1Guero altcha cedin hayén gendetze gucia, eta eraman ceçaten hura Pilatgana.
1耶稣被押交彼拉多(太27:1-2、11-14;可15:1-5;约18:28-38)
2Eta has citecen haren accusatzen, cioitela, Eriden vkan dugu haur populuaren corrumpitzen, eta tributén Cesari emaitetic debetatzen ari dela, dioela, bera dela Christ Reguea.
2控告他说:“我们查出这个人煽惑我们的同胞,阻止纳税给凯撒,并且自称是基督,是王。”
3Orduan Pilatec interroga ceçan hura, cioela, Hi aiz Iuduén Reguea? Eta harc ihardesten ceraucala, erran ceçan, Hic dioc.
3彼拉多问他:“你是犹太人的王吗?”耶稣回答:“这是你说的。”
4Eta erran ciecén Pilatec Sacrificadore principaley eta gendetzey, Hoguenic batre eztut erideiten guiçon hunetan.
4彼拉多对祭司长和众人说:“我在这人身上,查不出有什么罪。”
5Eta hec hambat gortzenago ciraden, cioitela, Mouitzen dic populua, iracasten ari dela Iudea gucian, Galilean hassiric hunadrano.
5但他们极力说:“他在犹太全地教导人,煽动群众,从加利利直到这里。”
6Eta Pilatec Galileaz minçatzen ençun çuenean, interroga ceçan, eya Galileano cenez guiçona.
6希律王藐视耶稣彼拉多听见了,就问耶稣是不是加利利人。
7Eta eçaguturic ecen hura Herodesen iurisdictioneco cela, igor ceçan Herodesgana, hura-ere Ierusalemen cen egun hetan.
7既然知道他是从希律管辖下来的,就把他送回希律那里;那时希律正在耶路撒冷。
8Eta Herodes Iesus ikussiric aleguera cedin haguitz: ecen aspaldi çuela, haren ikusteco desira çuen, ceren anhitz gauça ençuten baitzuen harçaz: eta sperança çuen cembeit signo ikussiren çuela harçaz eguiten.
8希律看见耶稣,非常欢喜,因为他曾经听过耶稣的事,早就想要见他,希望看他行个神迹。
9Eta interroga ceçan anhitz hitzez: baina harc etzieçon deus ihardets.
9于是他问了耶稣许多话,但耶稣什么也不回答。
10Eta Sacrificadore principalac eta Scribác ceuden han arrogantqui hura accusatzen çutela.
10祭司长和经学家站着,猛烈地控告他。
11Baina Herodesec bere gendearequin hura menospreciaturic, eta escarniaturic, abillamendu churi batez veztituric, harçara igor ceçan Pilatgana.
11希律和他的侍卫就藐视耶稣,戏弄他,给他穿上华丽的衣服,把他送回彼拉多那里。
12Eta egun hartan berean adiquisde citecen elkarren artean Pilate eta Herodes: ecen lehen etsay ciraden elkarren artean.
12希律和彼拉多从前原是彼此为仇,在那一天就成了朋友。
13Orduan Pilatec, deithuric Sacrificadore prinpalac, eta Gobernadoreac, eta populua, erran ciecén,
13彼拉多判耶稣钉十字架(太27:15-26;可15:6-15;约18:39-19:16)彼拉多召集了祭司长、官长和民众,
14Presentatu drautaçue guiçon haur populuaren nahatsale beçala: eta huná, nic çuen aitzinean interrogaturic, hoguenic batre eztut eriden guiçon hunetan, çuec accusatzen duçuenetaric:
14对他们说:“你们把这人押到我这里来,说他煽惑群众,我已经在你们面前审讯过,在他身上一点也找不到你们控告他的罪状,
15Baina ez Herodesec-ere: ecen igorri vkan çaituztet harengana, eta huná, herio mereci duen gauçaric eztrauca eguin.
15连希律也找不到,又把他送回我这里,可见他没有作过该死的事。
16Beraz gaztigatu eta, largaturen dut.
16我要责打他,然后把他释放。”
17Eta behar cerauen bat largatu bestán.
17(有些抄本有第17节:“每逢节期,他必须照例给他们释放一个囚犯。”也有些抄本把这句放在第19节后)
18Bada iar cedin oihuz elkarrequin gendetze gucia, cioela, Ken ieçaguc haur, eta larga ieçaguc Barabbas,
18众人齐声喊叫:“除掉这个人,给我们释放巴拉巴!”
19Cein baitzén, hirian eguin içan cen cembeit mutinationegatic eta heriotzegatic presoindeguian eçarria.
