1Kong ikaw magalingkod sa pagkaon uban sa usa ka punoan, Paniira sa masingkamoton siya nga anaa sa imong atubangan;
1不可貪吃，當求智慧你與官長一起坐席吃飯的時候，要特別留意在你面前的是誰。
2Ug ibutang ang usa ka cuchillo sa imong totonlan, Kong ikaw usa ka tawo nga ulipon sa kailibgon.
2你若是個貪吃的人，就當把刀子放在喉嚨上。
3Ayaw pagtinguhaa ang iyang mga lamiang pagkaon; Sa nakita mo nga sila maoy malimbongon nga makaon.
3不可貪戀他的美食，因為那是騙人的食物。
4Ayaw paghago sa imong kaugalingon sa pagpakadato; Hunong gikan sa imong kaugalingong kaalam.
4不要勞碌求富，你要明智地放下這企圖。
5Ibutang mo ba ang imong mga mata ibabaw nianang dili mao? Kay sa pagkatinuod ang mga bahandi magahimo ug mga pako sa ilang kaugalingon, Sama sa usa ka agila nga nagalupad paingon ngadto sa langit.
5你的眼睛注視在錢財上，錢財卻不見了，因為錢財必長起翅膀，如鷹飛往天上。
6Ayaw pagkan-a ang tinapay niya nga may usa ka dautan nga mata, Ni kaibgan mo ang iyang mga lamiang makaon:
6不可吃吝嗇人的飯，也不可貪戀他的美食。
7Kay maingon nga siya nagahunahuna sa sulod sa iyang kaugalingon, sa ingon niana mao man siya: Kumaon ka ug uminum, siya magaingon kanimo; Apan ang iyang kasingkasing wala iduyog kanimo.
7因為他心裡怎樣計算，他的為人就是怎樣；他雖然對你說：“請吃，請喝！”他的心裡卻沒有你。
8Ang usa ka hungit nga imong nakaon imong igasuka, Ug pagulaa ang imong mga q2 matam-is nga pulong.
8你所吃的那一點食物，必要吐出來，你道謝的美言，也都白費了。
9Ayaw pagsulti diha sa pagdungog sa usa ka buang; Kay siya magatamay sa kaalam sa imong mga pulong.
9不要說話給愚昧人聽，因為他必藐視你明慧的言語。
10Ayaw pagbalhina ang karaang mohon sa yuta; Ug ayaw pagsulod sa kaumahan sa mga ilo:
10你不可遷移古時的地界；也不可侵佔孤兒的田地。
11Kay ang ilang Mamamawi kusganon man; Siya magalaban sa ilang katungod batok kanimo.
11因為他們的救贖主大有能力，他必向你為他們的案件伸冤。
12Ibutang ang imong kasingkasing sa pahamatngon, Ug ang imong mga igdulungog sa mga pulong sa kahibalo.
12你要專心領受教訓，留心聽知識的言語。
13Ayaw pagpunggi ang pagbadlong gikan sa bata; Kay kong imong hampakon siya sa bunal, siya dili mamatay.
13要管教孩童，不可姑息，你雖然用杖打他，他也不會死；
14Imong pagahampakon gayud siya uban sa bunal, Ug maluwas ang iyang kalag gikan sa Sheol.
14你要用杖打他，就可以救他的靈魂免下陰間。
15Anak ko, kong ang imong kasingkasing magmaalamon, Ang akong kasingkasing magamalipayon, bisan ang akong kasingkasing :
15我兒，如果你的心有智慧，我的心也就歡喜；
16Oo, ang akong kasingkasing magamalipayon, Kong ang imong mga ngabil magapamulong sa mga butang nga matarung.
16你的嘴唇說正直話的時候，我的內心就歡樂。
17Ayaw itugot sa imong kasingkasing sa pagkasina sa mga makasasala; Apan himoa ang pagkahadlok kang Jehova sa tanang mga adlaw:
17你的心不要嫉妒罪人，只要時常敬畏耶和華。
18Kay sa pagkatinuod adunay usa ka balus; Ug ang imong paglaum dili pagaputlon.
