1Ug ang mga tawo sa Ephraim miingon kaniya: Nganong nagbuhat ka kanamo sa ingon, nga ikaw wala magtawag kanamo diha nga ikaw miadto sa pagpakig-away sa mga Madianhon? Ug siya gikasab-an nila sa hilabihan gayud.
1基甸婉言平息以法莲人之怒
2Ug siya miingon kanila: Unsa man karon ang akong nabuhat sa pagpakigtanding kaninyo? Dili ba ang paghipos sa mga parras sa Ephraim labi pang maayo kay sa pagpangani sa Abiezer?
2基甸对他们说：“我所行的怎能比得上你们呢？在以法莲拾取剩下的葡萄，不是比在亚比以谢收摘的葡萄更好吗？
3Ang Dios nagtugyan nganha sa inyong kamot sa mga principe sa Madian, si Oreb ug si Zeeb: ug unsay akong hing-arangan sa pagbuhat sa pakigtanding kaninyo? Unya ang ilang kasuko alang kaniya napuypuy sa pag-ingon niya niini.
3 神已经把米甸人的两个首领：俄立和西伊伯，交在你们的手里了；我所行的怎能与你们相比呢？”基甸说了这话，他们的怒气就平息了。
4Ug si Gedeon nahiabut sa Jordan, ug milabang siya, ug ang totolo ka gatus ka tawo nga iyang kauban, nangaluya, apan nanaggukod.
4基甸乘胜追赶米甸王基甸来到约旦河，就过了河；他和与他在一起的三百人虽然都很疲乏，仍然追赶敌人。
5Ug siya miingon sa mga tawo sa Succoth: Hatagi ako, nagahangyo ako kaninyo, ug mga tinapay alang sa katawohan nga nanagsunod kanako; kay sila nangaluya, ug ako nagagukod kang Zeba ug kang Zalmunna, ang mga hari sa Madian.
5基甸对疏割人说：“求你们把几个饼给跟随我的人吃，因为他们疲乏了，我还要继续追赶米甸人和两个王西巴和撒慕拿。”
6Ug ang mga principe sa Succoth ming-ingon: Ang mga kamot ni Zeba ug Zalmunna anaa ba karon sa imong kamot, aron kami mohatag ug tinapay sa imong mga sundalo?
6疏割人的首领回答：“西巴和撒慕拿现在不是已经在你的手里吗？我们应该把饼送给你的军队吃吗？”
7Ug si Gedeon miingon: Tungod niini sa diha nga si Jehova nagtugyan kang Zeba ug kang Zalmunna sa akong kamot, unya pagasamaran ko ang inyong unod tungod sa mga katunokan sa kamingawan ug tungod sa mga sapinit.
7基甸说：“好吧，耶和华把西巴和撒慕拿交在我手里的时候，我就必用野地的荆棘鞭打你们的身体。”
8Ug mitungas siya gikan didto ngadto sa Penuel, ug misulti kanila sa maong paagi; ug ang mga tawo sa Penuel mingtubag kaniya sama sa pagtubag sa mga tawo sa Succoth.
8基甸从那里上到毗努伊勒，也向他们说了同样的话；毗努伊勒人回答他也像疏割人回答的一样。
9Ug siya misulti usab sa mga tawo sa Penuel, nga nagaingon: Sa diha nga ako mahibalik dinhi pag-usab sa pakigdait, akong gun-obon kining torreha.
9他亦对毗努伊勒人说：“我平平安安回来的时候，我必拆毁这座望楼。”
10Karon si Zeba ug si Zalmunna didto na sa Carcor, ug ang ilang mga panon uban kanila, duolan sa napulo ug lima ka libo ka tawo, ang tanan nga nahasalin sa tibook nga panon sa mga anak sa silangan; kay may napukan nga usa ka gatus ug kaluhaan ka libo ka tawo nga ming-ibut sa pinuti.
10那时，西巴和撒慕拿正在加各，与他们在一起的军队约有一万五千人，就是东方人全营剩下的，因为有十二万持刀的已经倒下了。
11Ug si Gedeon mitungas nga miagi sa mga nanagpuyo sa mga balong-balong sa silangan sa Noba ug Jogbea, ug gidasmagan ang panon; kay ang panon may panalipod.
