1Ug giyahat niya ang iyang mga mata, ug hingkit-an niya ang mga dato nga nagahulog sa ilang mga halad sa sudlanan sa salapi.
1And having looked up, he saw those who did cast their gifts to the treasury — rich men,
2Ug hingkit-an usab niya ang usa ka kabus nga babayeng balo, nga nagahulog didto ug duha ka diyut.
2and he saw also a certain poor widow casting there two mites,
3Ug siya miingon: Sa pagkamatuod, nagaingon ako kaninyo nga kining kabus nga babayeng balo nagahulog ug labaw kay kanilang tanan.
3and he said, `Truly I say to you, that this poor widow did cast in more than all;
4Kay kini silang tanan nanaghulog sa kapin sa ilang kaadunahan sa mga halad sa Dios, apan kini siya, sa iyang kakabus, nagahulog sa tibook niyang panginabuhi.
4for all these out of their superabundance did cast into the gifts to God, but this one out of her want, all the living that she had, did cast in.`
5Ug sa nanaghisgut ang uban nahatungod sa templo nga nadayandayanan sa mga maanindot nga mga bato, ug sa mga butang nga hinalad sa Dios, siya miingon:
5And certain saying about the temple, that with goodly stones and devoted things it hath been adorned, he said,
6Mahitungod niining mga butanga nga ginatan-aw ninyo, moabut ang mga adlaw nga walay mahibilin dinhi; nga bato sa ibabaw sa usa ka bato, nga dili pagatumpagon.
6`These things that ye behold — days will come, in which there shall not be left a stone upon a stone, that shall not be thrown down.`
7Ug sila nanagpangutana kaniya nga nagaingon: Magtutudlo, anus-a man diay kining mga butanga mahitabo? ug unsa man ang ilhanan kong magakahitabo na kining mga butanga?
7And they questioned him, saying, `Teacher, when, then, shall these things be? and what [is] the sign when these things may be about to happen?`
8Ug siya miingon: Magmatngon kamo nga dili kamo pagpasalaagon, kay daghan ang moanhi sa akong ngalan sa pag-ingon: Ako mao si Cristo, ug ang panahon haduol na. Dili kamo magsunod kanila.
8And he said, `See — ye may not be led astray, for many shall come in my name, saying — I am [he], and the time hath come nigh; go not on then after them;
9Ug kong makadungog kamo mahatungod sa mga gubat ug mga kagubot, ayaw kamo kalisang; kay kinahanglan kining mga butanga mahitabo pag-una, apan dili moabut gilayon ang katapusan.
9and when ye may hear of wars and uprisings, be not terrified, for it behoveth these things to happen first, but the end [is] not immediately.`
10Unya siya miingon kanila: Ang nasud motindog batok sa nasud, ug ang gingharian batok sa gingharian.
10Then said he to them, `Nation shall rise against nation, and kingdom against kingdom,
11Ug moabut ang makusog nga mga linog, ug sa nagkalainlaing mga dapit mga gutom ug mga kamatay; ug may mga makalilisang talan-awon ug mga dagkung ilhanan gikan sa langit.
11great shakings also in every place, and famines, and pestilences, there shall be; fearful things also, and great signs from heaven there shall be;
12Apan sa dili pa kining mga butanga, kamo pagadakpon nila, ug pagalutoson kamo nga igatugyan sa mga sinagoga ug sa mga bilanggoan; ug pagadad-on kamo sa atubangan sa mga hari ug sa mga gobernador tungod sa akong ngalan.
12and before all these, they shall lay on you their hands, and persecute, delivering up to synagogues and prisons, being brought before kings and governors for my name`s sake;
13Ug kini magapulos kaninyo ingon nga usa ka pagpamatuod.
13and it shall become to you for a testimony.
14Busa, ibutang ninyo kini sa inyong mga kasingkasing sa dili pagpalandung una kong unsa ang inyong igatubag.
14`Settle, then, to your hearts, not to meditate beforehand to reply,
15Kay ako magahatag kaninyo ug baba ug kaalam, nga ang tanan ninyong mga kaaway dili arang makasukol bisan makatubag.
15for I will give to you a mouth and wisdom that all your opposers shall not be able to refute or resist.
16Apan igatugyan kamo sa inyo gayud nga mga ginikanan, ug mga igsoon, ug mga kaubanan, ug mga abyan, ug igapapatay nila ang uban kaninyo.
16`And ye shall be delivered up also by parents, and brothers, and kindred, and friends, and they shall put of you to death;
17Ug pagadumtan kamo sa tanang mga tawo tungod sa akong ngalan.
17and ye shall be hated by all because of my name —
18Ug walay usa ka buhok sa inyong ulo nga mawala.
18and a hair out of your head shall not perish;
19Sa inyong pagpailub, mabatonan ninyo ang inyong mga kalag.
19in your patience possess ye your souls.
20Apan kong makita ninyo ang Jerusalem, nga malikusan sa mga kasundalohan, masabut ninyo nga haduol na ang iyang pagkalaglag.
