1Ug nahitabo nga, sa usa sa mga adlaw, sa nagatudlo siya sa mga tawo sulod sa templo, ug nagawali sa Maayong Balita, dihay mingduol kaniya, ang mga pangulong sacerdote ug ang mga escriba uban ang mga anciano.
1And it came to pass, on one of those days, as he is teaching the people in the temple, and proclaiming good news, the chief priests and the scribes, with the elders, came upon [him],
2Ug sila mingsulti nga nagaingon kaniya: Saysayi kami, tungod sa unsa nga pagbulot-an nagabuhat ikaw niining mga butanga? kun kinsa man ang naghatag kanimo niining pagbulot-an?
2and spake unto him, saying, `Tell us by what authority thou dost these things? or who is he that gave to thee this authority?`
3Ug siya mitubag ug miingon kanila: Ako usab mangutana kaninyo ug usa ka pangutana, ug saysayi ako:
3And he answering said unto them, `I will question you — I also — one thing, and tell me:
4Ang bautismo ni Juan, gikan ba sa langit, kun gikan sa mga tawo?
4the baptism of John, from heaven was it, or from men?`
5Ug sila nagatolotimbang sa ilang kaugalingon nga nagaingon: Kong mag-ingon kita, gikan sa langit, magaingon siya: Ngano man nga wala ninyo siya pagtoohi?
5And they reasoned with themselves, saying — `If we may say, From heaven, he will say, Wherefore, then, did ye not believe him?
6Apan kong mag-ingon kita, gikan sa mga tawo; ang tanang mga tawo magabato kanato; kay natino sila nga si Juan maoy usa ka manalagna.
6and if we may say, From men, all the people will stone us, for they are having been persuaded John to be a prophet.`
7Ug sila mingtubag nga wala nila hibaloi kong diin gikan.
7And they answered, that they knew not whence [it was],
8Ug si Jesus miingon kanila: Ako usab dili magasaysay kaninyo kong sa unsa nga pagbulot-an ginahimo ko kining mga butanga.
8and Jesus said to them, `Neither do I say to you by what authority I do these things.`
9Ug misugod siya sa pagsulti sa katawohan niini nga sambingay: Usa ka tawo nakatanum ug usa ka parrasan, ug gipaabangan niya kini sa mga mag-uuma, ug milangyaw siya sa laing yuta sa hataas nga panahon.
9And he began to speak unto the people this simile: `A certain man planted a vineyard, and gave it out to husbandmen, and went abroad for a long time,
10Ug sa tingbunga gipaadtoan niya ug usa ka ulipon ang mga mag-uuma aron siya pagahatagan nila sa bunga sa parrasan; apan gihampak siya sa mga mag-uuma, ug gipapauli siya nga walay dala.
10and at the season he sent unto the husbandmen a servant, that from the fruit of the vineyard they may give to him, but the husbandmen having beat him, did send [him] away empty.
11Ug siya nagpaadto na usab ug usa ka ulipon; ug kini gihampak usab nila, ug gipakaulawan, ug gipapauli nga walay dala.
11`And he added to send another servant, and they that one also having beaten and dishonoured, did send away empty;
12Ug nagpaadto na usab sa ikatolo; ug kini usab gisamaran nila ug giabog sa gawas.
12and he added to send a third, and this one also, having wounded, they did cast out.
13Ug miingon ang Ginoo sa parrasan: Unsa ang akong pagabuhaton? Pagasugoon ko ang akong anak nga hinigugma; tingali ilang pagatahuron siya.
13`And the owner of the vineyard said, What shall I do? I will send my son — the beloved, perhaps having seen this one, they will do reverence;
14Apan sa hingkit-an kini sa mga mag-uuma, nanagtolotimbang sila sa ilang kaugalingon nga nagaingon: Kini mao ang manununod, umari kamo, patyon ta siya, aron ang kabilin maato.
14and having seen him, the husbandmen reasoned among themselves, saying, This is the heir; come, we may kill him, that the inheritance may become ours;
15Ug ilang giabog siya sa gawas sa parrasan, ug gipatay siya. Busa, unsa ang pagabuhaton kanila sa Ginoo sa parrasan?
15and having cast him outside of the vineyard, they killed [him]; what, then, shall the owner of the vineyard do to them?
