¹When therefore the Lord knew that the Pharisees had heard that Jesus was making and baptizing more disciples than John

¹Kiam do la Sinjoro sciis, ke la Fariseoj auxdis, ke Jesuo faras kaj baptas pli multe da discxiploj, ol Johano

²(although Jesus himself baptized not, but his disciples),

²(kvankam baptadis ne Jesuo mem, sed liaj discxiploj),

³he left Judea, and departed again into Galilee.

³li foriris el Judujo kaj reiris al Galileo.

⁴And he must needs pass through Samaria.

⁴Kaj li devis trairi tra Samario.

⁵So he cometh to a city of Samaria, called Sychar, near to the parcel of ground that Jacob gave to his son Joseph:

⁵Li alvenis do al unu urbo Samaria, nomata Sihxar, apud la terpeco, kiun Jakob donis al sia filo Jozef;

⁶and Jacob's well was there. Jesus therefore, being wearied with his journey, sat thus by the well. It was about the sixth hour.

⁶kaj la fonto de Jakob estis tie. Jesuo do, lacigita de sia vojirado, sidigxis tiamaniere apud la fonto. Estis cxirkaux la sesa horo.

⁷There cometh a woman of Samaria to draw water: Jesus saith unto her, Give me to drink.

⁷Venis virino Samaria, por cxerpi akvon; Jesuo diris al sxi:Donu al mi trinki.

⁸For his disciples were gone away into the city to buy food.

⁸CXar liaj discxiploj jam foriris en la urbon, por acxeti nutrajxojn.

⁹The Samaritan woman therefore saith unto him, How is it that thou, being a Jew, askest drink of me, who am a Samaritan woman? (For Jews have no dealings with Samaritans.)

⁹La Samarianino do diris al li:Kiel vi, estante Judo, petas trinki de mi, kiu estas Samarianino? (CXar la Judoj ne interrilatas kun la Samarianoj.)

¹⁰Jesus answered and said unto unto her, If thou knewest the gift of God, and who it is that saith to thee, Give me to drink; thou wouldest have asked of him, and he would have given thee living water.

¹⁰Jesuo respondis kaj diris al sxi:Se vi scius la donacon de Dio, kaj kiu estas tiu, kiu diras al vi:Donu al mi trinki, vi petus lin, kaj li donus al vi vivan akvon.

¹¹The woman saith unto him, Sir, thou hast nothing to draw with, and the well is deep: whence then hast thou that living water?

¹¹La virino diris al li:Sinjoro, vi nenian cxerpilon havas, kaj la puto estas profunda; de kie do vi havas tiun vivan akvon?

¹²Art thou greater than our father Jacob, who gave us the well, and drank thereof himself, and his sons, and his cattle?

¹²CXu vi estas pli granda ol nia patro Jakob, kiu donis al ni la puton, kaj trinkis mem el gxi, kiel ankaux liaj filoj kaj liaj brutoj?

¹³Jesus answered and said unto her, Every one that drinketh of this water shall thirst again:

¹³Jesuo respondis kaj diris al sxi:CXiu, kiu trinkas el cxi tiu akvo, denove soifos;

¹⁴but whosoever drinketh of the water that I shall give him shall never thirst; but the water that I shall give him shall become in him a well of water springing up unto eternal life.

¹⁴sed kiu trinkos el la akvo, kiun mi donos al li, tiu neniam soifos; sed la akvo, kiun mi donos al li, farigxos en li fonto de akvo, sxprucanta supren por eterna vivo.

¹⁵The woman saith unto him, Sir, give me this water, that I thirst not, neither come all the way hither to draw.

¹⁵La virino diris al li:Sinjoro, donu al mi cxi tiun akvon, por ke mi ne plu soifu, kaj ne devu traveni cxi tien, por cxerpi.

¹⁶Jesus saith unto her, Go, call thy husband, and come hither.

¹⁶Jesuo diris al sxi:Foriru, voku vian edzon, kaj revenu cxi tien.

¹⁷The woman answered and said unto him, I have no husband. Jesus saith unto her, Thou saidst well, I have no husband:

¹⁷La virino respondis kaj diris al li:Mi ne havas edzon. Jesuo diris al sxi:Vi prave diris:Mi ne havas edzon;

¹⁸for thou hast had five husbands; and he whom thou now hast is not thy husband: this hast thou said truly.

