1Karon ang mga adlaw ni David nagkahaduol na nga siya mamatay; ug iyang gitugon si Salomon nga iyang anak nga lalake, nga nagaingon:
1大卫给所罗门的遗训
2Ako moadto na sa alagianan sa tibook kalibutan: busa pagmakusganon, ug ipakita ang imong pagka-lalake;
2“我现在要走世人必走的路了,你当坚强作大丈夫,
3Ug bantayi ang sugo ni Jehova nga imong Dios, sa paglakat sa iyang mga dalan, sa pagbantay sa iyang kabalaoran, ug sa iyang mga sugo, ug sa iyang mga tulomanon, ug sa iyang mga pagpamatuod, sumala sa nahisulat sa Kasugoan ni Moises, aron ikaw magmauswagon sa tanan nga imong buhaton, bisan asa ikaw moadto;
3谨守耶和华你 神所吩咐的,遵行他的道,按摩西律法所写的,谨守他的律例、诫命、典章和法度;这样,无论你作什么,无论你往哪里去,都可以亨通。
4Aron matuoron ni Jehova ang iyang gipamulong mahitungod kanako, nga nagaingon: Kong ang imong mga anak magbantay sa ilang dalan, sa paglakat sa atubangan nako sa kamatuoran sa bug-os nilang kasingkasing ug sa bug-os nilang kalag, walay makulang kanimo (siya miingon) nga usa ka tawo diha sa trono sa Israel.
4这样,耶和华必坚立他所说有关我的话,说:‘如果你的子孙谨慎自己所行的,一心一意、诚诚实实行在我面前,就不断有人坐以色列的王位了。’
5Labut pa ikaw nanghibalo usab sa gibuhat kanako ni Joab, ang anak nga lalake ni Sarvia, bisan ang gibuhat niya sa duruha ka capitan sa mga panon sa Israel, kang Abner, ang anak nga lalake ni Ner, ug kang Amasa ang anak nga lalake ni Jether, nga iyang gipamatay, ug giula niya ang dugo sa gubat sa panahon sa pakigdait, ug gibutang ang dugo sa gubat sa ibabaw sa iyang bakus nga diha sa iyang hawak, ug sa iyang mga sapin nga diha sa iyang mga tiil.
5你也要知道洗鲁雅的儿子约押对我所行的,就是对以色列的两个元帅:尼珥的儿子押尼珥和益帖的儿子亚玛撒所行的。他杀了他们,在和平的时候流他们的血,像作战时一样,把战争的血染在他腰间所束的带子上和脚上所穿的鞋子上。
6Busa buhata sumala sa imong kaalam, ug ayaw pagpaadtoa ang iyang ubanon nga ulo ngadto sa Sheol uban sa pakigdait.
6所以你要凭你的智慧而行,不要让他白发到老,平平安安下到阴间。
7Apan magpakita ka ug kalooy sa mga anak nga lalake ni Barzillai, ang Galaadnon, ug himoa sila nga kauban niadtong magakaon diha sa imong lamesa; kay ingon man sila ming-anhi kanako sa mikalagiw ako gikan kang Absalom nga imong igsoon.
7但是你要恩待基列人巴西莱的众子,使他们与你同席吃饭,因为我逃避你哥哥押沙龙的时候,他们拿食物来迎接我。
8Ug, ania karon, anaa uban kanimo si Semei, ang anak nga lalake ni Gera, ang Benjaminhon, sa Bahurim, nga mitunglo kanako sa mabug-at nga pagtunglo sa adlaw nga miadto ako sa Mahanaim; apan siya mianhi sa pagpakigkita kanako sa Jordan, ug ako nanumpa kaniya tungod kang Jehova, nga nagaingon: Dili ko ikaw ibutang sa kamatayon pinaagi sa pinuti.