11基甸就从挪巴和约比哈东面，顺着住帐棚的人的路上去；在敌军以为安全而不戒备的时候，击败了敌军。
12Ug si Zeeb ug Zalmunna mingkalagiw; ug iyang gigukod sila: ug iyang gidakup ang duha ka hari sa Madian, si Zeba ug si Zalmunna, ug gidaug ang tibook nga panon.
12西巴和撒慕拿逃跑；基甸追赶他们，捉住了米甸人的两个王西巴和撒慕拿，使全军都惊惶。
13Ug si Gedeon ang anak nga lalake ni Joas nahiuli gikan sa gubat gikan sa tungasan sa Heres.
13约阿施的儿子基甸从战场沿着希列斯的山坡回来，
14Ug iyang nadakpan ang usa ka batan-on nga lalake sa mga tawo sa Succoth, ug nangutana kaniya; ug iyang gipaila kaniya ang mga principe sa Succoth, ug ang mga anciano didto, nga kapitoan ug pito ka tawo.
14捉住了疏割人中的一个青年人，查问他；他就把疏割的首领和长老的名字写给他，共七十七人。
15Ug siya miadto sa mga tawo sa Succoth, ug miingon: Ania karon, si Zeba ug si Zalmunna nga tungod kanila kamo nagayubit kanako sa pag-ingon: Ang mga kamot ni Zeba ug ni Zalmunna karon anaa na ba sa imong kamot, aron kami mohatag ug tinapay sa inyong mga tawo nga nangaluya?
15基甸到了疏割人那里，就说：“你看，西巴和撒慕拿，你们为了他们曾经讥笑我说：‘西巴和撒慕拿现在不是在你的手里吗？我们应该把饼送给你那些疲乏的人吃吗？’”
16Ug gidala niya ang mga anciano sa ciudad, ug ang mga tunok sa kamingawan ug ang mga sapinit, ug uban niini iyang gitudloan ang mga tawo sa Succoth.
16于是拿住那城的长老，又拿起野地的荆棘，用荆棘把疏割人教训了一顿；
17Ug iyang giguba ang torre sa Penuel, ug gipatay ang mga tawo sa ciudad.
17又拆毁了毗努伊勒的望楼，杀死了那城里的人。
18Unya miingon siya kang Zeba ug Zalmunna: Unsang mga tawohana sila nga inyong gipatay sa Tabor? Ug sila mingtubag: Sama kanimo, mao sila; ang tagsatagsa sama sa mga anak sa usa ka hari.
18基甸问西巴和撒慕拿：“你们在他泊山上所杀的人，是什么模样的人？”他们回答：“他们像你一样，每一个都像王子的模样。”
19Ug siya miingon: Sila akong mga igsoon ang mga anak nga lalake sa akong inahan: ingon nga si Jehova buhi, kong giluwas pa ninyo sila nga buhi, dili ko unta kamo patyon.
19基甸说：“他们是我的兄弟，是我母亲的儿子；我指着永活的耶和华起誓，如果你们从前让他们存活，我现在就不杀你们了。”
20Ug siya miingon kang Jeter, ang iyang kamagulangan: Tindog, patya sila. Apan ang batan-on wala moibut sa iyang pinuti kay siya nahadlok kay siya batan-on pa.
20于是对他的长子益帖说：“起来，把他们杀了吧。”但是那孩子不敢拔刀，只是害怕，因为他还是个孩子。
21Unya si Zeba ug si Zalmunna ming-ingon; Tumindog ka, ug dasmagi kami; kay unsa ang tawo mao usab ang iyang kusog. Ug si Gedeon mitindog, ug gipatay si Zeba ug si Zalmunna, ug gikuha ang mga dayandayan nga daw pikas nga bulan nga diha sa liog sa ilang mga camello.
21西巴和撒慕拿说：“你亲自起来杀我们吧；因为人怎样，他的力量也怎样。”于是基甸起来，把西巴和撒慕拿杀了，拿了他们骆驼颈项上的月牙圈。
22Unya ang mga tawo sa Israel miingon kang Gedeon: Maghari ka kanamo, ikaw ug ang imong anak nga lalake, ug ang anak nga lalake sa imong anak usab, kay ikaw ang nagluwas kanamo gikan sa kamot sa Madian.
22基甸推辞不统治以色列人以色列人对基甸说：“你既然拯救我们脱离了米甸人的手，求你和你的子孙统治我们。”
23Ug si Gedeon miingon kanila: Ako dili maghari kaninyo, ni ang akong anak magahari kaninyo: si Jehova ang magahari kaninyo.