19这巴拉巴是因为在城作乱杀人而入狱的。
20Berriz bada Pilate minça cequién, Iesus largatu nahiz.
20彼拉多再向他们说明,愿意释放耶稣。
21Baina hec heyagoraz iarten ciraden, erraiten çutela, Crucifica eçac, crucifica eçac hori.
21然而他们高声呼叫:“把他钉十字架,把他钉十字架!”
22Eta harc heren aldian erran ciecén, Baina cer gaizqui eguin du hunec? hiltzeco hoguenic eztut erideiten haur baithan: gaztigaturic beraz largaturen dut.
22彼拉多第三次对他们说:“这人作过什么恶事呢?我在他身上找不出什么该死的罪。所以我要责打他,然后把他释放。”
23Baina hec hertsen çutén oihu handiz requeritzen çutela, crucifica ledin: eta hayén heyagorác eta Sacrificadore principalenac renforçatzen ciraden.
23但他们大声吵闹,要他把耶稣钉十字架,他们的声音就得了胜。
24Orduan Pilatec iugea ceçan eguin lequién galde eguiten çutena.
24彼拉多就宣判,照他们的要求,
25Eta larga ciecén mutinationeagatic eta heriotzeagatic presoindeguian eçarri içan cena, ceinen escatu içan baitziraden: eta eman ciecén Iesus, nahi lutena leguiten.
25把他们所求那作乱杀人入狱的释放了,却把耶稣交出来,随他们的意思处理。
26Eta hura eramaiten çutela, harturic Simon Cyreneano landetaric heldu cen-bat, hari crutzea gainean eçar cieçoten Iesusen ondoan eramaiteco.
26耶稣被钉十字架(太27:33-44;可15:21-32;约19:17-24)他们把耶稣带走的时候,抓住了一个从乡下来的古利奈人西门,把十字架放在他身上,叫他背着跟在耶稣后面。
27Eta iarreiquiten çayón gendetze handia populutic eta emaztetaric, hura plaignitzen eta lamentatzen çutela.
27一大群人跟随他,有些妇女为他捶胸痛哭。
28Baina itzuliric hetarát Iesusec erran ceçan, Ierusalemeco alabác, eztaguiçuela nigarric ene gainean: baina ceuron buruén gainean eguiçue nigar, eta çuen haourrén gainean.
28耶稣转过身来对她们说:“耶路撒冷的女儿啊,不要为我哭,却要为你们自己和你们的儿女哭。
29Ecen huná, ethorriren dirade egunac ceinétan erranen baitute, dohatsu dirade sterilac, eta engendratu eztuten sabelac, eta eredosqui eztuten vgatzac.
29日子将到,人必说:‘不生育的和没有怀过胎的,也没有哺养过婴儿的有福了。’
30Orduan hassiren dirade erraiten mendiey, Eror çaitezte gure gainera: eta mendisquey, estal gaitzaçue.
30那时人要对大山说:‘倒在我们身上!’对小山说:‘遮盖我们!’
31Ecen baldin egur hecean gauça hauc eguiten badituzte, eyharrean cer eguinen da?
31他们在青绿的树上,既然这样作;在枯干的树上,又会怎样呢?”
32Eta eramaiten ciraden berceric bi gaizquiguile-ere harequin hil eraciteco.
32他们另外带来两个犯人,和耶稣一同处死,
33Ethorri içan ciradenean bada Bur-heçur deitzen den lekura, han crucifica ceçaten hura, eta gaizquiguileac: bata escuinean eta bercea ezquerrean.
33到了那名叫“髑髅”的地方,就把耶稣钉在十字架上,也钉了那两个犯人,一左一右。
34Eta Iesusec erraiten çuen, Aitá, barka iecec: ecen etzeaquie cer eguiten dutén. Guero haren abillamenduac partituric, çorte egotz ceçaten.
34耶稣说:“父啊,赦免他们!因为他们不知道自己所作的是什么。”士兵抽签,分了他的衣服。
35Eta populua han egoiten cen beha cegoela: eta truffatzen ciraden harçaz Gobernadoreac-ere hequin, cioitela, Berceac emparatu vkan ditu, empara beça bere burua, baldin haur bada Christ Iaincoaren elegitua.
35群众站着观看,官长们嗤笑说:“他救了别人,如果他是基督,是 神所拣选的,让他救自己吧!”
36Eta truffatzen ciraden harçaz gendarmesac-ere, hurbiltzen çaizcala eta vinagre presentatzen ceraucatela:
36士兵也上前戏弄他,拿酸酒给他喝,
37Eta erraiten çutela, Baldin hi bahaiz Iuduén Reguea empara eçac eure buruä.
