¹Bada Iesus sey egun bazcoren aitzinetic ethor cedin Bethaniara, non baitzén Lazaro hil içan cena, cein resuscitatu baitzuen hiletaric.

¹马利亚用香膏膏主（太26:6-13；可14:3-9；路7:37-39）

²Eguin cieçoten bada hari affaribat han, eta Marthac cerbitzua eguiten çuen: eta Lazaro cen harequin mahainean iarriric ceudenetaric bat.

²有人在那里为耶稣预备了筵席。马大在那里侍候，拉撒路也和一些人与耶稣一同吃饭。

³Orduan Mariac harturic liberabat vnguentu aspic finez precio handitacoric, vncta citzan Iesusen oinac, eta ichuca citzan bere adatsaz: eta etchea bethe cedin vnguentuaren vrrinez.

³马利亚拿了半公斤珍贵纯正的哪哒香膏，抹耶稣的脚，又用自己的头发去擦；屋里就满了香膏的香气。

⁴Orduan erran ceçan haren discipuluetaric batec, Iudas Iscariot Simonen semeac, hura tradituren çuenac.

⁴耶稣的一个门徒，就是那要出卖他的加略人犹大，说：

⁵Ceren vnguentu haur ezta saldu içan hirurehun dinerotan, eta eman paubrey?

⁵“为什么不把这香膏卖三百银币，赒济穷人呢？”

⁶Eta haur erran ceçan, ez paubrez harc ansiaric çuenez: baina ceren ohoin baitzen,eta mulsá baitzuen, eta eçarten ciradenac harc ekarten baitzituen.

⁶他说这话，并不是因为他关怀穷人，而是因为他是个贼，又带着钱囊，常取其中所存的。

⁷Erran ceçan bada Iesusec, Vtzi eçac, ene sepultura eguneco hori beguiratu dic.

⁷耶稣就说：“由她吧，这香膏是她留下来为我安葬的日子用的。

⁸Ecen paubreac bethiere vkanen dituçue çuequin: baina ni eznauçue bethiere vkanen.

⁸你们常常有穷人跟你们在一起，却不常有我。”

⁹Orduan eçagut ceçan Iuduetaric gendetze handic, ecen han cela: eta ethor citecen ez Iesusgatic solament, baina are Lazaro ikus leçatençat, cein harc hiletaric resuscitatu baitzuen.

⁹有一大群犹太人知道耶稣在那里，就都来了，然而他们不单是为了耶稣的缘故，也是要看看耶稣使他从死人中复活的拉撒路。

¹⁰Eta consulta ceçaten Sacrificadore principalec Lazaro-ere hil leçatençát.

¹⁰于是祭司长想把拉撒路也杀掉，

¹¹Ecen Iuduetaric anhitz haren causaz ioaiten ciraden, eta sinhesten çuten Iesus baithan.

¹¹因为有许多犹太人为了拉撒路的缘故，离开他们，信了耶稣。

¹²Biharamunean bestara ethorri içan cen gendetze handic, ençunic ecen Iesus ethorten cela Ierusalemera,

¹²骑驴进耶路撒冷（太21:4-9；可11:7-10；路19:35-38）第二天，有一大群上来过节的人，听见耶稣要来耶路撒冷，

¹³Har citzaten palma adarrac, eta ilki cequizquion aitzinera, eta oihu eguiten çutén, Hosanna, Benedicatu dela Iaunaren icenean ethorten den Israeleco reguea.

¹³就拿着棕树枝出去迎接他，欢呼说：“和散那，奉主名来的以色列王，是应当称颂的！”

¹⁴Eta eriden ceçan Iesusec asto-vme arbat, eta iar cedin haren gainean, scribatua den beçala,

¹⁴耶稣找到一头小驴，就骑在上面，正如经上所记的：

¹⁵Ezaicela beldur Siongo alabá: huná, hire Regue ethorten dun iarriric dagoela asto-vme ar-baten gainean.

¹⁵“锡安的居民哪，不要惧怕；看哪，你的王来了，他骑着小驴来了。”

¹⁶Eta gauça hauc etzitzaten eçagut haren discipuluéc lehenetic: baina Iesus glorificatu içan cenean, orduan orhoit citecen ecen gauça hauc harçaz scribatuac ciradela, eta hari gauça hauc eguin cerautzatela.

¹⁶门徒起初不明白这些事，可是到耶稣得了荣耀以后，他们才想起这些话是指着他说的，并且人们果然向他这样行了。

¹⁷Eta testificatzen çuen harequin cen gendetzeac, ecen Lazaro deithu çuela monumentetic, eta hura resuscitatu çuela hiletaric.

