12And if Christ is preached, that out of the dead he hath risen, how say certain among you, that there is no rising again of dead persons?
12 Yn awr, os pregethir Crist, ei fod wedi ei gyfodi oddi wrth y meirw, sut y mae rhai yn eich plith yn dweud nad oes atgyfodiad y meirw?
13and if there be no rising again of dead persons, neither hath Christ risen;
13 Os nad oes atgyfodiad y meirw, nid yw Crist wedi ei gyfodi chwaith.
14and if Christ hath not risen, then void [is] our preaching, and void also your faith,
14 Ac os nad yw Crist wedi ei gyfodi, gwagedd yw'r hyn a bregethir gennym ni, a gwagedd hefyd yw eich ffydd chwi,
15and we also are found false witnesses of God, because we did testify of God that He raised up the Christ, whom He did not raise if then dead persons do not rise;
15 a ninnau hefyd wedi ein cael yn dystion twyllodrus i Dduw, am ein bod wedi tystiolaethu iddo gyfodi Crist � ac yntau heb wneud hynny, os yw'n wir nad yw'r meirw'n cael eu cyfodi.
16for if dead persons do not rise, neither hath Christ risen,
16 Oherwydd os nad yw'r meirw'n cael eu cyfodi, nid yw Crist wedi ei gyfodi chwaith.
17and if Christ hath not risen, vain is your faith, ye are yet in your sins;
17 Ac os nad yw Crist wedi ei gyfodi, ofer yw eich ffydd, ac yn eich pechodau yr ydych o hyd.
18then, also, those having fallen asleep in Christ did perish;
18 Y mae'n dilyn hefyd fod y rhai a hunodd yng Nghrist wedi darfod amdanynt.
19if in this life we have hope in Christ only, of all men we are most to be pitied.
19 Os ar gyfer y bywyd hwn yn unig yr ydym wedi gobeithio yng Nghrist, nyni yw'r bobl fwyaf truenus o bawb.
20And now, Christ hath risen out of the dead — the first-fruits of those sleeping he became,
20 Ond y gwir yw fod Crist wedi ei gyfodi oddi wrth y meirw, yn flaenffrwyth y rhai sydd wedi huno.
21for since through man [is] the death, also through man [is] a rising again of the dead,
21 Gan mai trwy ddyn y daeth marwolaeth, trwy ddyn hefyd y daeth atgyfodiad y meirw.
22for even as in Adam all die, so also in the Christ all shall be made alive,
22 Oherwydd fel y mae pawb yn marw yn Adda, felly hefyd y gwneir pawb yn fyw yng Nghrist.
23and each in his proper order, a first-fruit Christ, afterwards those who are the Christ`s, in his presence,
23 Ond pob un yn ei briod drefn: Crist y blaenffrwyth, ac yna, ar ei ddyfodiad ef, y rhai sy'n eiddo Crist.
24then — the end, when he may deliver up the reign to God, even the Father, when he may have made useless all rule, and all authority and power —
24 Yna daw'r diwedd, pan fydd Crist yn traddodi'r deyrnas i Dduw'r Tad, ar �l iddo ddileu pob tywysogaeth, a phob awdurdod a gallu.
25for it behoveth him to reign till he may have put all the enemies under his feet —
25 Oherwydd y mae'n rhaid iddo ef ddal i deyrnasu nes iddo osod ei holl elynion dan ei draed.
26the last enemy is done away — death;
26 Y gelyn olaf a ddil�ir yw angau.
27for all things He did put under his feet, and, when one may say that all things have been subjected, [it is] evident that He is excepted who did subject the all things to him,
27 Oherwydd, yng ngeiriau'r Ysgrythur, "darostyngodd bob peth dan ei draed ef." Ond pan yw'n dweud bod pob peth wedi ei ddarostwng, y mae'n amlwg nad yw hyn yn cynnwys Duw, yr un sydd wedi darostwng pob peth iddo ef.
28and when the all things may be subjected to him, then the Son also himself shall be subject to Him, who did subject to him the all things, that God may be the all in all.
