1Maayo pa ang kabus nga magalakat diha sa iyang pagkahingpit-sa-kasingkasing Kay kaniya nga sukwahi sa iyang mga ngabil ug maoy usa ka buang.
1敬畏 神必得好處行為完全的窮人,勝過說話欺詐的愚昧人。
2Ang kalag usab nga walay kahibalo dili maayo; Ug kadtong magadali sa iyang mga tiil magapakasala.
2一個人沒有知識是不好的,腳步匆忙的,難免失足。
3Ang binuang sa tawo nagapabaliko sa iyang dala; Ug ang iyang kasingkasing magalibak batok kang Jehova.
3人的愚妄毀滅自己的道路;他的心卻惱怒耶和華。
4Ang bahandi magapadugang sa mga higala; Apan ang kabus ginapabulag gikan sa iyang mga higala.
4財富使朋友增多,但窮人連他的一個朋友也與他分離。
5Ang usa ka bakakon nga saksi dili pagagawason sa silot; Ug siya nga magapamulong sa mga bakak dili makalikay.
5作假見證的必難免受懲罰;吐出謊言的必不能逃脫。
6Daghang magapakilooy sa kalomo sa maabiabihong tawo; Ug ang tagsatagsa ka tawo maoy usa ka higala kaniya nga magahatag ug daghang mga gasa.
6尊貴的人,很多人求他的情面;慷慨施贈的,人人都作他的朋友。
7Ang tanang kaigsoonan sa kabus magadumot kaniya: Daw unsa pa ka labaw sa iyang mga higala nga magapahilayo gikan kaniya! Siya magaagpas kanila uban sa mga pulong, apan sila milakat na.
7貧窮人的兄弟都恨他;他的朋友更疏遠他。雖然他多多懇求他們,他們卻不理會。
8Kadtong magabaton ug kaalam mahagugma sa iyang kaugalingong kalag: Kadtong nagabantay sa salabutan makakaplag sa kaayohan.
8得著智慧的,愛惜自己的性命;保持明達的,必得益處。
9Ang usa ka bakakon nga saksi dili makagawas sa silot; Ug kadtong mamulong sa kabakakan mahanaw.
9作假見證的必難免受懲罰;吐出謊言的終必滅亡。
10Ang dinato nga pagkinabuhi dili angay sa usa ka buang; Labing dili angay nga ang usa ka ulipon magagahum sa mga principe.
10愚昧人生活奢侈是不相稱的,何況奴僕管轄領袖呢!
11Ang pagkabuotan sa usa ka tawo makapahimo kaniya nga mahinay sa pagkasuko; Ug maoy iyang himaya ang pagpasaylo sa kalapasan.
11人的明慧使他不輕易動怒;寬恕別人過失的,是自己的榮耀。
12Ang kasuko sa hari maingon sa pagngulob sa usa ka leon; Apan ang iyang kalooy maingon sa yamog ibabaw sa balili.
12王的忿怒,好像獅子的吼叫,他的恩寵,如同草上的朝露。
13Ang usa ka anak nga buang maoy kaalaut sa iyang amahan; Ug ang mga pakiglalis sa usa ka asawa maoy mga tinulo sa kanunay.
13愚昧的兒子是父親的禍患,吵鬧的妻子好像雨水不停地滴漏。
14Balay ug mga bahandi maoy mga panulondon gikan sa mga amahan; Apan ang usa ka buotan nga asawa gikan kang Jehova.
14房屋與財富是祖宗遺留的產業;唯有明慧的妻子是耶和華所賜的。
15Ang katapol makapahinanok sa halalum nga pagkatulog; Ug ang tapolan nga kalag magaantus sa kagutom.
15懶惰使人沉睡,閒懶的人必受飢餓。
16Kadtong magabantay sa sugo nagabantay sa iyang kalag; Apan kadtong danghag sa iyang mga dalan, mamatay.
16謹守誡命的,保全自己的性命;輕忽自己道路的,必致死亡。
17Kadtong may kalooy sa kabus magapahulam kang Jehova, Ug ang iyang maayong buhat pagabayran niya pag-usab.
17恩待窮人的,等於借錢給耶和華;他所行的,耶和華必償還。
18Castigoha ang imong anak, sa natan-aw mo nga aduna pay paglaum; Ug ayaw pag-ibutang ang imong kasingkasing sa iyang kalaglagan.
18趁著還有指望的時候,要管教你的兒子;不可存心任他死亡。
19Ang usa ka tawo nga anaa sa daku nga kasuko magapas-an sa silot; Kay kong ikaw magaluwas kaniya , kinahanglan nga ikaw magabuhat niana pag-usab.
19常發烈怒的人,必須受罰,如果你幫助他,就必須一而再幫助他。
20Patalinghug sa tambag, ug dawata ang pahamatngon, Aron ikaw mahimong manggialamon sa imong kaulahian.
20你要聽勸告,受管教,好使你將來作個有智慧的人。
21Adunay daghang mga lalang sulod sa kasingkasing sa usa ka tawo; Apan ang pagtambag ni Jehova, kana molungtad.
21人心裡的謀算很多,唯有耶和華的計劃能實現。
22Kanang makapahimo sa usa ka tawo nga hiligugmaon mao ang iyang kalolot; Ug ang usa ka kabus nga tawo maayo pa kay sa usa ka bakakon.
22人所渴望的,就是忠誠;作窮人比作撒謊的人還好。
23Ang pagkahadlok kang Jehova nagapadulong ngadto sa kinabuhi; Ug kadtong makabaton niana magapuyo nga may pagkatagbaw; Siya dili pagadu-awon sa dautan.
23敬畏耶和華的,得著生命;他必安居知足,不會遭受禍患。
24Ang tapulan magalubong sa iyang kamot diha sa pinggan, Ug dili magadala niini pag-usab nganha sa iyang baba.
24懶惰人把手放在盤子裡,連拿食物送回口邊,也不願意。
25Bunali ang usa ka mayubiton, ug ang walay-pagtagad makakat-on ug pagkabuotan; Ug badlonga ang usa nga may salabutan, ug siya makasabut sa kahibalo.
25責打好譏笑人的,愚蒙人就會變得精明;責備聰明人,他就會明白知識。
26Kadtong magapanlupig sa iyang amahan, ug magalutos sa iyang inahan, Maoy usa ka anak nga nagapakaulaw ug nagadala sa pagkatalamayon.
26虐待父親,趕走母親的,是貽羞可恥的兒子。
27Hunong, anak ko sa pagpamati sa pahamatngon, Nga magatudlo lamang ngadto sa kasaypanan sa mga pulong sa kahibalo.
27我兒,你若是停止聽受管教,就會偏離知識的言語。
28Ang usa ka walay-bili-nga-saksi nagabiaybiay sa katarungan; Ug ang baba sa dautan nagalamoy sa kasal-anan.
28無賴作見證,嘲笑公平,惡人的口,吞吃罪孽。
29Ang mga paghukom giandam alang sa mga mayubiton, Ug ang mga labud alang sa bukobuko sa mga buang.
29刑罰是為好譏笑人的預備的,鞭打是為愚昧人的背預備的。