1Bada tumultoa appacegatu cenean, Paul discipuluac beregana deithuric eta bessarcaturic, parti cedin Macedoniarát ioaiteco.
1往马其顿及希腊
2Eta comarca hetan ebili cenean, eta exhortatu cituenean hitz anhitzez, ethor cedin Greciara.
2他走遍那一带地方，用许多话劝勉众人，然后来到希腊。
3Eta han hirur hilebethe eguinic, ceren Iuduéc celata eguiten baitzeraucaten Syriarat embarcatu içan baliz: haren abisua içan cen Macedonian gaindi itzultzera.
3他在那里住了三个月，正要坐船往叙利亚去的时候，有些犹太人设计要害他，他就决意路经马其顿回去。
4Eta lagund ceçan hura Sopater Beroenesac Asiarano: eta Thessaloniceanoetaric, Aristarquec eta Secondec, eta Gaio Derbianoac, eta Timotheoc: eta Asianoetaric, Tychiquec eta Trophimec.
4与他同行的有比里亚人毕罗斯的儿子所巴特，帖撒罗尼迦人亚里达古和西公都，特庇人该犹和提摩太，亚西亚人推基古和特罗非摩。
5Hauc aitzinerát ioanic iguriqui guençaten Troasen.
5这些人先走，在特罗亚等候我们。
6Eta gu embarca guentecen altchagarri gaberico oguien egunén ondoan Philippestic, eta ethor guentecen hetara Troasera, borz egunen buruan: non egon baiquentecen çazpi egun.
6至于我们，过了除酵节才从腓立比开船，五天后到特罗亚他们那里，逗留了七天。
7Eta asteco lehen egunean oguiaren haustera discipuluac bilduac içan eta, Paul minço cen hequin (ceren biharamunean partitzeco baitzén) eta iraun ceçan haren proposac gauherdi arterano.
7在特罗亚使犹推古复活礼拜日，我们聚会擘饼的时候，保罗对大家讲道，他因第二天就要起行，就一直讲到半夜。
8Eta cen anhitz lampa gambera gorán, non bilduac baiquinaden.
8我们聚会的那座楼上，有许多灯火。
9Eta iarriric cegoela guiçon gaztebat Eutyche deitzen cenic leiho gainean, logale handi batec harturic, Paul luçaqui minço cela, loa garaithuric eror cedin hirurgarren soillerutic beherera, eta hila altcha ceçaten.
9有一个少年人，名叫犹推古，坐在窗台上，因为保罗讲得很长，他很困倦，沉沉地睡着了，就从三楼跌下来；把他扶起来的时候，已经死了。
10Baina iautsiric Paul behera cedin haren gainera, eta bessarcaturic erran ceçan, Etzaiteztela trubla ecen hunen arimá haur baithan da.
10保罗走下去，伏在他身上；把他抱住，说：“你们不要惊慌，他还活着。”
11Guero iganic eta oguia hautsiric eta ianic, eta luçaqui minçaturic arguirano, hala parti cedin.
11随即回到楼上，擘饼吃了，又讲了很久，直到天亮才走。
12Eta guiçon gazteor viciric ekar ceçaten, eta haguitz consola citecen.
12他们把活着的孩子带走，得到很大的安慰。
13Eta gu vncira ethorriric embarca guentecen Assoserat, handic hartzeco guenduen Paul: ecen hala ordenatu çuen, berac bide hura oinez eguin gogoz.
13从特罗亚往米利都我们先上船，开往亚朔，照着保罗的安排，要在那边接他，因为他自己要走陆路去。
14Bada Asson gurequin bathu cenean, hura harturic ethor guentecen Mitylenera.
14他在亚朔与我们会合，我们接他上船，去到米推利尼。
15Eta handic embarcaturic, biharamunean ethor guentecen Chiosen aurkara: eta hurrenengo egunean arriua guentecen Samosera: eta Trogillen egonic, ondoco egunean ethor guentecen Miletera.
15从那里开船，第二天到了基阿对面，过了一天就在撒摩靠岸，再过一天到了米利都。
16Ecen deliberatu çuen Paulec Ephesez aitzinago iragaitera, demboraric gal ezleçançát Asian: ecen lehiatzen cen baldin possible balitzayo Mendecoste egunean Ierusalemen içatera.
16原来保罗决定越过以弗所，免得在亚西亚耽搁时间，因为他希望能在五旬节赶到耶路撒冷。
17Eta Miletetic meçu igorriric Ephesera, dei citzan Eliçaco Ancianoac.
17保罗劝勉以弗所的长老他从米利都派人去以弗所，请教会的长老来。
18Eta harengana ethorri ciradenean erran ciecén, Çuec badaquiçue, Asian sar nendin lehen egunaz gueroztic, nola çuequin dembora gucian içan naicén:
18他们到了，保罗说：“你们知道，自从我到了亚西亚的第一天，我一直怎样跟你们相处，怎样服事主，
19Iauna cerbitzatzen nuela humilitate gucirequin eta anhitz nigar chortarequin, eta Iuduén celata egoitetaric ethorri içan çaizquidan tentationéquin:
19凡事谦卑，常常流泪，忍受犹太人谋害的试炼。
20Nola çuen probetchutaco gaucetaric eztrauçuedan deus estali, çuey declaratu eta iracatsi gabe publicoqui eta etchez etche:
20你们也知道，我从来没有留下一件有益的事，不在众人面前或在家里告诉你们，教导你们。
21Testificatzen nerauela hambat Iuduey nola Grecoey Iaincoa baitharatco emendamendua, eta Iesus gure Iauna baitharatco fedea.
