1الذباب الميت ينتن ويخمر طيب العطّار. جهالة قليلة اثقل من الحكمة ومن الكرامة.
1
همانطور که مگسهای مُرده شیشه عطر را متعفّن میسازند، یک عمل کوچک احمقانه نیز میتواند حکمت و عزّت یک شخص را از بین ببرد.
2قلب الحكيم عن يمينه وقلب الجاهل عن يساره.
2
دل مرد دانا او را مایل به کارهای نیک میسازد، امّا دل یک شخص احمق او را به کارهای بد وادار میسازد.
3ايضا اذا مشى الجاهل في الطريق ينقص فهمه ويقول لكل واحد انه جاهل
3
آدم احمق حتّی در راه رفتن هم حماقت خود را به هرکس نشان میدهد.
4ان صعدت عليك روح المتسلط فلا تترك مكانك لان الهدوء يسكّن خطايا عظيمة.
4
وقتی رئیس شما بر شما خشمگین میشود، کار خود را ترک نکنید. اگر در برابر خشم او خونسرد باشید، بسیاری از مشکلات حل میشوند.
5يوجد شر رأيته تحت الشمس كسهو صادر من قبل المتسلط.
5
بدی دیگر هم در این جهان دیدم که در اثر اشتباه حاکمان به وجود میآید.
6الجهالة جعلت في معالي كثيرة والاغنياء يجلسون في السافل.
6
به اشخاص نادان مقام و منصب عالی داده میشود، امّا به ثروتمندان اهمیّتی نمیدهند.
7قد رأيت عبيدا على الخيل ورؤساء ماشين على الارض كالعبيد.
7
غلامان را دیدم که بر اسب سوار هستند و اشخاص نجیب و بزرگ مثل غلامان پیاده میروند.
8من يحفر هوة يقع فيها ومن ينقض جدارا تلدغه حية.
8
کسیکه چاه میکند خودش در آن میافتد، و آن که دیوار را سوراخ میکند مار او را میگزد.
9من يقلع حجارة يوجع بها. من يشقق حطبا يكون في خطر منه.
9
کسیکه در معدنِ سنگ کار میکند با سنگ زخمی میشود و کسیکه درختی را میبرد، به وسیلهٔ درخت زخمی میشود.
10ان كلّ الحديد ولم يسنن هو حده فليزد القوة. اما الحكمة فنافعة للانجاح.
10
اگر لبهٔ تبر تیز نباشد قوّت بیشتری لازم دارد و شخص عاقل پیش از شروع کار لبهٔ آن را تیز میکند.
11ان لدغت الحية بلا رقية فلا منفعة للراقي.
11
قبل از اینکه مار کسی را بگزد، باید آن را افسون کرد.
12كلمات فم الحكيم نعمة وشفتا الجاهل تبتلعانه.
12
کلام شخص دانا فیض بخش است، امّا سخنان آدم نادان خودش را تباه میکند.
13ابتداء كلام فمه جهالة وآخر فمه جنون رديء.
13
ابتدای کلامش حماقت است و پایان آن دیوانگی محض.
14والجاهل يكثر الكلام. لا يعلم انسان ما يكون وماذا يصير بعده من يخبره.
14
شخص احمق زیاد حرف میزند.
هیچکس نمیداند که بعداً چه اتّفاقی خواهد افتاد و هیچکس نمیتواند بگوید بعد از مرگ چه خواهد شد.
15تعب الجهلاء يعييهم لانه لا يعلم كيف يذهب الى المدينة
15
کار آدم نادان را فرسوده میکند، به طوری که حتّی نمیتواند راه خانهٔ خود را پیدا کند.
16ويل لك ايتها الارض اذا كان ملكك ولدا ورؤساؤك ياكلون في الصباح.
16
افسوس به حال کشوری که پادشاه آن اختیاری از خود نداشته باشد و رهبرانش سحرگاهان بخورند و بنوشند و مست شوند!
17طوبى لك ايتها الارض اذا كان ملكك ابن شرفاء ورؤساؤك يأكلون في الوقت للقوة لا للسكر
17
خوشا به حال سرزمینی که پادشاهش نجیبزاده باشد و رهبران آن به موقع و به اندازه بخورند و بنوشند و مست نکنند!
18بالكسل الكثير يهبط السقف وبتدلي اليدين يكف البيت.
18
در اثر تنبلی سقف خانه چِکه میکند و فرو میریزد.
19للضحك يعملون وليمة والخمر تفرح العيش اما الفضة فتحصّل الكل.
19
جشن خوشی میآورد و شراب سرمستی، امّا بدون پول هیچکدام را نمیتوانی داشته باشی.
به پادشاه حتّی در فکر خود هم دشنام ندهید و حتّی در بستر خود هم شخص ثروتمند را لعنت نکنید، زیرا ممکن است پرندهای سخنان تو را به گوش آنها برساند.
20لا تسبّ الملك ولا في فكرك. ولا تسبّ الغني في مضجعك. لان طير السماء ينقل الصوت وذو الجناح يخبر بالامر
20
به پادشاه حتّی در فکر خود هم دشنام ندهید و حتّی در بستر خود هم شخص ثروتمند را لعنت نکنید، زیرا ممکن است پرندهای سخنان تو را به گوش آنها برساند.