1Dili ka masina sa mga dautang tawo; Ni magtinguha ka sa pagpakiguban kanila:
1得智慧必得善報和盼望你不要嫉妒惡人，也不要祈望與他們共處。
2Kay ang ilang kasingkasing magatoon sa pagdaugdaug, Ug ang ilang mga ngabil magapamulong sa dautang buhat.
2因為他們的心圖謀強暴，他們的嘴唇講論奸惡。
3Pinaagi sa kaalam natukod ang usa ka balay; Ug pinaagi sa salabutan kini nalig-on;
3房屋的建造是憑著智慧，又藉著聰明得到堅立；
4Ug pinaagi sa kahibalo nangapuno ang mga lawak Sa tanang mga bililhon ug makalilipay nga mga bahandi.
4並且藉著知識，各房間充滿各樣寶貴和美好的財物。
5Ang usa ka tawo nga manggialamon kusganon man; Oo, ang usa ka tawo sa kahibalo magauswag sa kagahum.
5智慧人大有能力，有知識的人力上加力。
6Kay pinaagi sa maalamon nga pagmando ikaw magahimo sa imong gubat; Ug diha sa panon sa mga magtatambag walay kapildihan.
6你要憑著智謀去作戰；謀士眾多，就可得勝。
7Ang kaalam hataas ra kaayo alang sa usa ka buang: Siya dili makabuka sa iyang baba diha sa ganghaan.
7智慧對愚妄人來說是太高超，因此他在城門口啞口無言。
8Siya nga magalalang sa pagbuhat ug dautan, Ang mga tawo magatawag kaniya nga usa ka mamumuhat sa kadautan.
8計劃作惡的，必稱為陰謀家。
9Ang hunahuna nga binuang sala man; Ug ang mayubiton maoy usa ka dulumtanan sa mga tawo.
9愚妄人的計謀，盡是罪惡；好譏笑人的是人所厭惡的。
10Kong ikaw punawan sa adlaw sa kalisdanan, Ang imong kusog diyutay ra.
10你在患難的日子若是懈怠，你的力量就微小。
11Luwason mo kadtong nangadala ngadto sa kamatayon, Ug kadtong mga naandam naaron pagapatyon tan-awa nga sila imong magunitan.
11被拉到死地的人，你要拯救；將要被殺戮的人，你要挽救。
12Kong ikaw moingon: Ania karon, wala kami manghibalo niini; Wala ba siya nga nagatimbang sa mga kasingkasing magahunahuna niini? Ug siya nga nagabantay sa imong kalag, wala ba siya mahibalo niini? Ug wala ba siya magabalus sa tagsatagsa ka tawo sumala sa iyang buhat?
12如果你說：“這事我不知道。”那衡量人心的不明白嗎？那看顧你性命的不曉得嗎？他不按照各人的行為報應各人嗎？
13Anak ko, kumaon ka ug dugos, kay kini maayo; Ug ang mga tinulo sa udlan, nga mga matam-is sa imong pagtilaw:
13我兒，你要吃蜜，因為這是好的；吃蜂房下滴的蜜，就覺甘甜。
14Sa ingon niini ikaw mahibalo ug kaalam nga modangat sa imong kalag; Kong ikaw makakaplag niini, nan adunay usa ka balus, Ug ang imong paglaum dili makawang.
14要知道智慧對你的心也是這樣，如果你得著智慧，就必有好結局，你的盼望也不會斷絕。
15Ayaw pagbanhig, Oh dautan nga tawo, batok sa puloy-anan sa matarung; Ayaw paggun-oba ang iyang dapit nga pahulayan:
15惡人哪！不要埋伏攻擊義人的住處，不要毀壞他的居所。
16Kay ang usa ka matarung nga tawo mapukan sa makapito, ug mobangon pag-usab; Apan ang dautan ginalaglag pinaagi sa pagkaalaut.