8与你在一起的有巴户琳的便雅悯人基拉的儿子示每;我往玛哈念去的那天,他用狠毒的咒语咒骂我。后来他下到约旦河来迎接我的时候,我就指着耶和华向他起誓,说:‘我必不用刀杀死你。’
9Busa karon dili mo isipon nga siya walay sala, kay ikaw maoy usa ka tawo nga maalam; ug ikaw mahibalo kong unsay imong pagabuhaton kaniya, ug ikaw magadala sa iyang ulo nga ubanon ngadto sa Sheol uban ang dugo.
9现在,你不要以他为无罪,你是个聪明人,你必知道该怎样待他,使他白发苍苍流血下到阴间。”
10Ug si David natulog uban sa iyang mga amahan, ug gilubong sa ciudad ni David.
10大卫逝世大卫与他的列祖同睡,葬在大卫城里。
11Ug ang mga adlaw sa paghari ni David sa Israel, kap-atan ka tuig: pito ka tuig nga siya naghari sa Hebron, ug katloan ug tolo ka tuig nga siya naghari sa Jerusalem.
11大卫作以色列王四十年:在希伯仑作王七年;在耶路撒冷作王三十三年。
12Ug si Salomon milingkod sa trono ni David nga iyang amahan; ug ang iyang gingharian nalig-on ug daku.
12于是所罗门坐在他父亲的王位上,他的国非常稳固。
13Unya si Adonia, ang anak nga lalake ni Haggith, miadto kang Bath-sheba, ang inahan ni Salomon. Ug siya miingon: Mianhi ba ikaw sa pakigdait? ug siya miingon: Sa pakigdait.
13亚多尼雅求娶亚比煞为妻哈及的儿子亚多尼雅去见所罗门的母亲拔示巴,拔示巴问他:“你来是为和平吗?”他回答:“是为和平来的。”
14Labut pa siya miingon: Ako adunay isulti kanimo. Ug siya miingon: Padayon pagsulti.
14他又说:“我有话对你说。”拔示巴说:“你说吧!”
15Ug siya miingon: Ikaw nahibalo nga ang gingharian ako, ug nga ang tibook Israel nagasud-ong kanako, nga ako unta ang magahari: apan ang gingharian giliso, ug nahimo nga iya sa akong igsoon nga lalake: kay iya man kini gikan kang Jehova.
15亚多尼雅说:“你知道这国位原是我的,以色列众人都希望我作王;不料国位反归了我的弟弟,因为他得着国位是出于耶和华。
16Ug karon ako mangayo ug usa ka hangyo kanimo; ayaw ako pagbalibari. Ug siya miingon kaniya: Padayon pagsulti.
16现在我有一事请求你,请你不要拒绝。”拔示巴对他说:“你说吧!”
17Ug siya miingon: Ako nagahangyo kanimo, sultihan mo si Salomon nga hari (kay siya dili moingon kanimo nga dili), nga ihatag niya kanako aron maasawa ko si Abisag ang Sunamitanhon.
17他说:“求你向所罗门王说,请他把书念的女子亚比煞赐给我作妻子,因为他必不会拒绝你。”
18Ug si Bath-sheba miingon: Maayo; ako mosulti alang kanimo sa hari,
18拔示巴说:“好吧,我必为你向王请求。”
19Busa si Bath-sheba miadto kang Salomon nga hari, sa pagpakigsulti kaniya alang kang Adonia. Ug ang hari mitindog sa pagsugat kang Bath-sheba , ug siya sa iyang kaugalingon miyukbo kaniya, ug milingkod sa ibabaw sa iyang trono, ug gipahamutang ang usa ka trono alang sa inahan sa hari; ug ang inahan milingkod sa iyang too.
19亚多尼雅自取灭亡于是拔示巴去见所罗门王,为亚多尼雅的事向他请求。王起来迎接她,向她下拜,然后坐在自己的王座上,又吩咐人为王的母亲摆设一个座位;她就坐在王的右边。
20Unya siya miingon: Ako mangayo ug usa ka diyutayng paghangyo kanimo; ayaw ako pagbalibari. Ug ang hari miingon kaniya: Pangayo, inahan ko; kay ikaw dili ko balibaran.