18因為萬事必有結局，你的盼望也不會斷絕。
19Mamati ka, anak ko, ug magmaalamon ka , Ug mandoi ang imong kasingkasing diha sa dalan.
19我兒，你要聽，要有智慧，要引導你的心走在正路上。
20Ayaw pagtipon taliwala sa mga palainum sa vino, Taliwala sa mga ulitan nga komakaon sa unod:
20酗酒的人，不可與他們來往；暴食的人，不要與他們為友。
21Kay ang palahubog ug ang ulitan modangat sa kawalad-on; Ug ang pagkahingatulog magapasaput sa usa ka tawo sa mga nuog.
21因為酗酒暴食的人必致窮乏；貪睡的人必穿破衣。
22Pamati sa imong amahan nga nanganak kanimo, Ug ayaw pagtamaya ang imong inahan kong siya matigulang na.
22你要聽從生你的父親；也不可因為母親老了，就藐視她。
23Palita ang kamatuoran, ug ayaw kini pag-ibaligya; Oo, ang kaalam, ug pahamatngon, ug ang salabutan.
23你要買真理，不可出賣；要得智慧、教訓和哲理。
24Ang amahan sa matarung malipayon sa daku uyamut; Ug kadtong manganak sa usa ka manggialamon nga bata nagamalipayon tungod kaniya.
24義人的父親必大有快樂；生下智慧的兒子的，必因兒子歡喜。
25Lipaya ang imong amahan ug ang imong inahan, Ug pasadyaa siya nga nanganak kanimo.
25要使你的父母歡喜，使生下你的快樂。
26Anak ko, ihatag kanako ang imong kasingkasing; Ug ipahimuot sa imong mga mata ang akong mga dalan.
26我兒，把你的心給我；你的眼目要關注我的道路。
27Kay ang usa ka bigaon maoy usa ka halalum nga kanal; Ug ang usa ka babaye nga dumuloong maoy usa ka masigpit nga gahong.
27因為妓女是深坑，淫婦是狹窄的井。
28Oo, siya magabanhig ingon sa usa ka kawatan, Ug magadugang sa mga maluibon sa taliwala sa mga tawo.
28她像強盜一樣埋伏，使人間增添很多奸詐的人。
29Kinsa man ang may kasakit? kinsa man ang may kasubo? kinsa man ang may panagkabingkil? Kinsa man ang may pagbagulbol? kinsa man ang may mga samad sa walay gipasikaran? Kinsa man ang may kapula sa mga mata?
29誰有禍患？誰有愁苦？誰有紛爭？誰有怨言？誰無故受傷？誰的眼睛赤紅？
30Mao kadtong magapabilin sa pag-inum-inum ug vino; Kadtong magapanggula aron sa pagpangita sa sinakot nga vino.
30就是那些沉湎於酒，常去品嘗調和美酒的人。
31Dili ka magtan-aw sa vino kong kini magapula, Kong kini magapangidlap sulod sa copa, Sa diha nga kini magaagay nga mahapsay:
31你不要看酒怎樣發紅，在杯中怎樣閃爍誘人，喝下去怎樣舒暢，
32Kay sa katapusan kini magapamaak sama sa bitin, Ug moikos sama sa udto-udto.
32最後它卻像咬你的蛇、像刺你的毒蛇。
33Ang imong mga mata makasudong sa mga butang nga katingalahan, Ug ang imong kasingkasing magapamulong sa baliko nga mga butang.
33你的眼睛必看見怪異的事，你的心必說乖謬的話。
34Oo, ikaw maingon niadtong nagahigda sa kinataliwad-an sa dagat, Kun maingon niadtong nagahigda sa kinatumyan sa palo sa sakayan .
34你必好像躺在海中，又好像躺在桅杆頂上。
35Sila nagbunal kanako, moingon ka , ug ako wala maunsa; Sila naglatos kanako, ug kini wala ko batia: Anus-a ba ako magamata? Pangitaon ko pa kini pag-usab.
35你必說：“人打我，我不痛；人鞭打我，我不曉得；我甚麼時候清醒？我還要再去尋酒。”