¹But I say that so long as the heir is a child, he differeth nothing from a bondservant though he is lord of all;

¹ Dyma yr wyf yn ei olygu: cyhyd ag y mae'r etifedd dan oed, nid oes dim gwahaniaeth rhyngddo a chaethwas, er ei fod yn berchennog ar y stad i gyd.

²but is under guardians and stewards until the day appointed of the father.

² Y mae dan geidwaid a goruchwylwyr hyd y dyddiad a benodwyd gan ei dad.

³So we also, when we were children, were held in bondage under the rudiments of the world:

³ Felly ninnau, pan oeddem dan oed, yr oeddem wedi ein caethiwo dan ysbrydion elfennig y cyfanfyd.

⁴but when the fulness of the time came, God sent forth his Son, born of a woman, born under the law,

⁴ Ond pan ddaeth cyflawniad yr amser, anfonodd Duw ei Fab, wedi ei eni o wraig, wedi ei eni dan y Gyfraith,

⁵that he might redeem them that were under the law, that we might receive the adoption of sons.

⁵ i brynu rhyddid i'r rhai oedd dan y Gyfraith, er mwyn i ni gael braint mabwysiad.

⁶And because ye are sons, God sent forth the Spirit of his Son into our hearts, crying, Abba, Father.

⁶ A chan eich bod yn blant, anfonodd Duw Ysbryd ei Fab i'n calonnau, yn llefain, "Abba! Dad!"

⁷So that thou art no longer a bondservant, but a son; and if a son, then an heir through God.

⁷ Felly, nid caethwas wyt ti bellach, ond plentyn; ac os plentyn, yna etifedd, trwy weithred Duw.

⁸Howbeit at that time, not knowing God, ye were in bondage to them that by nature are no gods:

⁸ Gynt, yn wir, a chwithau heb adnabod Duw, caethweision oeddech i fodau nad ydynt o ran eu natur yn dduwiau.

⁹but now that ye have come to know God, or rather to be known by God, how turn ye back again to the weak and beggarly rudiments, whereunto ye desire to be in bondage over again?

⁹ Ond yn awr, a chwithau wedi adnabod Duw, neu yn hytrach, wedi eich adnabod gan Dduw, sut y gallwch droi yn �l at yr ysbrydion elfennig llesg a thlawd, a mynnu mynd yn gaethweision iddynt hwy unwaith eto?

¹⁰Ye observe days, and months, and seasons, and years.

¹⁰ Cadw dyddiau, a misoedd, a thymhorau, a blynyddoedd, yr ydych.

¹¹I am afraid of you, lest by any means I have bestowed labor upon you in vain.

¹¹ Y mae arnaf ofn mai yn ofer yr wyf wedi llafurio ar eich rhan.

¹²I beseech you, brethren, become as I [am], for I also [am become] as ye [are]. Ye did me no wrong:

¹² Rwy'n ymbil arnoch, gyfeillion, byddwch fel yr wyf fi, oherwydd fe f�m i, yn wir, fel yr oeddech chwi. Ni wnaethoch ddim cam � mi.

¹³but ye know that because of an infirmity of the flesh I preached the gospel unto you the first time:

¹³ Fel y gwyddoch, ar achlysur gwendid corfforol y pregethais yr Efengyl i chwi y tro cyntaf;

¹⁴and that which was a temptation to you in my flesh ye despised not, nor rejected; but ye received me as an angel of God, [even] as Christ Jesus.

¹⁴ ac er i gyflwr fy nghorff fod yn demtasiwn i chwi, ni fuoch na dibris na dirmygus ohonof, ond fy nerbyn a wnaethoch fel angel Duw, fel Crist Iesu ei hun.

¹⁵Where then is that gratulation of yourselves? for I bear you witness, that, if possible, ye would have plucked out your eyes and given them to me.

¹⁵ Ble'r aeth eich llawenydd? Oherwydd gallaf dystio amdanoch, y buasech wedi tynnu'ch llygaid allan a'u rhoi i mi, petasai hynny'n bosibl.

¹⁶So then am I become your enemy, by telling you the truth?

¹⁶ A wyf fi, felly, wedi mynd yn elyn ichwi, am imi ddweud y gwir wrthych?