28 Ond pan fydd pob peth wedi ei ddarostwng i'r Mab, yna fe ddarostyngir y Mab yntau i'r hwn a ddarostyngodd bob peth iddo ef, ac felly Duw fydd oll yn oll.
29Seeing what shall they do who are baptized for the dead, if the dead do not rise at all? why also are they baptized for the dead?
29 Os nad oes atgyfodiad, beth a wna'r rhai hynny a fedyddir dros y meirw? Os nad yw'r meirw'n cael eu cyfodi o gwbl, i ba bwrpas y bedyddir hwy drostynt?
30why also do we stand in peril every hour?
30 Ac i ba ddiben yr ydym ninnau hefyd mewn perygl bob awr?
31Every day do I die, by the glorying of you that I have in Christ Jesus our Lord:
31 Yr wyf yn marw beunydd! Y mae hyn cyn wired � bod gennyf ymffrost ynoch, gyfeillion, yng Nghrist Iesu ein Harglwydd.
32if after the manner of a man with wild beasts I fought in Ephesus, what the advantage to me if the dead do not rise? let us eat and drink, for to-morrow we die!
32 Os fel dyn cyffredin yr ymleddais � bwystfilod yn Effesus, pa elw fyddai hyn imi? Os na chyfodir y meirw, "Gadewch inni fwyta ac yfed, canys yfory byddwn farw."
33Be not led astray; evil communications corrupt good manners;
33 Peidiwch � chymryd eich camarwain: "Y mae cwmni drwg yn llygru cymeriad da."
34awake up, as is right, and sin not; for certain have an ignorance of God; for shame to you I say [it].
34 Deffrowch i'ch iawn bwyll, a chefnwch ar bechod. Oherwydd y mae rhai na wyddant ddim am Dduw. I godi cywilydd arnoch yr wyf yn dweud hyn.
35But some one will say, `How do the dead rise?
35 Ond bydd rhywun yn dweud: "Pa fodd y mae'r meirw'n cael eu cyfodi? � pha fath gorff y byddant yn dod?"
36unwise! thou — what thou dost sow is not quickened except it may die;
36 Y ffu373?l! Beth am yr had yr wyt ti yn ei hau? Ni roddir bywyd iddo heb iddo farw yn gyntaf.
37and that which thou dost sow, not the body that shall be dost thou sow, but bare grain, it may be of wheat, or of some one of the others,
37 A'r hyn yr wyt yn ei hau, nid y corff a fydd ydyw, ond gronyn noeth, o wenith efallai, neu o ryw rawn arall.
38and God doth give to it a body according as He willed, and to each of the seeds its proper body.
38 Ond Duw, yn �l ei ewyllys ei hun, sydd yn rhoi corff iddo, i bob un o'r hadau ei gorff ei hun.
39All flesh [is] not the same flesh, but there is one flesh of men, and another flesh of beasts, and another of fishes, and another of birds;
39 Oherwydd nid yr un cnawd yw pob cnawd, ond un peth yw cnawd dynion, peth arall yw cnawd anifeiliaid, peth arall yw cnawd adar, a pheth arall yw cnawd pysgod.
40and [there are] heavenly bodies, and earthly bodies; but one [is] the glory of the heavenly, and another that of the earthly;
40 Y mae hefyd gyrff nefol a chyrff daearol, ond un peth yw gogoniant y rhai nefol, a pheth gwahanol yw gogoniant y rhai daearol.
41one glory of sun, and another glory of moon, and another glory of stars, for star from star doth differ in glory.
41 Un peth yw gogoniant yr haul, a pheth arall yw gogoniant y lloer, a pheth arall yw gogoniant y s�r. Yn wir, y mae rhagor rhwng seren a seren mewn gogoniant.
42So also [is] the rising again of the dead: it is sown in corruption, it is raised in incorruption;
42 Felly hefyd y bydd gyda golwg ar atgyfodiad y meirw. Heuir mewn llygredigaeth, cyfodir mewn anllygredigaeth.
43it is sown in dishonour, it is raised in glory; it is sown in weakness, it is raised in power;
43 Heuir mewn gwaradwydd, cyfodir mewn gogoniant. Heuir mewn gwendid, cyfodir mewn nerth. Yn gorff anianol yr heuir ef, yn gorff ysbrydol y cyfodir ef.