21我对犹太人和希腊人都作过见证，要他们悔改归向 神，信靠我们的主耶稣。
22Eta orain huná, ni Spirituaz estecatua, banoa Ierusalemera, hartan heltzeco çaizquidan gauçác eztaquizquidalaric:
22现在，我的心灵受到催逼，要去耶路撒冷，我不知道在那里会遭遇什么事，
23Salbu Spiritu sainduac hiriz hiri testificatzen baitraut, dioela ecen estecadurác eta tribulationeac ene beguira daudela.
23只知道在各城里圣灵都向我指明，说有捆锁和患难在等着我。
24Baina eztut deusen ansiaric, eta neure vicia etzait precioso, acaba deçadançát neure cursua bozcariorequin, Iesus Iaunaganic recebitu dudan carguä, Iaincoaren gratiaren Euangelioa testifica dadinçát.
24但我并不珍惜自己的性命，只求跑完我的路程，完成我从主耶稣所领受的职分，为 神恩惠的福音作见证。
25Eta orain huná, nic badaquit ecen guehiagoric eztuçuela ikussiren ene beguithartea çuetaric batec-ere, ceinén artetic iragan bainaiz Iaincoaren resumá predicatzen nuela.
25“我曾在你们那里走遍各地，宣扬 神的国。现在，我知道你们众人不会再见我的面了。
26Halacotz testificatzen drauçuet egungo egunean, ecen chahu naicela ni gucien odoletic.
26所以我今天向你们作证，我是清白的，与众人的罪（“罪”原文作“血”）无关。
27Ecen eztut dissimulatu çuey denuntia eznieçaçuen Iaunaren conseillu gucia.
27因为 神的全部计划，我已经毫无保留地传给你们了。
28Gogoa eieçue bada çuen buruèy, eta arthalde guciari, ceinetan Spiritu sainduac eçarri baitzaituzte Ipizpicu, Iaincoaren Eliçaren bazcatzeco, cein conquestatu baitu bere odol propriaz.
28圣灵既然立你们为全群的监督，牧养 神用自己的血所赎来的教会，你们就应当为自己谨慎，也为全群谨慎。
29Ecen nic badaquit haur, sarthuren diradela ene ioan ondoan otso dorpeac çuen artera, guppida eztutelaric arthaldea.
29我知道在我离开之后，必有凶暴的豺狼进入你们中间，不顾惜羊群。
30Eta ceuron artetic iaiquiren dirade guiçonac denuntiatzen dituztela gauça gaichtoac, discipuluac bere ondoan erekar ditzatençát.
30你们自己中间也必有人起来，讲些歪曲悖谬的话，引诱门徒跟从他们。
31Halacotz veilleçaçue, orhoit çaretelaric ecen hirur vrthez gau eta egun eznaicela cessatu nigar chortarequin çuetaric batbederaren aduertitzetic.
31所以你们应当警醒，记念我三年之久，昼夜不停地带着眼泪劝戒你们各人。
32Eta orain-ere, anayeác, gommendatzen cerauzquiotet Iaincoari eta haren gratiaren hitzaric, cein baita botheretsu çuen edificatzen acabatzeco, eta çuey saindu guciequin heretagearen emaiteco.
32现在我把你们交托给 神和他恩惠的道；这道能建立你们，也能在所有成圣的人中赐基业给你们。
33Berceren vrrhea ez cilharra ez arropá eztut guthiciatu.
33我从来没有贪图任何人的金银或衣服。
34Baina ceuroc badaquiçue nola ene, eta enequin ciradenén behar ciraden gauçác fornitu vkan dituztén escu hauèc.
34我这两只手，供应了我和同伴的需要，这是你们自己知道的。
35Gucietan eracutsi drauçuet ecen hunela trabaillatuz behar diradela flacuac supportatu, eta Iesus Iaunaren hitzéz orhoit içan: ecen berac erran du, Gauça dohatsuagoa dela emaitea ecen ez hartzea.
35我凡事以身作则，你们必须照样辛劳，扶助软弱的人，并且记念主耶稣的话：‘施比受更为有福。’”
36Eta hitz hauc erran cituenean belhaurico iarriric eguin ceçan othoitze hequin guciequin.
36他说了这些话，就跪下来同大家一起祷告。
37Orduan nigar handi guciéz eguin cedin: eta Paulen leppora bere buruäc egotziz pot eguiten ceraucaten:
37众人都痛哭，伏在保罗的颈上，与他亲嘴。
38Triste ciradelaric principalqui erran vkan çuen hitzagatic, ecen guehiagoric haren beguithartea ezlutela ikussiren. Eta vncira lagundu çaizcan.
38他们最伤心的，是保罗说他们不会再见他的面那句话。最后他们送他上了船。