23基甸回答他们：“我不统治你们，我的子孙也不统治你们，唯有耶和华统治你们。”
24Ug si Gedeon miingon kanila: Ako magahimo ug usa ka hangyo kaninyo, nga ihatag ninyo kanako sa tagsatagsa ka tawo ang mga ariyos nga iyang inagaw. (Kay sila may bulawang ariyos tungod kay sila mga Ismaelhanon.)
24基甸又对他们说：“我有一个要求：请把你们各人夺得的耳环给我。”原来敌人都戴金耳环，因为他们是以实玛利人。
25Ug sila mingtubag: Kami sa kinabubut-on mohatag niini. Ug nagbuklad sila sa panapton ug giitsa didto sa tagsatagsa ang mga ariyos nga iyang inagaw.
25他们回答：“我们愿意给你。”于是铺开一件外衣，各人把夺得的耳环丢在上面。
26Ug ang gibug-aton sa bulawan nga mga ariyos nga iyang napangayo may usa ka libo ug pito ka gatus ka siclo sa bulawan; labut pa ang mga dayan-dayan nga daw bulan, ug mga kulintas, ug ang mga panapton nga purpura nga gusul-ob sa hari sa Madian, ug labut pa sa mga talikala nga gibugkos sa mga liog sa ilang mga camello.
26基甸所要的金耳环，共重约二十公斤金子，此外还有米甸王身上的月牙圈、耳坠和紫红色的衣服，另外还有骆驼颈项上的链子。
27Ug si Gedeon naghimo ug usa ka ephod gikan niini ug gibutang kini sa iyang ciudad sa Ophra: ug ang tibook Israel nagpakighilawas niana didto; ug kini nahimong lit-ag kang Gedeon ug sa iyang balay.
27基甸用这些金子做了一个以弗得，安置在他的城俄弗拉；后来以色列众人都在那里随从以弗得行了邪淫，因此这就成了基甸和他全家的网罗。
28Busa ang Madian, nadaug sa atubangan sa mga anak sa Israel, ug wala na nila patoyhakawa ang ilang mga ulo. Ug ang yuta may pahulay sulod sa kap-atan ka tuig sa mga adlaw ni Gedeon.
28基甸逝世这样，米甸人在以色列人面前就被制伏了，不能再抬起头来；基甸在世的日子，国中太平了四十年。
29Ug si Jerobaal ang anak nga lalake ni Joas milakaw ug mipuyo sa kaugalingon niyang balay.
29约阿施的儿子耶路．巴力回去，住在自己家里。
30Ug si Gedeon may kapitoan ka anak nga lalake nga gianak sa iyang lawas; kay siya daghan ug mga asawa.
30基甸有七十个儿子，都是他亲生的，因为他有很多妻子。
31Ug ang iyang puyo-puyo nga didto sa Sichem, siya usab nanganak kaniya ug usa ka anak nga lalake ug iyang ginganlan nga si Abimelech.
31他在示剑的妾，也给他生了一个儿子，他给他起名叫亚比米勒。
32Ug si Gedeon ang anak nga lalake ni Joas namatay sa panuigon nga tigulang na kaayo, ug gilubong sa lubnganan ni Joas nga iyang amahan, sa Ophra sa mga Abiezertanhon.
32约阿施的儿子基甸寿数满足而死，埋葬在亚比以谢族的俄弗拉，在他父亲约阿施的坟墓里。
33Ug nahitabo nga sa diha nga si Gedeon namatay na, nga ang mga anak sa Israel mingbalik pag-usab sa pagpakighilawas sunod sa mga Baal, ug gihimo si Baal-berith nga ilang dios.
33基甸死了以后，以色列人又转去随从众巴力，行邪淫，并且以巴力．比利土作他们的神。
34Ug ang mga anak sa Israel wala mahanumdum kang Jehova nga ilang Dios, nga nagluwas kanila gikan sa kamot sa tanan nilang mga kaaway sa bisan diin nga dapit;
34以色列人忘记了耶和华他们的 神，就是曾经拯救他们脱离四围仇敌之手的那位；
35Ni magpakita sila ug kalolot sa balay ni Jerobaal, nga mao si Gedeon, sumala sa tanang kaayo nga iyang gipakita sa Israel.
35也没有照着基甸向以色列人所施的一切恩惠，恩待耶路．巴力，就是基甸的家。