¹⁸cxar vi havis kvin edzojn; kaj tiu, kiun vi nun havas, ne estas via edzo; cxi tion vi diris vere.

¹⁹The woman saith unto him, Sir, I perceive that thou art a prophet.

¹⁹La virino diris al li:Sinjoro, mi ekvidas, ke vi estas profeto.

²⁰Our fathers worshipped in this mountain; and ye say, that in Jerusalem is the place where men ought to worship.

²⁰Niaj patroj adoradis sur cxi tiu monto; kaj vi diras, ke en Jerusalem estas la loko, kie oni devas adori.

²¹Jesus saith unto her, Woman, believe me, the hour cometh, when neither in this mountain, nor in Jerusalem, shall ye worship the Father.

²¹Jesuo diris al sxi:Kredu al mi, virino; venas la horo, kiam nek sur cxi tiu monto, nek en Jerusalem, vi adoros la Patron.

²²Ye worship that which ye know not: we worship that which we know; for salvation is from the Jews.

²²Vi adoras tion, kion vi ne konas; ni adoras tion, kion ni konas; cxar el la Judoj estas la savo.

²³But the hour cometh, and now is, when the true worshippers shall worship the Father in spirit and truth: for such doth the Father seek to be his worshippers.

²³Sed venas la horo, kaj jam estas, kiam la veraj adorantoj adoros la Patron laux spirito kaj vero; cxar la Patro sercxas tiajn por esti Liaj adorantoj.

²⁴God is a Spirit: and they that worship him must worship in spirit and truth.

²⁴Dio estas Spirito:kaj Liaj adorantoj devas adori Lin laux spirito kaj vero.

²⁵The woman saith unto him, I know that Messiah cometh (he that is called Christ): when he is come, he will declare unto us all things.

²⁵La virino diris al li:Mi scias, ke venas la Mesio (kiu estas nomata Kristo); kiam tiu alestos, li anoncos al ni cxion.

²⁶Jesus saith unto her, I that speak unto thee am [he].

²⁶Jesuo diris al sxi:Tiu estas mi, kiu parolas kun vi.

²⁷And upon this came his disciples; and they marvelled that he was speaking with a woman; yet no man said, What seekest thou? or, Why speakest thou with her?

²⁷Kaj cxe tio venis liaj discxiploj, kaj ili miris, ke li parolas kun virino; tamen neniu diris:Kion vi volas? aux:Kial vi parolas kun sxi?

²⁸So the woman left her waterpot, and went away into the city, and saith to the people,

²⁸La virino do lasis sian akvokrucxon, kaj foriris en la urbon, kaj diris al la homoj:

²⁹Come, see a man, who told me all things that [ever] I did: can this be the Christ?

²⁹Venu, vidu homon, kiu rakontis al mi cxion, kion mi faris; cxu eble cxi tiu estas la Kristo?

³⁰They went out of the city, and were coming to him.

³⁰Ili eliris el la urbo, kaj venis al li.

³¹In the mean while the disciples prayed him, saying, Rabbi, eat.

³¹Dume la discxiploj petis lin, dirante:Rabeno, mangxu.

³²But he said unto them, I have meat to eat that ye know not.

³²Sed li diris al ili:Por mangxi mi havas nutrajxon, pri kiu vi ne scias.

³³The disciples therefore said one to another, Hath any man brought him [aught] to eat?

³³La discxiploj do diris inter si:CXu iu alportis al li ion por mangxi?

³⁴Jesus saith unto them, My meat is to do the will of him that sent me, and to accomplish his work.

³⁴Jesuo diris al ili:Mia nutrajxo estas plenumi la volon de Tiu, kiu min sendis, kaj fini Lian laboron.

³⁵Say not ye, There are yet four months, and [then] cometh the harvest? behold, I say unto you, Lift up your eyes, and look on the fields, that they are white already unto harvest.

³⁵CXu vi ne diras:Estas ankoraux kvar monatoj, kaj venas la rikolto? jen mi diras al vi:Levu viajn okulojn kaj rigardu la kampojn, ke ili jam estas blankaj por la rikolto.

³⁶He that reapeth receiveth wages, and gathereth fruit unto life eternal; that he that soweth and he that reapeth may rejoice together.

³⁶La rikoltanto ricevas salajron, kaj kolektas frukton por eterna vivo, por ke gxoju kune la semanto kaj la rikoltanto.

