1Ug nagpuyo si Jacob sa yuta nga gipuy-an sa iyang amahan, sa yuta sa Canaan.
1约瑟和他的兄弟
2Kini mao ang mga kaliwatan ni Jacob; si Jose sa may panuigon nga napulo ug pito ka tuig, nagpasibsib siya ug mga carnero uban sa iyang mga igsoon nga lalake, ug batan-on siya uban sa mga anak nga lalake ni Bilha ug sa mga anak nga lalake ni Zilpha, nga mga asawa sa iyang amahan; ug si Jose nagdala sa dautan nga taho ngadto sa iyang amahan mahitungod kanila.
2雅各的历史记在下面:约瑟十七岁的时候,与他的哥哥们一同牧羊。他是个孩童,与他父亲的妾,辟拉和悉帕的众子,常在一起。约瑟把他们的恶行报告给父亲。
3Ug si Jose gihigugma ni Israel nga labaw sa tanan niya nga mga anak, kay siya gianak sa iyang pagkatigulang: ug iyang gibuhatan siya ug usa ka sinina nga sa nagakalainlaing bulok.
3以色列爱约瑟过于爱其他的儿子,因为约瑟是他年老时生的。他给约瑟做了一件彩色长衣。
4Ug nakita sa iyang mga igsoon nga ang ilang amahan nahigugma kaniya labaw kay sa tanan niya nga mga igsoon; ug sila nagdumot kaniya, ug wala makahimo sa pagsulti kaniya sa makigdaiton gayud.
4约瑟的哥哥们见父亲爱约瑟过于爱他们,就恨约瑟,不能与他和和气气地说话。
5Ug si Jose nagdamgo ug usa ka damgo ug gisugilon niya kini sa iyang mga igsoon; ug milabi ang ilang pagdumot kaniya.
5约瑟的梦约瑟作了一个梦,把梦告诉哥哥们,他们就越发恨他。
6Ug siya miingon kanila: Patalinghugi ninyo karon kining damgo nga akong gidamgo:
6约瑟对他们说:“请听我所作的这个梦:
7Kay, ania karon, nagabugkos kita ug mga binangan sa kapatagan, ug tan-awa, ang akong binugkos mitindog ug mituy-od, ug ang inyong mga binugkos ming-alirong, ug mingyukbo kini sa akong binugkos.
7我们正在田间捆麦子,我的麦捆忽然站立起来,你们的麦捆都来围着我的下拜。”
8Ug mingtubag kaniya ang iyang mga igsoon: Magahari ba diay ikaw kanamo? Kun magaginoo ba diay ikaw kanamo? Ug milabi pa gayud ang ilang pagdumot kaniya tungod sa iyang mga damgo, ug sa iyang mga pulong.
8他的哥哥们对他说:“你真的要作我们的王吗?真的要管辖我们吗?”他们就为了约瑟的梦和他的话,越发恨他。
9Ug nagdamgo pa gayud siya ug lain na usab nga damgo, ug gisugilon niya kini sa iyang mga igsoon: Ania karon, nagdamgo ako ug lain na usab nga damgo: ug, ania karon, ang adlaw ug ang bulan, ug ang napulo ug usa ka bitoon nanglubod kanako.
9后来约瑟又作了一个梦,也把梦向哥哥们述说了。他说:“我又作了一个梦,我梦见太阳、月亮和十一颗星向我下拜。”
10Ug kini gisugilon niya sa iyang amahan ug sa iyang mga igsoon; ug ang iyang amahan nagbadlong kaniya, ug miingon kaniya: Unsa ba nga damgoha kini nga imong gidamgo? Manganhi ba diay kami, ako ug ang imong inahan, ug ang imong mga igsoon sa pagluhod kanimo sa yuta?
10约瑟把梦向他父亲和哥哥们述说了,他父亲就斥责他,说:“你所作的这梦是什么梦呢?我和你母亲,以及你的兄弟,真的要来俯伏在地向你下拜吗?”
11Ug ang iyang mga igsoon nasina kaniya; apan kini nga pulonga gitagoan sa hunahuna sa iyang amahan.
11他哥哥们都嫉妒他,他父亲却把这事记在心里。
12Ug ang iyang mga igsoon nanagpangadto sa pagpasibsib sa kahayupan sa ilang amahan sa Sichem.
