¹And it came to pass when Jesus had finished commanding his twelve disciples, he departed thence to teach and preach in their cities.

¹ Pan orffennodd Iesu ddysgu ei ddeuddeg disgybl, symudodd oddi yno er mwyn dysgu a phregethu yn eu trefi hwy.

²Now when John heard in the prison the works of the Christ, he sent by his disciples

² Pan glywodd Ioan yn y carchar am weithredoedd Crist, anfonodd trwy ei ddisgyblion

³and said unto him, Art thou he that cometh, or look we for another?

³ a gofyn iddo, "Ai ti yw'r hwn sydd i ddod, ai am rywun arall yr ydym i ddisgwyl?"

⁴And Jesus answered and said unto them, Go and tell John the things which ye hear and see:

⁴ Ac atebodd Iesu hwy, "Ewch a dywedwch wrth Ioan yr hyn yr ydych yn ei glywed ac yn ei weld.

⁵the blind receive their sight, and the lame walk, the lepers are cleansed, and the deaf hear, and the dead are raised up, and the poor have good tidings preached to them.

⁵ Y mae'r deillion yn cael eu golwg yn �l, y cloffion yn cerdded, y gwahangleifion yn cael eu glanhau a'r byddariaid yn clywed, y meirw yn codi, y tlodion yn cael clywed y newydd da.

⁶And blessed is he, whosoever shall find no occasion of stumbling in me.

⁶ Gwyn ei fyd y sawl na fydd yn cwympo o'm hachos i."

⁷And as these went their way, Jesus began to say unto the multitudes concerning John, What went ye out into the wilderness to behold? a reed shaken with the wind?

⁷ Wrth i ddisgyblion Ioan fynd ymaith, dechreuodd Iesu s�n am Ioan wrth y tyrfaoedd. "Beth yr aethoch allan i'r anialwch i edrych arno? Ai brwynen yn siglo yn y gwynt?

⁸But what went ye out to see? a man clothed in soft [raiment]? Behold, they that wear soft [raiment] are in king's houses.

⁸ Beth yr aethoch allan i'w weld? Ai un wedi ei wisgo mewn dillad esmwyth? Yn nhai brenhinoedd y mae'r rhai sy'n gwisgo dillad esmwyth.

⁹But wherefore went ye out? to see a prophet? Yea, I say unto you, and much more than a prophet.

⁹ Beth yr aethoch allan i'w weld? Ai proffwyd? Ie, meddaf wrthych, a mwy na phroffwyd.

¹⁰This is he, of whom it is written, Behold, I send my messenger before thy face, Who shall prepare thy way before thee.

¹⁰ Dyma'r un y mae'n ysgrifenedig amdano: 'Wele fi'n anfon fy nghennad o'th flaen, i baratoi'r ffordd ar dy gyfer.'

¹¹Verily I say unto you, Among them that are born of women there hath not arisen a greater than John the Baptist: yet he that is but little in the kingdom of heaven is greater than he.

¹¹ Yn wir, 'rwy'n dweud wrthych, ni chododd ymhlith meibion gwragedd neb mwy na Ioan Fedyddiwr; ac eto y mae'r lleiaf yn nheyrnas nefoedd yn fwy nag ef.

¹²And from the days of John the Baptist until now the kingdom of heaven suffereth violence, and men of violence take it by force.

¹² O ddyddiau Ioan Fedyddiwr hyd yn awr y mae teyrnas nefoedd yn cael ei threisio, a threiswyr sy'n ei chipio hi.

¹³For all the prophets and the law prophesied until John.

¹³ Hyd at Ioan y proffwydodd yr holl broffwydi a'r Gyfraith;

¹⁴And if ye are willing to receive [it,] this is Elijah, that is to come.

¹⁴ ac os mynnwch dderbyn hynny, ef yw Elias sydd ar ddod.

¹⁵He that hath ears to hear, let him hear.

¹⁵ Y sawl sydd � chlustiau ganddo, gwrandawed.

¹⁶But whereunto shall I liken this generation? It is like unto children sitting in the marketplaces, who call unto their fellows

¹⁶ "� phwy y cymharaf y genhedlaeth hon? Y mae'n debyg i blant yn eistedd yn y marchnadoedd ac yn galw ar ei gilydd:

¹⁷and say, We piped unto you, and ye did not dance; we wailed, and ye did not mourn.