¹⁷They zealously seek you in no good way; nay, they desire to shut you out, that ye may seek them.

¹⁷ Y mae yna bobl sy'n rhoi sylw mawr ichwi, ond nid er eich lles; ceisio eich cau chwi allan y maent, er mwyn i chwi roi sylw iddynt hwy.

¹⁸But it is good to be zealously sought in a good matter at all times, and not only when I am present with you.

¹⁸ Peth da bob amser yw ichwi gael sylw, pan fydd hynny er lles, ac nid yn unig pan fyddaf fi'n bresennol gyda chwi.

¹⁹My little children, of whom I am again in travail until Christ be formed in you--

¹⁹ Fy mhlant bach, yr wyf unwaith eto mewn gwewyr esgor arnoch, hyd nes y ceir ffurf Crist ynoch.

²⁰but I could wish to be present with you now, and to change my tone; for I am perplexed about you.

²⁰ Byddai'n dda gennyf fod gyda chwi yn awr, a gostegu fy llais, oherwydd yr wyf mewn penbleth yn eich cylch.

²¹Tell me, ye that desire to be under the law, do ye not hear the law?

²¹ Dywedwch i mi, chwi sy'n mynnu bod dan gyfraith, oni wrandewch ar y Gyfraith?

²²For it is written, that Abraham had two sons, one by the handmaid, and one by the freewoman.

²² Y mae'n ysgrifenedig i Abraham gael dau fab, un o'i gaethferch ac un o'i wraig rydd.

²³Howbeit the [son] by the handmaid is born after the flesh; but the [son] by the freewoman [is born] through promise.

²³ Ganwyd mab y gaethferch yn �l greddfau'r cnawd, ond ganwyd mab y wraig rydd trwy addewid Duw.

²⁴Which things contain an allegory: for these [women] are two covenants; one from mount Sinai, bearing children unto bondage, which is Hagar.

²⁴ Alegori yw hyn oll. Y mae'r gwragedd yn cynrychioli dau gyfamod. Y mae un o Fynydd Sinai, yn geni plant i gaethiwed.

²⁵Now this Hagar is mount Sinai in Arabia and answereth to the Jerusalem that now is: for she is in bondage with her children.

²⁵ Hagar yw hon; y mae Hagar yn cynrychioli Mynydd Sinai yn Arabia, ac y mae'n cyfateb i'r Jerwsalem sydd yn awr, oherwydd y mae hi, ynghyd �'i phlant, mewn caethiwed.

²⁶But the Jerusalem that is above is free, which is our mother.

²⁶ Ond y mae'r Jerwsalem sydd fry yn rhydd, a hi yw ein mam ni.

²⁷For it is written, Rejoice, thou barren that bearest not; Break forth and cry, thou that travailest not: For more are the children of the desolate than of her that hath the husband.

²⁷ Oherwydd y mae'n ysgrifenedig: "Llawenha, y wraig ddiffrwyth nad wyt yn dwyn plant; bloeddia ganu, y wraig nad wyt fyth mewn gwewyr esgor; oherwydd y mae plant y wraig ddiymgeledd yn lluosocach na phlant y wraig sydd � gu373?r ganddi."

²⁸Now we, brethren, as Isaac was, are children of promise.

²⁸ Ond yr ydych chwi, gyfeillion, fel Isaac, yn blant addewid Duw.

²⁹But as then he that was born after the flesh persecuted him [that was born] after the Spirit, so also it is now.

²⁹ Ond fel yr oedd plentyn y cnawd gynt yn erlid plentyn yr Ysbryd, felly y mae yn awr hefyd.

³⁰Howbeit what saith the scripture? Cast out the handmaid and her son: for the son of the handmaid shall not inherit with the son of the freewoman.

³⁰ Ond beth y mae'r Ysgrythur yn ei ddweud? "Gyrr allan y gaethferch a'i mab, oherwydd ni chaiff mab y gaethferch fyth gydetifeddu � mab y wraig rydd."

³¹Wherefore, brethren, we are not children of a handmaid, but of the freewoman.

³¹ Gan hynny, gyfeillion, nid plant i'r gaethferch ydym ni, ond plant i'r wraig rydd.