12约瑟被卖到埃及约瑟的哥哥们去了示剑,牧放他们父亲的羊群。
13Ug miingon si Israel kang Jose. Wala ba magpasibsib ang imong mga igsoon sa mga carnero didto sa Sichem? Umari ka, ug sugoon ko ikaw ngadto kanila. Ug siya mitubag kaniya: Ania ako.
13以色列对约瑟说:“你的哥哥们不是在示剑牧放羊群吗?来吧,我要派你到他们那里去。”约瑟回答他:“我在这里。”
14Ug siya miingon kaniya. Umadto ka karon, tan-awon mo kong maayo ba ang imong mga igsoon, ug kong maayo ba ang kahayupan; ug balitaan mo ako. Niini gipaadto siya gikan sa walog sa Hebron, ug napaingon siya ngadto sa Sichem.
14以色列对他说:“你去看看你的哥哥们是不是平安,羊群是不是平安,就回来告诉我。”于是打发他离开希伯仑谷,他就到示剑去了。
15Ug hingkaplagan siya sa usa ka tawo; ug ania karon, nga nagasalaag siya didto sa kapatagan; ang tawo nangutana kaniya nga nagaingon: Unsay ginapangita mo?
15有人遇见约瑟在田间迷了路,就问他说:“你找什么?”
16Ug mitubag siya: Nangita ako sa akong mga igsoon. Ginapangaliyupo ko kanimo, nga suginlan mo ako kong diin nila pasibsiba ang panon .
16他回答:“我正在找我的哥哥们,请你告诉我他们在哪里牧放羊群。”
17Ug miingon ang tawo: Mingpahawa sila dinhi ug hingdunggan ko sila nga nanag-ingon: Mangadto kita sa Dotham. Ug si Jose misubay sa iyang mga igsoon, ug sila hingkaplagan niya sa Dotham.
17那人说:“他们已经离开了这里;我听见他们说:‘我们要到多坍去。’”于是约瑟去追寻哥哥们,结果在多坍找到了他们。
18Apan siya hingkit-an nila didto sa halayo, ug sa wala pa siya moabut kanila, nanagsabut sila batok kaniya, sa pagpatay kaniya.
18他们远远就看见了他;趁他还没有走近,大家就谋害他,要把他杀死。
19Ug nanag-ingon ang usa ug usa kanila: Ania karon, nagapadulong nganhi kining hinamgo.
19他们彼此说:“看哪,那作梦的人来了。
20Busa, moadto kita ug patyon nato siya ug ihulog nato siya sa usa nianang mga gahong; ug ingnon ta lamang unya: May usa ka mananap nga mapintas mitukob kaniya; ug tan-awon ta, kong unsa ang madangat sa iyang mga damgo.
20来吧,我们把他杀了,丢在一个枯井里,就说有猛兽把他吃了。我们要看看他的梦将来要怎么样。”
21Ug nakadungog niini si Ruben, ug siya giluwas niya sa ilang mga kamot, nga nagaingon: Dili nato siya pagpatyon.
21流本听见了,要救约瑟脱离他们的手。他说:“我们不可取他的性命。”
22Ug miingon kanila si Ruben: Dili kamo magpatulo ug dugo; ihulog siya niining gahong nga anaa sa kamingawan, apan ayaw ninyo pagbakyawa ang kamot batok kaniya. Kini ginaingon niya sa pagluwas kaniya gikan sa ilang mga kamot, aron siya ikabalik sa iyang amahan.
22流本又对他们说:“不可流他的血,可以把他丢在这旷野的枯井里,不可下手害他。”流本的意思是要救他脱离他们的手,把他带回去给他的父亲。
23Ug nahitabo nga sa pag-abut ni Jose sa iyang mga igsoon, nga gihuboan siya nila sa iyang sinina, sa sinina nga nagkalainlain bulok, nga iyang ginasul-ob.
23约瑟到了哥哥们那里,他们就脱去他的外衣,就是他穿在身上的那件彩衣。
24Ug siya gidakup ug siya gihulog nila sa gahong; apan ang gahong walay sulod, kay kini walay tubig.