37说:“如果你是犹太人的王,救你自己吧!”
38Eta cen scributobat-ere haren garayan, letra Grec-ez eta Latinez eta Hebraicoz scribatua, hitz hautan, HAVR DA IVDVEN REGVEA.
38在耶稣的头以上有一个牌子写着:“这是犹太人的王。”
39Eta gaizquiguile vrkatuetaric batac blasphematzen çuen hura, cioela, Baldin hi bahaiz Christ, empara eçac eure buruä eta gu.
39悬挂着的犯人中,有一个侮辱他说:“你不是基督吗?救你自己和我们吧!”
40Baina ihardesten çuela berceac reprotcha ceçan hura, cioela, Ezaiz Iaincoaren berere beldur, ikussiric ecen condemnatione berean aicela?
40另一个就应声责备他说:“你是同样受刑的,还不惧怕 神吗?
41Eta gu behinçat iustoqui: ecen eguin ditugunén merecituac recebitzen citiagu: baina hunec eztic deus gaizquiric eguin.
41我们是罪有应得的。我们所受的与所作的相称,然而这个人并没有作过什么不对的事。”
42Eta erran cieçón Iesusi, Orhoit albeitendi niçaz, Iauna, ethor adinean eure resumara.
42他又对耶稣说:“耶稣啊,你得国降临的时候,求你记念我。”
43Orduan erran cieçón Iesusec, Eguiaz erraiten drauat, egun enequin içanen aicela paradisoan.
43耶稣对他说:“我实在告诉你,今天你必定同我在乐园里了。”
44Eta cen sey orenen inguruä, eta ilhumbe eguin cedin lur guciaren gainean bedratzi orenetarano.
44耶稣死时的情形(太27:45-56;可15:33-41)从正午直到下午三点钟,遍地都黑暗了。
45Iguzquia-ere ilhund cedin, eta templeco velá erdira cedin artetic.
45太阳没有光,圣所的幔子从当中裂开。
46Eta oihu eguinic voz handiz Iesusec dio, Aitá, hire escuetan eçarten diat neure spiritua. Eta haur erranic renda ceçan spiritua.
46耶稣大声呼叫:“父啊,我把我的灵魂交在你手里。”说了这话,气就断了。
47Eta ikussiric Centenerac cer eguin içan cen, glorifica ceçan Iaincoa, cioela, Eguiazqui guiçon haur iusto cen.
47百夫长看见所发生的事,就颂赞 神,说:“这真是个义人!”
48Eta spectacle hartara bildu içan ciraden gendetze guciac, ikussiric eguin içan ciraden gauçác bere bulharrey ceraunstela itzultzen ciraden.
48聚集观看的群众,看见所发生的事,都捶着胸回去了。
49Eta ceuden haren eçagunac guciac vrrun, eta emazte elkarrequin hari Galileatic iarreiqui içan çaizcanac, gauça hauc ikusten cituztela.
49与耶稣熟悉的人,和从加利利跟随他来的妇女,都远远地站着,看这些事。
50Eta huna, Ioseph çaritzan guiçombat, conseiller, guiçon ona eta iustoa:
50耶稣葬在坟墓里(太27:57-61;可15:42-47;约19:38-42)有一个人名叫约瑟,是个议员,为人良善公义,
51(Hunec etzuen consentitu hayén conseilluan ez eguitatean) Iuduén Arimathea hirico, eta hura-ere Iaincoaren resumaren beguira cegoen:
51是犹太地亚利马太城的人,一向等候 神的国,并不附和众人的计谋和行为。
52Hura ethorriric Pilatgana, esca cedin Iesusen gorputzaren.
52这人去见彼拉多,求领耶稣的身体。
53Eta hura erautsiric estal ceçan mihisse batez, eta eçar ceçan monument batetan cein baitzén arroca batetan ebaquia, ceinetan oraino nehor ezpaitzén eçarri içan.
53他把身体取下来,用细麻布裹好,放在从石头凿出来的坟墓里,这坟墓是从来没有葬过人的。
54Eta cen preparationeco eguna, eta Sabbath eguna haren ondoan heldu cen.
54那天是预备日,安息日就要开始,
55Eta iarreiquiric harequin Galileatic ethorri içan ciraden emaztec-ere mira ceçaten monumenta, eta nola eçarri içan cen haren gorputza.
55那些从加利利和耶稣一起来的妇女,跟着来了。她们看见了坟墓,和他的身体怎样安葬,
56Guero itzuli ciradenean appresta citzaten vssainac eta vnguentuac, eta Sabbathoan reposa citecen, manamenduaren araura.
56就回去预备香料和香膏。安息日,她们遵着诫命安息。