16Moanhi siya ug magalaglag niining mga mag-uuma, ug igahatag niya ang parrasan sa uban. Ug sa hingdunggan nila kini, sila nanag-ingon: Dili unta kini mahitabo.
16He will come, and destroy these husbandmen, and will give the vineyard to others.` And having heard, they said, `Let it not be!`
17Apan siya mitutok kanila ug miingon: Unsa man diay kining nahasulat: Ang bato nga gisalikway sa mga magtutukod, kini nahimong pangulo nga bato sa pamag-ang?
17and he, having looked upon them, said, `What, then, is this that hath been written: A stone that the builders rejected — this became head of a corner?
18Ang tanan nga nahulog sa ibabaw niadtong batoha mangadugmok; apan bisan kinsa ang mahulogan niya, kini magasabwag kaniya sama sa abog.
18every one who hath fallen on that stone shall be broken, and on whom it may fall, it will crush him to pieces.`
19Ug ang mga escriba ug ang mga pangulong sacerdote nanagtinguha sa pagdakup kaniya niadto gayud nga taknaa; ug nangahadlok sila sa katawohan; kay naila nila nga batok kanila ang pagsulti niya niini nga sambingay.
19And the chief priests and the scribes sought to lay hands on him in that hour, and they feared the people, for they knew that against them he spake this simile.
20Ug ilang ginabantayan siya, ug gipaadtoan ug mga maniniid nga nagapakaaron-ingnon sa ilang kaugalingon nga matarung, aron nga ilang hingdakpan siya sa iyang mga panulti, sa pagtugyan kaniya sa kagamhanan ug sa pagbulot-an sa gobernador.
20And, having watched [him], they sent forth liers in wait, feigning themselves to be righteous, that they might take hold of his word, to deliver him up to the rule and to the authority of the governor,
21Ug ilang gipangutana siya nga nagaingon: Magtutudlo, nahibalo kami nga ikaw nagasulti ug nagatudlo sa matul-id gayud, ug wala kay pinalabi sa mga tawo; kondili sa tinuod gayud nagatudlo ikaw sa kamatuoran sa dalan sa Dios.
21and they questioned him, saying, `Teacher, we have known that thou dost say and teach rightly, and dost not accept a person, but in truth the way of God dost teach;
22Uyon ba sa balaod alang kanamo ang paghatag ug buhis kang Cesar, kun dili?
22Is it lawful to us to give tribute to Caesar or not?`
23Apan nasabut niya pag-ayo ang ilang malimbungong paagi ug miingon kanila: Nganong ginatintal ninyo ako?
23And he, having perceived their craftiness, said unto them, `Why me do ye tempt?
24Ipakita ninyo kanako ang usa ka denario. Kang kinsang dagway ug unsa ang nahasulat nga anaa kaniya? Ug sila nanagpanubag ug nanag-ingon: Kang Cesar.
24shew me a denary; of whom hath it an image and superscription?` and they answering said, `Of Caesar:`
25Ug siya miingon kanila: Busa, maghatag kamo kang Cesar sa mga butang nga iya ni Cesar, ug sa Dios sa mga butang nga iya sa Dios.
25and he said to them, `Give back, therefore, the things of Caesar to Caesar, and the things of God to God;`
26Ug wala sila makahimo sa pagdakup kaniya sa iyang mga pulong sa atubangan sa mga tawo; ug sila nanghibulong sa iyang tubag, ug nangahilum sila.
26and they were not able to take hold on his saying before the people, and having wondered at his answer, they were silent.
27Ug dihay miduol kaniya pipila sa mga Saduceo, sila nga nanag-ingon nga walay pagkabanhaw;
27And certain of the Sadducees, who are denying that there is a rising again, having come near, questioned him,
28Ug sila nangutana kaniya nga nagaingon: Magtutudlo, gisulat ni Moises kanamo, nga kong ang igsoon sa usa ka tawo mamatay, nga adunay asawa ug walay anak, ang iyang igsoon mangasawa kaniya, ug magabangon sa kaliwatan sa iyang igsoon.
28saying, `Teacher, Moses wrote to us, If any one`s brother may die, having a wife, and he may die childless — that his brother may take the wife, and may raise up seed to his brother.
29Busa may pito ka managsoon nga lalake: ang kamagulangan nangasawa, ug namatay nga walay anak.