20拔示巴说:“我有一件小事求你,请不要拒绝我。”王对她说:“母亲,你说吧,我必不会拒绝你。”
21Ug siya miingon: Ipaasawa si Abisag, ang Sunamitanhon, kang Adonia nga imong igsoong lalake.
21拔示巴说:“请把书念的女子亚比煞赐给你哥哥亚多尼雅作妻子。”
22Ug si Salomon nga hari mitubag ug miingon sa iyang inahan: Ug nganong nangayo ka kang Abisag, ang Sunamitanhon alang kang Adonia? Pangayoa usab alang kaniya ang gingharian; kay siya ang akong magulang igsoon nga lalake; bisan tungod kaniya ug kang Abiathar ang sacerdote, ug kang Joab anak nga lalake ni Sarvia.
22所罗门王回答他母亲,说:“你为什么要为亚多尼雅求书念的女子亚比煞呢?你也可以为他求这个国位,因为他是我的哥哥,又有亚比亚他祭司和洗鲁雅的儿子约押拥护他。”
23Unya si Salomon nga hari nanumpa tungod kang Jehova, nga nagaingon: Ang Dios magabuhat unta sa ingon kanako, ug labaw niini , kong si Adonia wala pa unta mamulong niining mga pulonga batok sa iyang kaugalingong kinabuhi.
23于是所罗门王指着耶和华起誓,说:“如果亚多尼雅不因说了这话而送命,愿 神惩罚我,并且加倍惩罚我。
24Busa karon ingon nga si Jehova buhi, nga maoy nagapalig-on kanako, ug nagapalingkod kanako sa trono ni David nga akong amahan, ug nga maoy nagbuhat alang kanako ug usa ka balay, ingon sa iyang gisaad, sa pagkatinuod si Adonia pagapatyon niining adlawa.
24现在,我指着永活的耶和华──那位坚立了我,使我坐在我父亲大卫的王位上,又照他所应许,为我建立家室的──起誓,今天亚多尼雅必被处死!”
25Ug si Salomon nga hari nagpasugo kang Benaia, ang anak nga lalake ni Joiada; ug siya midasmag kaniya, mao nga siya namatay.
25于是,所罗门王差派耶何耶大的儿子比拿雅去击杀亚多尼雅,他就死了。
26Ug miingon ang hari kang Abiathar, ang sacerdote: Lakaw ngadto sa Anathoth sa imong kaugalingon nga mga uma; kay ikaw angay sa kamatayon; apan ikaw dili ko patyon niining panahona, kay ikaw nagdala sa arca sa Ginoong Jehova sa atubangan ni David nga akong amahan, ug kay ikaw gisakit sa tanan diin ang akong amahan gisakit.
26亚比亚他被革职王对亚比亚他祭司说:“你回亚拿突自己的田地去吧!你本来是该死的,但我今天不杀死你,因为你在我父亲大卫面前抬过主耶和华的约柜,又与我父亲同受一切苦难。”
27Busa gipapahawa ni Salomon si Abiathar gikan sa pagka-sacerdote kang Jehova, aron iyang matuman ang pulong ni Jehova, nga iyang gipamulong mahitungod sa balay ni Eli sa Shilo.
27所罗门就罢免了亚比亚他,不准他作耶和华的祭司,这样就应验了耶和华在示罗所说有关以利家的话。
28Ug ang mga balita midangat kang Joab; kay si Joab naliso sunod kang Adonia, bisan pa wala siya moliso sunod kang Absalom. Ug si Joab mikalagiw ngadto sa Balong-Balong ni Jehova, ug mikupot sa mga sungay sa halaran.
