1Ayaw pagpagarbo sa imong kaugalingon mahitungod sa kaugmaon; Kay ikaw wala mahibalo kong unsay madala sa usa ka adlaw.
1當親近忠誠的朋友不要為明日自誇，因為今天要發生甚麼事，你尚且不知道。
2Padayega ang laing tawo mahitungod kanimo, ug dili ang imong kaugalingon nga baba; Ang usa ka dumuloong, ug dili ang imong kaugalingong mga ngabil.
2讓外人誇獎你，不可自己誇獎自己；讓別人稱讚你，不可自己稱讚自己。
3Ang usa ka bato mabug-at, ug ang balas maugdang; Apan ang kagul-anan sa usa ka buang labing mabug-at pa kay sa duruha.
3石頭重，沙土也重，愚妄人的怒氣比這兩樣更重。
4Ang kasuko dagmalan, ug ang kaligutgut makapalumos; Apan kinsa ba ang makaasdang sa atubangan sa pangabugho?
4烈怒雖然兇殘，暴怒又好像狂瀾，人還可以抵受；但面對嫉妒，誰能站立得住呢？
5Maayo pa ang pagbadlong sa dayag Kay sa gugma nga tinago.
5坦白的責備，勝過暗中的愛。
6Matinumanon ang mga samad sa usa ka higala; Apan ang mga halok sa usa ka kaaway malimbongon.
6愛你的人加的創傷是出於忠誠；恨你的人卻與你連連親嘴。
7Ang busog nga kalag ginaluod sa udlan; Apan alang sa gigutom nga kalag ang tagsatagsa ka mapait nga butang maoy matam-is.
7吃飽的人連蜂房的蜜也厭惡；飢餓的人連一切苦的東西都覺得甘甜。
8Maingon sa usa ka langgam nga nagasaagsaag gikan sa iyang salag, Ingon niana ang usa ka tawo nga nagalibud-suroy gikan sa iyang dapit.
8離家的人到處飄泊，好像離巢的雀鳥到處遊飛一樣。
9Ang lana ug ang pahumot nagalipay sa kasingkasing; Ingon niana ang katam-is sa higala sa usa ka tawo nga nahiabut uban ang kinasingkasing nga pagtambag.
9膏油和香料使人心暢快，朋友真誠的勸勉也使人覺得甘甜。
10Ang imong kaugalingon nga higala, ug ang higala sa imong amahan, ayaw pagtalikdi; Ug ayaw pag-adto sa balay sa imong igsoon sa adlaw sa imong kalisdanan: Maayo pa ang usa ka isigkatawo nga haduol kay sa usa ka igsoon nga atua sa halayo.
10你的朋友和你父親的朋友，你都不可離棄；在你遭遇患難的日子，不可進你兄弟的家。在附近的鄰舍勝過在遠方的兄弟。
11Anak ko, magmaalamon ka, ug lipaya ang akong kasingkasing, Aron matubag ko siya nga nagatamay kanako.
11我兒，你要作智慧人，使我的心快樂，我也可以回答那羞辱我的。
12Ang usa ka buotan nga tawo makakita sa dautan, ug magatago sa iyang kaugalingon; Apan ang walay-pagtagad nagapadayon, ug nagaantus tungod niini.
12精明人看見災禍，就躲藏起來；愚蒙人反往前走，自取禍害。
13Kuhaa ang iyang panapton nga maoy pasalig sa usa ka dumuloong; Ug ibutang siya sa saad nga maoy pasalig alang sa usa ka lumalangyaw nga babaye.
13誰為陌生人作保證人，就拿去誰的衣服；誰替妓女作保證人，誰就要作擔保。
14Siya nga manalangin sa usa ka higala uban sa usa ka makusog nga tingog, sa pagbangon sayo sa kabuntagon, Kini pagaisipon nga usa ka panghimaraut alang kaniya.
14清晨起來大聲為鄰舍祝福的，就等於是咒詛他。
15Ang kanunay nga pagtulo sa adlaw sa ting-ulan Ug ang usa ka makig-awayon nga babaye managsama:
15下大雨的時候不斷滴漏；就像吵鬧的婦人一樣；
16Siya nga magapugong kaniya nagapugong sa hangin; Ug sa iyang toong kamot gikahibalag ang lana.
16誰要攔阻她，就像攔阻風，也像右手抓油。
17Ang puthaw magapahait sa puthaw; Ingon niana ang usa ka tawo magapahait sa panagway sa iyang higala.
17鐵磨鐵，磨得鋒利；朋友互相切磋，才智（“才智”原文作“面”）也變得敏銳。
18Bisan kinsa nga magabantay sa higuera magakaon sa bunga niana; Ug kadtong magatahud sa iyang agalon pagapasidunggan.
18照料無花果樹的，必吃樹上的果子；事奉主人的，必得尊榮。
19Ingon nga ang tubign magapakita sa nawong ug nawong, Busa ang kasingkasing sa tawo ngadto sa tawo.
19水怎樣映照人面，人的心思也怎樣反映其人。
20Ang Sheol ug ang Abaddon dili gayud matagbaw; Ug ang mga mata sa tawo dili gayud matagbaw.
20陰間和滅亡不會滿足，人的眼目也是一樣。
21Ang tunawan nga kolon alang sa salapi, ug ang hasohasan alang sa bulawan; Ug ang usa ka tawo pagaulayon tungod sa iyang pagdayeg.
21用鍋煉銀，用爐煉金；人的稱讚也試煉人。
22Bisan pa ikaw magadugmok sa usa ka buang sa usa ka lusong pinaagi sa usa ka alho lakip sa linubok nga trigo, Apan ang iyang binuang dili gayud mobiya gikan kaniya.
22你雖然用杵把愚妄人與碎穀一同搗在臼中，他的愚妄還是離不了他。
23Magmasingkamoton ka sa pagkahibalo sa kahimtang sa imong mga panon sa carnero, Ug tan-awa pag-ayo ang imong kahayupan:
23你要清楚知道你羊群的景況，專心照料你的牛群。
24Kay ang mga bahandi dili magapadayon; Ug ang purongpurong molungtad ba sa tibook mga kaliwatan?
24因為財富不是永恆的，冠冕也不能存到萬代。
25Ang kumpay ginadala, ug ang udlot sa mga balili nanagpanggitib, Ug ang mga utanon sa kabukiran ginahipos.
25乾草割去，嫩草又出現，山上的野草也都收集起來。
26Ang mga nating carnero alang sa imong saput, Ug ang mga kanding mao ang bili sa uma;
26羊羔的毛可以給你作衣服，山羊可以作買田地的價銀。
27Ug adunay gatas sa kanding nga igo alang sa imong pagkaon, alang sa pagkaon sa imong panimalay, Ug kabuhian nga alang sa imong kadalagahan.
27山羊奶足夠作你的食物，也足夠作你一家的食物，並且足夠維持你眾婢女的生活。