³⁷For herein is the saying true, One soweth, and another reapeth.

³⁷CXar en cxi tio estas vera la proverbo:Unu semas, alia rikoltas.

³⁸I sent you to reap that whereon ye have not labored: others have labored, and ye are entered into their labor.

³⁸Mi vin sendis, por rikolti tion, kion vi ne prilaboris; aliaj laboris, kaj vi eniris en ilian laboron.

³⁹And from that city many of the Samaritans believed on him because of the word of the woman, who testified, He told me all things that [ever] I did.

³⁹Kaj el tiu urbo multaj el la Samarianoj kredis al li pro la diro de la virino, kiu atestis:Li rakontis al mi cxion, kion mi faris.

⁴⁰So when the Samaritans came unto him, they besought him to abide with them: and he abode there two days.

⁴⁰Kiam do la Samarianoj venis al li, ili petis, ke li restu cxe ili; kaj li restis tie du tagojn.

⁴¹And many more believed because of his word;

⁴¹Kaj multe pli multaj kredis pro lia vorto,

⁴²and they said to the woman, Now we believe, not because of thy speaking: for we have heard for ourselves, and know that this is indeed the Saviour of the world.

⁴²kaj diris al la virino:Jam ne pro via diro ni kredas, cxar ni mem auxdis lin; kaj ni scias, ke cxi tiu estas vere la Savanto de la mondo.

⁴³And after the two days he went forth from thence into Galilee.

⁴³Kaj post la du tagoj li foriris de tie en Galileon.

⁴⁴For Jesus himself testified, that a prophet hath no honor in his own country.

⁴⁴CXar Jesuo mem atestis, ke profeto ne havas honoron en sia propra lando.

⁴⁵So when he came into Galilee, the Galilaeans received him, having seen all the things that he did in Jerusalem at the feast: for they also went unto the feast.

⁴⁵Kiam do li venis en Galileon, la Galileanoj akceptis lin, cxar ili jam vidis cxion, kion li faris en Jerusalem dum la festo; cxar ili ankaux iris al la festo.

⁴⁶He came therefore again unto Cana of Galilee, where he made the water wine. And there was a certain nobleman, whose son was sick at Capernaum.

⁴⁶Li revenis en Kanan Galilean, kie li faris la akvon vino. Kaj estis unu kortegano, kies filo estis malsana en Kapernaum.

⁴⁷When he heard that Jesus was come out of Judaea into Galilee, he went unto him, and besought [him] that he would come down, and heal his son; for he was at the point of death.

⁴⁷Kiam li auxdis, ke Jesuo alvenis el Judujo en Galileon, li iris al li, kaj petis lin malsupreniri kaj resanigi lian filon; cxar li preskaux mortis.

⁴⁸Jesus therefore said unto him, Except ye see signs and wonders, ye will in no wise believe.

⁴⁸Jesuo do diris al li:Se vi ne vidas signojn kaj mirindajxojn, vi tute ne kredos.

⁴⁹The nobleman saith unto him, Sir, come down ere my child die.

⁴⁹La kortegano diris al li:Sinjoro, malsupreniru, antaux ol mia fileto mortos.

⁵⁰Jesus saith unto him, Go thy way; thy son liveth. The man believed the word that Jesus spake unto him, and he went his way.

⁵⁰Jesuo diris al li:Foriru, via filo vivas. La viro kredis la vorton, kiun Jesuo parolis al li, kaj li foriris.

⁵¹And as he was now going down, his servants met him, saying, that his son lived.

⁵¹Dum li ankoraux malsupreniris, liaj sklavoj lin renkontis, dirante:Via filo vivas.

⁵²So he inquired of them the hour when he began to amend. They said therefore unto him, Yesterday at the seventh hour the fever left him.

⁵²Li demandis al ili pri la horo, kiam li ekresanigxis. Ili respondis al li:Hieraux je la sepa horo la febro lin forlasis.

⁵³So the father knew that [it was] at that hour in which Jesus said unto him, Thy son liveth: and himself believed, and his whole house.

⁵³Tial la patro sciis, ke tio estis en tiu sama horo, en kiu Jesuo diris al li:Via filo vivas; kaj kredis li mem kaj lia tuta domo.

⁵⁴This is again the second sign that Jesus did, having come out of Judaea into Galilee.

⁵⁴CXi tiun jam la duan signon faris Jesuo, veninte el Judujo en Galileon.