28约押被处死约押虽然没有拥护过押沙龙,但曾拥护亚多尼雅;这消息传到约押那里,他就逃到耶和华的帐幕里去,抓紧祭坛的角。
29Ug gisugilon kang Salomon nga hari: Si Joab mikalagiw ngadto sa Balong-Balong ni Jehova, ug, ania karon, siya anaa tupad sa halaran. Unya gipaadto ni Salomon si Benaia, ang anak nga lalake ni Joiada, nga nagaingon: Lumakat ka, dasmagi siya.
29有人告诉所罗门王约押逃到耶和华的帐幕里去了,现在就在祭坛的旁边。于是所罗门差派耶何耶大的儿子比拿雅去说:“你去把他杀死。”
30Ug si Benaia miadto sa Balong-Balong ni Jehova, ug miingon kaniya: Sa ingon niini namulong ang hari: Gumula ka. Ug siya miingon: Dili, kondili nga ako magpakamatay hinoon dinhi. Ug gidala ni Benaia ang pulong ngadto sa hari pag-usab, nga nagaingon: Kini mao ang gipamulong ni Joab, ug kini mao ang iyang gitubag kanako.
30比拿雅来到耶和华的帐幕那里,对约押说:“王这样吩咐说:‘你出来!’”约押说:“我不出去!我要死在这里。”于是比拿雅回复王说:“约押这样说,他这样回答我。”
31Ug ang hari miingon kaniya: Buhata sumala sa iyang giingon, ug dasmagi siya, ug ilubong siya; aron makuha mo ang dugo nga gipaagay ni Joab sa walay hinungdan, gikan kanako ug gikan sa balay sa akong amahan.
31王对比拿雅说:“你照着约押的话行吧!杀死他,把他埋葬,好叫约押所流无辜人的血,从我和我父的家除去。
32Ug igauli ni Jehova sa ibabaw sa iyang kaugalingong ulo ang iyang dugo, kay iyang gidasmagan ang duha ka tawo nga labing matarung ug labing maayo kay kaniya, ug gipatay sila pinaagi sa pinuti ug ang akong amahan nga si David wala manghibalo niana, kong sayron, kang Abner, ang anak nga lalake ni Ner, capitan sa panon sa Israel, ug si Amasa, ang anak nga lalake ni Jether, capitan sa panon sa Juda.
32耶和华必使约押流无辜人的血的罪归到他自己头上,因为他击杀了两个比他又公义又良善的人,就是用刀杀了以色列的元帅尼珥的儿子押尼珥,和犹大的元帅益帖的儿子亚玛撒,这事我的父亲大卫一点都不知道。
33Busa ang ilang dugo igauli sa ibabaw sa ulo ni Joab, ug sa ibabaw sa ulo sa iyang kaliwatan sa walay katapusan: apan kang David, ug sa iyang kaliwatan, ug sa iyang balay, ug sa iyang trono, may kalinaw sa walay katapusan gikan kang Jehova.
33愿流这二人的血的罪归到约押和他后裔的头上,直到永远;但大卫和他的后裔,他的家和他的国却要从耶和华那里得享平安,直到永远。”
34Unya si Benaia ang anak nga lalake ni Joiada, misaka, ug gidasmagan siya, ug gipatay siya; ug siya gilubong sa iyang kaugalingong balay didto sa kamingawan.
34于是耶何耶大的儿子比拿雅上去击杀他,把他杀死,葬在旷野约押自己的家中。
35Ug gibutang sa hari si Benaia ang anak nga lalake ni Joiada nga iyang ilis ibabaw sa panon; ug si Sadoc ang sacerdote gibutang sa hari nga ilis ni Abiathar.
35王任命耶何耶大的儿子比拿雅取代约押统领军队;又任命撒督祭司取代亚比亚他的职位。
36Ug ang hari nagpaadto ug gipatawag si Semei, ug giingon siya: Magbuhat ka ug usa ka balay sa Jerusalem, ug magpuyo ka didto ug ayaw pag-adto sa bisan diin.