20`And when ye may see Jerusalem surrounded by encampments, then know that come nigh did her desolation;
21Unya pasagdi nga ang mga atua sa Judea mangalagiw ngadto sa mga bukid, ug pasagdi nga ang mga atua sa mga kinataliwad-an niya, manggula; ug ang mga atua sa kapatagan ayaw tugoti nga manulod didto.
21then those in Judea, let them flee to the mountains; and those in her midst, let them depart out; and those in the countries, let them not come in to her;
22Kay kini mga adlaw sa pagpanimalus, aron ang tanang mga butang nga nahasulat mangatuman.
22because these are days of vengeance, to fulfil all things that have been written.
23Alaut sila nga magamabdos ug sila nga magapasuso niadtong mga adlawa! kay moabut ang dakung kagul-anan sa ibabaw sa yuta ug ang kaligutgut niining katawohan.
23`And wo to those with child, and to those giving suck, in those days; for there shall be great distress on the land, and wrath on this people;
24Ug sila mangahulog sa sulab sa hinagiban, ug sila pagadad-on nga mga bihag ngadto sa tanang mga nasud; ug ang Jerusalem pagatamakan sa mga Gentil, hangtud nga matuman ang mga panahon sa mga Gentil.
24and they shall fall by the mouth of the sword, and shall be led captive to all the nations, and Jerusalem shall be trodden down by nations, till the times of nations be fulfilled.
25Ug aduna unyay mga ilhanan sa adlaw, ug sa bulan, ug sa mga bitoon, ug sa ibabaw sa yuta, kagul-anan sa mga nasud, ug kalibug tungod sa dinaguok sa dagat ug sa mga balud;
25`And there shall be signs in sun, and moon, and stars, and on the land [is] distress of nations with perplexity, sea and billow roaring;
26Mga tawo mangaluya tungod sa kahadlok, ug tungod sa pagpaabut sa mga butang nga magakahitabo sa kalibutan, kay ang mga kagamhanan sa mga langit pagauyogon.
26men fainting at heart from fear, and expectation of the things coming on the world, for the powers of the heavens shall be shaken.
27Ug unya makita nila ang Anak sa tawo nga moanhi sa usa ka panganod nga adunay dakung gahum ug himaya.
27`And then they shall see the Son of Man, coming in a cloud, with power and much glory;
28Apan kong kining mga butanga mosugod na sa pagkahitabo, humangad kamo, ug ituboy ang inyong mga ulo; kay ang inyong kaluwasan nagakahaduol na.
28and these things beginning to happen bend yourselves back, and lift up your heads, because your redemption doth draw nigh.`
29Ug siya nagsulti kanila sa usa ka sambingay: Tan-awa ninyo ang higuera ug ang tanang mga kahoy:
29And he spake a simile to them: `See the fig-tree, and all the trees,
30Kong sila mosalingsing na, makita ninyo ug mahibaloan ninyo sa inyong kaugalingon nga haduol na ang tinghulaw.
30when they may now cast forth, having seen, of yourselves ye know that now is the summer nigh;
31Ingon man usab kamo, kong inyong makita nga nagakahatabo kining mga butanga, hibaloi ninyo nga haduol na ang gingharian sa Dios.
31so also ye, when ye may see these things happening, ye know that near is the reign of God;
32Sa pagkamatuod, nagaingon ako kaninyo, nga dili moagi kini nga kaliwatan hangtud nga ang tanang mga butang mahitabo.
32verily I say to you — This generation may not pass away till all may have come to pass;
33Ang langit ug ang yuta mahanaw, apan ang akong mga pulong dili mahanaw.
33the heaven and the earth shall pass away, but my words may not pass away.
34Apan magmatngon kamo sa inyong kaugalingon, tingali ang inyong mga kasingkasing matugob sa kaulit ug kahubog, ug sa mga pag-atiman niini nga kinabuhi, ug kadtong adlawa moabut kaninyo sa hinanali ingon sa usa ka lit-ag.
34`And take heed to yourselves, lest your hearts may be weighed down with surfeiting, and drunkenness, and anxieties of life, and suddenly that day may come on you,
35Kay sa ingon niini moabut kini sa tanan nga nagapuyo sa ibabaw sa tibook nga yuta.
35for as a snare it shall come on all those dwelling on the face of all the land,
36Apan managtukaw kamo sa tanang panahon, nga magapangamuyo, aron modaug kamo sa paglikay niining tanang mga butang nga mahitabo, ug sa pagtindog sa atubangan sa Anak sa tawo.
36watch ye, then, in every season, praying that ye may be accounted worthy to escape all these things that are about to come to pass, and to stand before the Son of Man.`
37Ug sa matag-adlaw nagapanudlo siya sa templo; ug sa matag-gabii mogula siya ug nagapahulay sa bukid nga ginganlan Olivo.
37And he was during the days in the temple teaching, and during the nights, going forth, he was lodging at the mount called of Olives;
38Ug ang tanang katawohan midugok kaniya sa templo sayo sa kabuntagon aron sa pagpatalinghug kaniya.
38and all the people were coming early unto him in the temple to hear him.