16因為義人雖然七次跌倒，仍能再起來；但惡人必在禍患中絆倒。
17Ayaw pag-ikalipay kong ang imong kaaway mapukan, Ug ayaw papagmayaa ang imong kasingkasing kong siya mapukan,
17你的仇敵跌倒的時候，你不要歡喜；他絆倒的時候，你心裡不可歡樂。
18Tingali unya si Jehova makakita niini, ug kini dili makapahimuot kaniya, Ug ipaiway niya ang iyang kasuko gikan kaniya.
18恐怕耶和華看見了，就不喜悅，把他的怒氣從仇敵的身上，轉到你的身上。
19Ayaw ikasubo sa imong kaugalingon tungod sa mga mamumuhat sa kadautan; Ni masina ka sa dautan:
19不要因作惡的人心懷不平，也不要嫉妒惡人。
20Kay walay igabalus sa dautan nga tawo; Ang lamparahan sa dautan pagapalongon.
20因為惡人必沒有好結局，惡人的燈必要熄滅。
21Anak ko, kahadlokan mo si Jehova ug ang hari; Ug ayaw pagkuyog kanila nga mabalhin-balhinon:
21我兒，你要敬畏耶和華，也要尊敬君王；不要與叛逆的人結交。
22Kay ang ilang kagul-anan modangat sa hinanali; Ug ang pagkalaglag gikan kanilang duruha, kinsay mahibalo niini?
22因為他們的刑罰必忽然臨到；耶和華與君王要施行的毀滅，誰能曉得呢？
23Kini usab maoy mga sanglitanan sa manggialamon. Ang may pagkapinalabi sa mga tawo diha sa paghukom dili maayo.
23當正直勤奮以下也是智慧人的話：審判的時候看人的情面是不對的。
24Siya nga magaingon sa dautan: Ikaw matarung, Ang mga katawohan magatunglo kaniya, ang mga nasud pagalud-on kaniya;
24對壞人說“你是好人”的，萬民都要咒罵他，萬族都必憎惡他。
25Apan kanila nga magabadlong kaniya magakalipay, Ug ang usa ka maayong panalangin moabut kanila.
25指責壞人的，必得歡悅；美福必臨到他們。
26Siya magahalok sa mga ngabil Niadtong nagahatag ug usa ka q2 matarung nga tubag.
26應對誠實的，如同親吻別人。
27Hikaya ang imong buhat sa gawas, Ug andama kini alang kanimo diha sa uma; Ug sa human niini tukora ang imong balay.
27你要在外面預備好你的工作，在田間為自己準備妥當，然後建造你的房屋。
28Dili ka magsaksi batok sa imong isigkatawo sa walay gipasikaran; Ug dili ka maglimbong uban sa imong mga ngabil.
28不可無故作證指控你的鄰舍；不可誣告他人。
29Ayaw pag-ingon: Buhaton ko kaniya ingon sa iyang gibuhat kanako; Ako magahatag sa tawo sumala sa iyang buhat.
29你不可說：“人怎樣待我，我也怎樣待他；我要照他所行的報復他。”
30Ako miagi duol sa uma sa tapulan, Ug sa kaparrasan sa tawo nga walay salabutan;
30我經過懶惰人的田地，無知人的葡萄園；
31Ug, ania karon, kini gipanugkan sa ibabaw ug mga tunok, Ang nawong niana naputos sa mga nipay, Ug ang bato nga kuta niana nalumpag na.
31只見到處長滿蒺藜，地面蓋滿刺草，石牆也倒塌了。
32Unya nasud-ong ko, ug naghunahuna pag-ayo; Nakita ko, ug nadawat ko ang pahamatngon:
32我看了，就用心思想；我見了，就領受了教訓。
33Bisan pa niini diyutay nga katulog, usa ka diyutay nga hinanok, Usa ka diyutay nga pagkiyugpos sa mga kamot aron sa pagkatulog:
33再睡片時，打盹片時，抱著手躺臥片時，
34Busa ang imong pagkakabus moabut ingon sa usa ka tulisan, Ug ang imong kawalad-on ingon sa usa ka tawo nga sangkap sa hinagiban.
34你的貧窮就必像強盜來到，你的缺乏就必像拿兵器的人來到。