36示每违命与死亡王派人去把示每召来,对他说:“你要为自己在耶路撒冷建造一座房屋,住在那里,不可从那里出来到任何别的地方去。
37Kay sa adlaw nga ikaw mogula, ug molabang sa sapa sa Cedron, hibaloan mo gayud nga ikaw mamatay sa pagkatinuod: ang imong dugo anha sa ibabaw sa imong kaugalingong ulo.
37你必须知道,你哪一天出来,越过汲沦溪,你哪一天就要死。你流人血的罪必归到你自己的头上。”
38Ug si Semei miingon sa hari: Ang giingon maayo, sumala sa giingon sa akong ginoong hari, mao ang buhaton sa imong ulipon. Ug si Semei nagpuyo sa Jerusalem sa daghang mga adlaw.
38示每对王说:“这话很好,我主我王怎么说,你仆人就照着行。”于是示每在耶路撒冷住了很久。
39Ug nahitabo sa katapusan sa totolo ka tuig, nga duha sa mga sulogoon ni Semei mikalagiw ngadto kang Achis, anak nga lalake ni Maacha, hari sa Gath. Ug ilang gisuginlan si Semei, nga nagaingon: Ania karon, ang imong mga ulipon atua sa Gath.
39三年以后,示每的两个仆人逃到迦特王玛迦的儿子亚吉那里。有人告诉示每说:“你的仆人在迦特。”
40Ug si Semei mitindog, ug gimontorahan ang iyang asno, ug miadto sa Gath kang Achis, sa pagpangita sa iyang mga ulipon; ug si Semei miadto, ug gidala ang iyang mga ulipon gikan sa Gath.
40于是示每起来,预备好自己的骡子,就往迦特亚吉王那里去寻找他的仆人。示每去了,又把他的仆人从迦特带回来。
41Ug gisugilon kang Salomon nga si Semei miadto gikan sa Jerusalem ngadto sa Gath, ug mibalik pag-usab.
41有人告诉所罗门示每离开耶路撒冷往迦特去,又回来了。
42Ug ang hari nagpaadto ug nagpatawag kang Semei, ug miingon kaniya: Wala ba ako magpapanumpa kanimo tungod kang Jehova, ug nagtutol kanimo, nga nagaingon: Hibaloan mo gayud, nga sa adlaw nga ikaw mogula, ug molakaw bisan diin nga dapit, ikaw sa pagkatinuod mamatay? Ug ikaw miingon kanako? Ang gipamulong nga akong nadungog maayo man.
42王就派人把示每召来,对他说:“我不是叫你指着耶和华起誓,并且警告你:‘你必须知道,你哪一天出去到任何别的地方,你哪一天就要死’吗?你也对我说过:‘这话很好,我必听从。’
43Ngano man lagi nga wala mo bantayi ang panumpa ni Jehova, ug ang sugo nga akong gipatuman kanimo?
43现在你为什么不遵守你向耶和华所起的誓,和我吩咐你的命令呢?”
44Ang hari miingon pa gayud kang Semei: Ikaw nahibalo sa tanan nga pagkadautan nga anaa sa tinago sa imong kasingkasing, nga gibuhat mo kang David nga akong amahan: busa si Jehova magauli kanimo sa imong pagkadautan ibabaw sa imong kaugalingong ulo.
44王又对示每说:“你自己知道你心里的一切恶事,就是你向我父亲大卫所行的;现在耶和华要把你的罪归到你的头上。
45Apan si hari Salomon mahimong bulahan ug ang trono ni David mahimong malig-on sa atubangan ni Jehova sa walay katapusan.
45所罗门王却要蒙福,大卫的王位必在耶和华眼前得坚立,直到永远。”
46Busa ang hari misugo kang Benaia, ang anak nga lalake ni Joiada; ug siya migula ug gidasmagan siya, mao nga siya namatay. Ug ang gingharian nagmalig-on diha sa kamot ni Salomon.
46于是王命令耶何耶大的儿子比拿雅,比拿雅就出去击杀示每,示每就死了。这样,所罗门就巩固了他的国。