¹⁷ 'Canasom ffliwt i chwi,ac ni ddawnsiasoch; canasom alarnad, ac nid wylasoch.'

¹⁸For John came neither eating nor drinking, and they say, He hath a demon.

¹⁸ Oherwydd daeth Ioan, un nad yw'n bwyta nac yn yfed, ac y maent yn dweud, 'Y mae cythraul ynddo.'

¹⁹The Son of man came eating and drinking, and they say, Behold, a gluttonous man and a winebibber, a friend of publicans and sinners! And wisdom is justified by her works.

¹⁹ Daeth Mab y Dyn, un sy'n bwyta ac yn yfed, ac y maent yn dweud, 'Dyma feddwyn glwth, cyfaill i gasglwyr trethi a phechaduriaid.' Ac eto profir gan ei gweithredoedd fod doethineb Duw yn iawn."

²⁰Then began he to upbraid the cities wherein most of his mighty works were done, because they repented not.

²⁰ Yna dechreuodd geryddu'r trefi lle y gwnaed y rhan fwyaf o'i wyrthiau, am nad oeddent wedi edifarhau.

²¹Woe unto thee, Chorazin! woe unto thee, Bethsaida! for if the mighty works had been done in Tyre and Sidon which were done in you, they would have repented long ago in sackcloth and ashes.

²¹ "Gwae di, Chorasin! Gwae di, Bethsaida! Oherwydd petai'r gwyrthiau a wnaed ynoch chwi wedi eu gwneud yn Tyrus a Sidon, buasent wedi edifarhau erstalwm mewn sachliain a lludw.

²²But I say unto you, it shall be more tolerable for Tyre and Sidon in the day of judgment than for you.

²² Ond 'rwy'n dweud wrthych, caiff Tyrus a Sidon lai i'w ddioddef yn Nydd y Farn na chwi.

²³And thou, Capernaum, shalt thou be exalted unto heaven? thou shalt go down unto Hades: for if the mighty works had been done in Sodom which were done in thee, it would have remained until this day.

²³ A thithau, Capernaum, 'A ddyrchefir di hyd nef? Byddi'n disgyn hyd Hades.' Oherwydd petai'r gwyrthiau a wnaed ynot ti wedi eu gwneud yn Sodom, buasai'n sefyll hyd heddiw.

²⁴But I say unto you that it shall be more tolerable for the land of Sodom in the day of judgment, than for thee.

²⁴ Ond 'rwy'n dweud wrthych y caiff tir Sodom lai i'w ddioddef yn Nydd y Farn na thi."

²⁵At that season Jesus answered and said, I thank thee, O Father, Lord of heaven and earth, that thou didst hide these things from the wise and understanding, and didst reveal them unto babes:

²⁵ Yr amser hwnnw dywedodd Iesu, "Yr wyf yn dy foliannu di, O Dad, Arglwydd nef a daear, am iti guddio'r pethau hyn rhag y doethion a'r deallusion, a'u datguddio i rai bychain;

²⁶yea, Father, for so it was well-pleasing in thy sight.

²⁶ ie, O Dad, oherwydd felly y rhyngodd dy fodd di.

²⁷All things have been delivered unto me of my Father: and no one knoweth the Son, save the Father; neither doth any know the Father, save the Son, and he to whomsoever the Son willeth to reveal [him.]

²⁷ Traddodwyd i mi bob peth gan fy Nhad. Nid oes neb yn adnabod y Mab, ond y Tad, ac nid oes neb yn adnabod y Tad, ond y Mab a'r rhai hynny y mae'r Mab yn dewis ei ddatguddio iddynt.

²⁸Come unto me, all ye that labor and are heavy laden, and I will give you rest.

²⁸ Dewch ataf fi, bawb sy'n flinedig ac yn llwythog, ac fe roddaf fi orffwystra i chwi.

²⁹Take my yoke upon you, and learn of me; for I am meek and lowly in heart: and ye shall find rest unto your souls.

²⁹ Cymerwch fy iau arnoch a dysgwch gennyf, oherwydd addfwyn ydwyf a gostyngedig o galon, ac fe gewch orffwystra i'ch eneidiau.

³⁰For my yoke is easy, and my burden is light.

³⁰ Y mae fy iau i yn hawdd ei dwyn, a'm baich i yn ysgafn."