¹⁷那些和耶稣在一起，看见他叫拉撒路从坟墓出来，又使他从死人中复活的群众，都为这事作见证。

¹⁸Halacotz atzinera ethorri-ere içan çayón gendetzea, ecen ençun çuten, harc miraculu haur eguin çuela.

¹⁸群众因为听见他行了这神迹，就去迎接他。

¹⁹Eta Phariseuéc erran ceçaten bere artean, Eztacussaçue ecen etzaretela deus probetchatzen? horrá, mundua haren ondoan ioan da.

¹⁹于是法利赛人彼此说：“你们看，你们都是徒劳无功，世人都去跟随他了！”

²⁰Eta baciraden Grec batzu igaiten ohi ciradenetaric adoratzera bestán:

²⁰主被举起来就吸引万人上去过节作礼拜的人中，有些是希腊人。

²¹Hauc bada ethor citecen Philippegana cein baitzén Bethsaidaco Galilean, eta othoitz eguin cieçoten, cioitela, Iauna, nahi guendiquec Iesus ikussi.

²¹他们来到加利利的伯赛大人腓力那里，请求他，说：“先生，我们想见耶稣。”

²²Ethorten da Philippe eta erraiten drauca Andriui, Andriuèc berriz eta Philippec erraiten draucate Iesusi.

²²腓力去告诉安得烈，安得烈就和腓力去告诉耶稣。

²³Eta Iesusec ihardets ciecén, cioela, Ethorri da ordua guiçonaren Semea glorificaturen baita.

²³耶稣对他们说：“人子得荣耀的时候到了！

²⁴Eguiaz eguiaz erraiten drauçuet, baldin ogui bihia lurrera eroriric hil ezpadadi, hura bera dago: baina baldin hil badadi fructu anhitz ekarten du.

²⁴我实实在在告诉你们，一粒麦子若不落在地里死了，仍旧是一粒；如果死了，就结出许多果实来。

²⁵Bere viciari on daritzanac galduren du hura: eta bere viciari gaitz daritzanac mundu hunetan, vicitze eternalecotzat beguiraturen du hura.

²⁵爱惜自己生命的，就丧掉生命；在这世上恨恶自己生命的，必会保全生命到永远。

²⁶Baldin ni cembeitec cerbitzatzen banau, niri iarreiqui bequit: eta non ni içanen bainaiz, han ene cerbitzaria-ere içanen da: eta baldin cembeitec ni cerbitza baneça, ohoraturen du hura ene Aitac.

²⁶如果有人服事我，就应当跟从我；我在哪里，服事我的人也会在哪里；如果有人服事我，我父必尊重他。

²⁷Orain ene arimá trublatua da: eta cer erranen dut? Aitá, empara neçac oren hunetaric: baina halacotz ethorri nauc oren hunetara.

²⁷“我现在心里烦乱，我应该说什么呢？说‘父啊，救我脱离这时刻’吗？然而我正是为了这个缘故来的，要面对这时刻。

²⁸Aitá, glorifica eçac eure icena. Ethor cedin orduan vozbat cerutic, cioela, Eta glorificatu diat, eta berriz glorificaturen.

²⁸父啊，愿你荣耀你的名！”当时有声音从天上来，说：“我已经荣耀了我的名，还要再荣耀。”

²⁹Eta gendetze han cenac, eta ençun çuenac, cioen, igorciribat eguin çuela. Bercéc cioiten, Aingueruä minçatu içan çayo.

²⁹站在旁边的群众听见了，就说：“打雷了。”另外有人说：“有天使对他说话。”

³⁰Ihardets ceçan Iesusec eta erran, Ezta enegatic voz haur eguin içan, baina çuengatic.

³⁰耶稣说：“这声音不是为了我，而是为了你们发出的。

³¹Orain da mundu hunen iugemendua: orain mundu hunetaco princea egotziren da campora.

³¹现在是这世界受审判的时候了，现在这世界的王要被赶出去。

³²Eta nic, baldin goititua banaiz lurretic, guciac tiraturen ditut neuregana.

³²我若从地上被举起来，就要吸引万人归向我。”

³³(Eta haur erraiten çuen, aditzera emaiten çuela cer herioz hil behar çuen)

³³他说这话，是指着自己将要怎样死说的。

³⁴Ihardets cieçón gendetzeac, Guc ençun diagu Leguetic, ecen Christ badagoela eternalqui: eta nola hic erraiten duc ecen behar dela goiti dadin guiçonaren Semea? nor da guiçonaren Seme hori?