24他们拿住约瑟,把他丢在枯井里。那井是空的,里面没有水。
25Ug nanglingkod sila sa pagkaon sa tinapay, ug giyahat ang ilang mga mata ug nanagtan-aw sila , ug ania karon ang usa ka panon sa mga Ismaelihanon nga nagapadulong kanila gikan sa Galaad uban ang ilang mga camello, nga nagatangkil sa pahumot, haplas ug mirra, nga ginadala nila ngadto sa Egipto.
25他们坐下吃饭,举目观看,见有一群以实玛利人从基列来。他们的骆驼载着香料、乳香和没药,要带下埃及去。
26Ug si Juda miingon sa iyang mga igsoon: Unsay kapuslanan kong mapatay nato ang atong igsoon ug matago nato ang iyang dugo?
26犹大对他的众兄弟说:“我们杀了我们的兄弟,把他的血隐藏起来,究竟有什么益处呢?
27Umari kamo, ug ibaligya nato siya niining mga Ismaelihanon, ug dili nato pagbakyawon ang atong mga kamot batok kaniya; kay atong igsoon siya, ato usab nga unod. Ug nagpatalinghug kaniya ang iyang mga igsoon.
27我们不如把他卖给以实玛利人,不要下手害他,因为他是我们的兄弟,我们的骨肉。”众兄弟就听从了他。
28Ug may minglabay nga mga magpapatigayon nga Mediahanon; ug gikuha ug gipasaka nila si Jose, gikan sa gahong; ug ilang gibaligya si Jose sa mga Ismaelihanon, sa kaluhaan ka book nga salapi. Ug ilang gidala si Jose ngadto sa Egipto.
28有些米甸的商人经过那里,约瑟的哥哥们就把约瑟从枯井里拉上来,以二十块银子把他卖给以实玛利人。以实玛利人就把约瑟带到埃及去了。
29Ug mibalik si Ruben sa gahong; ug ania karon, si Jose wala na sa gahong, ug gigisi niya ang iyang mga bisti.
29流本回到枯井那里,见约瑟不在井里,就撕裂自己的衣服。
30Ug mibalik siya sa iyang mga igsoon, ug siya miingon kanila: Ang bata wala na: ug ako asa man ako paingon?
30他回到兄弟们那里去,说:“孩子不见了,我可到哪里去呢?”
31Apan gikuha nila ang sinina ni Jose; ug nagpatay sila ug usa ka kanding nga lake, gitunlob nila sa dugo ang sinina.
31于是,他们宰了一只公山羊,把约瑟的长衣蘸在血里;
32Unya gipadala nila ang sinina nga nagkalainlaing bulok, ug kini gidala nila ngadto sa iyang amahan, ug ming-ingon: Kini mao ang among hingkaplagan. Ilha karon kong mao ba kini ang sinina sa imong anak o dili.
32然后打发人把彩衣送到他们父亲那里,说:“这是我们找到的。请你认一认,是你儿子的长衣不是?”
33Ug kini naila niya ug miingon: Mao ang sinina sa akong anak, usa ka mananap nga mapintas mitukob kaniya; sa walay duhaduha giwatas-watas si Jose.
33他认出这件长衣,就说:“是我儿子的长衣,有猛兽把他吃了。约瑟真的被撕碎了。”
34Ug gigisi ni Jacob ang iyang mga bisti, ug misul-ob sa bisti sa kasubo, ug nagbalata tungod sa iyang anak sulod sa hataas nga mga adlaw.
34雅各就撕裂自己的衣服,腰束麻布,为他儿子哀悼了很多日子。
35Ug mingtindog ang tanan niya nga mga anak nga babaye sa paglipay kaniya: apan siya wala bumuot nga pagalipayon, ug siya nagaingon: Kay mokanaug ako ngadto sa lubnganan nga magabalata tungod sa akong anak. Ug mihilak ang iyang amahan tungod kaniya.
35他所有的儿女都起来安慰他,他却不肯接受他们的安慰,说:“我要悲悲哀哀地下到阴间,到我的儿子那里去。”约瑟的父亲就为他哀哭。
36Ug si Jose gibaligya sa mga Mediahanon didto sa Egipto kang Potiphar, ang sinaligan ni Faraon, ang pangulo sa bantay nga harianon.
36米甸人后来把约瑟卖到埃及去,卖给法老的一个臣宰,军长波提乏。