44it is sown a natural body, it is raised a spiritual body; there is a natural body, and there is a spiritual body;
44 Os oes corff anianol, y mae hefyd gorff ysbrydol.
45so also it hath been written, `The first man Adam became a living creature,` the last Adam [is] for a life-giving spirit,
45 Felly, yn wir, y mae'n ysgrifenedig: "Daeth y dyn cyntaf, Adda, yn fod byw." Ond daeth yr Adda diwethaf yn ysbryd sydd yn rhoi bywyd.
46but that which is spiritual [is] not first, but that which [was] natural, afterwards that which [is] spiritual.
46 Eithr nid yr ysbrydol sy'n dod gyntaf, ond yr anianol, ac yna'r ysbrydol.
47The first man [is] out of the earth, earthy; the second man [is] the Lord out of heaven;
47 Y dyn cyntaf, o'r ddaear y mae, a llwch ydyw; ond yr ail ddyn, o'r nef y mae.
48as [is] the earthy, such [are] also the earthy; and as [is] the heavenly, such [are] also the heavenly;
48 Y mae'r rhai sydd o'r llwch yn debyg i'r dyn o'r llwch, ac y mae'r rhai sydd o'r nef yn debyg i'r dyn o'r nef.
49and, according as we did bear the image of the earthy, we shall bear also the image of the heavenly.
49 Ac fel y bu delw'r dyn o'r llwch arnom, felly hefyd y bydd delw'r dyn o'r nef arnom.
50And this I say, brethren, that flesh and blood the reign of God is not able to inherit, nor doth the corruption inherit the incorruption;
50 Hyn yr wyf yn ei olygu, gyfeillion: ni all cig a gwaed etifeddu teyrnas Dduw, ac ni all llygredigaeth etifeddu an-llygredigaeth.
51lo, I tell you a secret; we indeed shall not all sleep, and we all shall be changed;
51 Clywch! Yr wyf yn mynegi dirgelwch ichwi: nid ydym i gyd i huno, ond yr ydym i gyd i gael ein newid, mewn eiliad, ar drawiad amrant, ar ganiad yr utgorn diwethaf.
52in a moment, in the twinkling of an eye, in the last trumpet, for it shall sound, and the dead shall be raised incorruptible, and we — we shall be changed:
52 Oherwydd bydd yr utgorn yn seinio, y meirw'n cael eu cyfodi yn anllygredig, a ninnau'n cael ein newid.
53for it behoveth this corruptible to put on incorruption, and this mortal to put on immortality;
53 Oherwydd rhaid i'r llygradwy hwn wisgo anllygredigaeth, ac i'r marwol hwn wisgo anfarwoldeb.
54and when this corruptible may have put on incorruption, and this mortal may have put on immortality, then shall be brought to pass the word that hath been written, `The Death was swallowed up — to victory;
54 A phan fydd y llygradwy hwn wedi gwisgo anllygredigaeth, a'r marwol hwn wedi gwisgo anfarwoldeb, yna bydd y geiriau hyn sydd yn ysgrifenedig yn dod yn wir: "Llyncwyd angau mewn buddugoliaeth.
55where, O Death, thy sting? where, O Hades, thy victory?`
55 O angau, ble mae dy fuddugoliaeth? O angau, ble mae dy golyn?"
56and the sting of the death [is] the sin, and the power of the sin the law;
56 Colyn angau yw pechod, a grym pechod yw'r Gyfraith.
57and to God — thanks, to Him who is giving us the victory through our Lord Jesus Christ;
57 Ond i Dduw y bo'r diolch, yr hwn sy'n rhoi'r fuddugoliaeth i ni trwy ein Harglwydd Iesu Grist.
58so that, my brethren beloved, become ye stedfast, unmovable, abounding in the work of the Lord at all times, knowing that your labour is not vain in the Lord.
58 Felly, fy nghyfeillion annwyl, byddwch yn gadarn a diysgog, yn helaeth bob amser yng ngwaith yr Arglwydd, gan eich bod yn gwybod nad yw eich llafur yn yr Arglwydd yn ofer.