³⁴于是群众对他说：“我们从律法上知道基督是永远常存的，你怎么说‘人子必须被举起来’呢？这人子是谁呢？”

³⁵Erran ciecén orduan Iesusec, Oraino dembora guti batetacotz Arguia çuequin da: ebil çaitezte Arguia duçueno, ilhumbeac ardiets etzaitzatençát: ecen ilhumbean dabilanac, eztaqui norat ioaiten den.

³⁵耶稣说：“光在你们中间的时间不多了。你们应当趁着有光的时候行走，免得黑暗追上你们。在黑暗中行走的人，不知道往哪里去。

³⁶Arguia duçueno sinhets eçaçue. Arguia baithan, Arguiaren seme çaretençat. Gauça hauc erran citzan Iesusec: guero ioanic gorde cedin hetaric.

³⁶你们应当趁着有光的时候信从这光，使你们成为光明的儿女。”耶稣说完了这些话，就离开他们隐藏起来。

³⁷Eta hambat miraculu eguin baçuen-ere hayén aitzinean, etzuten sinhesten hura baithan:

³⁷主的道要审判不信的人耶稣在他们面前行了许多神迹，但是他们仍然不信他。

³⁸Esaias prophetaren hitza compli ledinçát, cein erran vkan baitu, Iauna, norc sinhetsi vkan du gure hitza, eta Iaunaren bessoa nori reuelatu içan çayo?

³⁸这是要应验以赛亚先知所说的话：“主啊，我们所传的，有谁信呢？主的膀臂向谁显露呢？”

³⁹Halacotz ecin sinhets ceçaqueten, ceren berriz erran baitu Esaiasec,

³⁹他们不能相信，因为以赛亚又说：

⁴⁰Itsutu vkan ditu hayén beguiac, eta gogortu vkan du hayén bihotza: beguiz ikus ezteçatençat, eta bihotzez adi ezteçaten, eta conuerti eztitecen, eta senda eztitzadan.

⁴⁰“　神使他们瞎了眼，硬了心，免得他们眼睛看见，心里明白而回转过来；我就医好他们。”

⁴¹Gauça hauc erran citzan Esaiasec, haren gloriá ikussi çuenean, eta minçatu içan da harçaz.

⁴¹以赛亚说这些话，是因为看见了他的荣耀，就指着他说的。

⁴²Badaric-ere principaletaric-ere anhitzec hura baithan sinhets ceçaten: baina Phariseuacgatic etzuten aithortzen, synagogatic campora egotz litecen beldurrez.

⁴²虽然这样，官长当中也有许多人信了耶稣。但是因为法利赛人的缘故，他们不敢公开承认，免得被赶出会堂；

⁴³Ecen maiteago vkan dute guiçonén gloriá, ecen ez Iaincoaren gloriá.

⁴³因为他们爱人的荣耀，过于爱　神的荣耀。

⁴⁴Orduan oihu eguin ceçan Iesusec, eta erran ceçan, Ni baithan sinhesten duenac, eztu sinhesten ni baithan, baina ni igorri nauena baithan.

⁴⁴耶稣大声说：“信我的，不单是信我，也是信那差我来的。

⁴⁵Eta ni ikusten nauenac, ikusten du ni igorri nauena.

⁴⁵看见我的，就是看见那差我来的。

⁴⁶Ni Argui mundura ethorri naiz, ni baithan sinhesten duenic batre, ilhumbean eztagoençát

⁴⁶我是光，我到世上来，叫所有信我的不住在黑暗里。

⁴⁷Eta baldin nehorc ençun baditza ene hitzac, eta ez sinhets, nic eztut condemnatzen hura: ecen eznaiz ethorri mundua condemna deçadançát, baina mundua salua deçadançat.

⁴⁷人若听见我的话却不遵守的，我不审判他，因为我来不是要审判世人，而是要拯救世人。

⁴⁸Ni iraizten nauenac, eta ez recebitzen ene hitzac, badu norc hura condemna deçan: ni minçatu naicen hitzac condemnaturen du hura azquen egunean,

⁴⁸弃绝我又不接受我的话的人，自有审判他的。我所讲的道在末日要定他的罪；

⁴⁹Ecen ni neure burutic eznaiz minçatu: baina ni igorri nauen Aitac berac manamendu eman draut, cer erran deçaquedan eta cer minça naiten.

⁴⁹因为我没有凭着自己说话，而是差我来的父给了我命令，要我说什么，讲什么。

⁵⁰Eta badaquit ecen haren manamendua vicitze eternal dela: bada nic erraiten ditudan gauçác, nola Aitac eman baitrauzquit, hala erraiten ditut.

⁵⁰我知道他的命令就是永生。所以，我所讲的，正是父吩咐我要我讲的。”