29`There were, then, seven brothers, and the first having taken a wife, died childless,
30Ug ang ikaduha nangasawa, apan kini namatay nga walay anak.
30and the second took the wife, and he died childless,
31Ug ang ikatolo nangasawa kaniya; ug sa maong pagkaagi ang tanan nga pito; ug sila nangamatay nga walay gibilin nga mga anak.
31and the third took her, and in like manner also the seven — they left not children, and they died;
32Ug sa katapusan sa tanan, namatay usab ang babaye.
32and last of all died also the woman:
33Busa sa pagkabanhaw, kang kinsa man nga asawa siya? (Kay siya naasawa man sa pito).
33in the rising again, then, of which of them doth she become wife? — for the seven had her as wife.`
34Ug si Jesus mitubag ug miingon kanila: Ang mga anak niining kalibutana nanagpangasawa ug ginapangasawa.
34And Jesus answering said to them, `The sons of this age do marry and are given in marriage,
35Apan sila nga naisip nga takus sa pagdangat niadtong kalibutan ug sa pagkabanhaw gikan sa mga minatay, dili sila magaminyo, bisan pagaminyoon.
35but those accounted worthy to obtain that age, and the rising again that is out of the dead, neither marry, nor are they given in marriage;
36Kay dili sila mamatay, kay sila masama man sa mga manolonda ug mga anak sa Dios, sanglit mga anak sa pagkabanhaw.
36for neither are they able to die any more — for they are like messengers — and they are sons of God, being sons of the rising again.
37Kondili nga ang mga minatay mangabanhaw, bisan si Moises nagpakita niini sa dapit sa Sapinit, sa panahon nga gitawag niya ang Ginoo, ang Dios ni Abraham, ug ang Dios ni Isaac, ug ang Dios ni Jacob.
37`And that the dead are raised, even Moses shewed at the Bush, since he doth call the Lord, the God of Abraham, and the God of Isaac, and the God of Jacob;
38Busa siya dili Dios sa mga minatay, kondili sa mga buhi. Kay ang tanan nangabuhi tungod kaniya.
38and He is not a God of dead men, but of living, for all live to Him.`
39Ug may mga escriba sa nagatubag, miingon: Magtutudlo, maayo ang giingon mo.
39And certain of the scribes answering said, `Teacher, thou didst say well;`
40Ug sukad niadto wala na sila mangahas sa pagpangutana kaniya sa bisan unsang pangutana.
40and no more durst they question him anything.
41Ug siya miingon kanila: Nganong ginaingon nila nga si Cristo anak ni David?
41And he said unto them, `How do they say the Christ to be son of David,
42Kay si David, sa iyang kaugalingon, nagaingon sa basahon sa mga Salmos: ang Ginoo nag-ingon sa akong Ginoo: Lumingkod ka sa akong too,
42and David himself saith in the Book of Psalms, The Lord said to my lord, Sit thou on my right hand,
43Hangtud nga igabutang ko ang imong mga kaaway nga tumbanan sa imong mga tiil.
43till I shall make thine enemies thy footstool;
44Busa si David nagahingalan kaniya nga Ginoo, ug unsaon pagkahimo nga siya maanak niya?
44David, then, doth call him lord, and how is he his son?`
45Ug sa gipatalinghugan siya sa tanang katawohan, miingon siya sa iyang mga tinon-an:
45And, all the people hearing, he said to his disciples,
46Magmatngon kamo sa mga escriba nga buot magalakaw nga sinul-oban sa mga bisti nga hatag-as, ug mahigugma sa mga pagyukbo sa mga baligyaanan, ug sa mga nahaunang mga lingkoranan sa mga sinagoga, ug sa paglingkod sa mga labing maayong lingkoranan sa mga kombira;
46`Take heed of the scribes, who are wishing to walk in long robes, and are loving salutations in the markets, and first seats in the synagogues, and first couches in the suppers,
47Nga nagalamoy sa mga balay sa mga babayeng balo, ug sa usa ka pasangil nagabuhat ug hatag-as nga mga pangad-yeon: kini sila magadawat ug labing daku nga pagkahinukman sa silot.
47who devour the houses of the widows, and for a pretence make long prayers, these shall receive more abundant judgment.`