1Magmatngon kamo sa dili pagpasundayag sa inyong mga maayong buhat sa atubangan sa mga tawo aron lamang hikit-an nila, kay niini walay balus kamo gikan sa inyong Amahan nga atua sa langit.
1`Take heed your kindness not to do before men, to be seen by them, and if not — reward ye have not from your Father who [is] in the heavens;
2Busa, kong ikaw magahatag ug limos, dili ka magpatunog ug budyong sa imong atubangan ingon sa ginabuhat sa mga salingkapaw sa sulod sa mga sinagoga ug sa mga dalan aron pagahimayaon sila sa mga tawo. Sa pagkamatuod nagaingon ako kaninyo nga may balus na sila.
2whenever, therefore, thou mayest do kindness, thou mayest not sound a trumpet before thee as the hypocrites do, in the synagogues, and in the streets, that they may have glory from men; verily I say to you — they have their reward!
3Apan kong ikaw magahatag ug limos, dili unta manghibalo ang kamot mo nga wala sa ginabuhat sa imong too;
3`But thou, doing kindness, let not thy left hand know what thy right hand doth,
4Aron ang imong limos mahimo sa tago; ug ang imong Amahan nga nagatanaw sa tago, magatumbas kanimo sa dayag.
4that thy kindness may be in secret, and thy Father who is seeing in secret Himself shall reward thee manifestly.
5Ug kong kamo magaampo, dili kamo manig-ingon sa mga salingkapaw, kay sila mahigugma sa pag-ampo nga magatindog sulod sa mga sinagoga ug sa mga likoanan sa mga dalan, aron hikit-an sa mga tawo. Sa pagkamatuod nagaingon ako kaninyo nga nakadawat na sila sa ilang balus.
5`And when thou mayest pray, thou shalt not be as the hypocrites, because they love in the synagogues, and in the corners of the broad places — standing — to pray, that they may be seen of men; verily I say to you, that they have their reward.
6Apan ikaw, kong ikaw mag-ampo, sumulod ka sa imong lawak, ug sa natakupan ang imong pultahan, mag-ampo ka sa imong Amahan nga anaa sa tago, ug ang imong Amahan nga nagatan-aw sa tago, magatumbas kanimo sa dayag.
6`But thou, when thou mayest pray, go into thy chamber, and having shut thy door, pray to thy Father who [is] in secret, and thy Father who is seeing in secret, shall reward thee manifestly.
7Ug sa pag-ampo dili kamo magagamit sa mga pagsumaysumay nga walay pulos ingon sa ginabuhat sa mga Gentil, kay nagadahum sila nga pagapatalinghugan sila tungod sa ilang daghan nga pagsulti.
7`And — praying — ye may not use vain repetitions like the nations, for they think that in their much speaking they shall be heard,
8Busa, dili kamo manig-ingon kanila, kay nahibalo ang inyong Amahan sa inyong mga kinahanglan sa wala pa kamo magapangayo kaniya.
8be ye not therefore like to them, for your Father doth know those things that ye have need of before your asking him;
9Busa manag-ampo kamo sa ingon niini: Amahan namo nga anaa ka sa langit, pagabalaanon ang imong ngalan;
9thus therefore pray ye: `Our Father who [art] in the heavens! hallowed be Thy name.
10Umanhi ang imong gingharian. Pagabuhaton ang imong kabubut-on dinhi sa yuta, maingon sa langit;
10`Thy reign come: Thy will come to pass, as in heaven also on the earth.
11Ihatag mo karon kanamo ang tinapay namo sa matag-adlaw;
11`Our appointed bread give us to-day.
12Ug pasayloon mo kami sa among mga utang, sama sa among pagpasaylo sa mga nakautang kanamo.
12`And forgive us our debts, as also we forgive our debtors.
13Ug dili mo kami pagdad-on sa panulay, kondili luwason mo kami sa kadautan. Kay imo ang gingharian, ang gahum ug ang himaya sa mga katuigan nga tanan. Amen.
13`And mayest Thou not lead us to temptation, but deliver us from the evil, because Thine is the reign, and the power, and the glory — to the ages. Amen.
14Kay kong kamo magapasaylo sa mga tawo sa ilang mga paglapas, pagapasayloon usab kamo sa inyong Amahan nga langitnon.
14`For, if ye may forgive men their trespasses He also will forgive you — your Father who [is] in the heavens;
15Apan kong dili kamo magapasaylo sa mga tawo sa ilang mga paglapas, dili usab kamo pagapasayloon sa inyong Amahan sa inyong mga paglapas.
15but if ye may not forgive men their trespasses, neither will your Father forgive your trespasses.
16Ug kong managpuasa kamo, dili kamo manig-ingon sa mga salingkapaw nga may panagway nga masulob-on, kay ginabalhin nila ang ilang mga nawong aron sa pagpakita sa mga tawo nga nagapuasa sila. Sa pagkamatuod nagaingon ako kaninyo, nga nakadawat na sila sa ilang balus.
16`And when ye may fast, be ye not as the hypocrites, of sour countenances, for they disfigure their faces, that they may appear to men fasting; verily I say to you, that they have their reward.
17Apan ikaw, kong magpuasa, hisoon mo ang imong ulo, ug hilam-usan mo ang imong nawong;
17`But thou, fasting, anoint thy head, and wash thy face,
18Aron dili ka hikit-an sa mga tawo nga ikaw nagapuasa, kondili sa imong Amahan nga anaa sa tago, ug ang imong amahan nga nagatan-aw sa tago, magabalus kanimo sa dayag.
18that thou mayest not appear to men fasting, but to thy Father who [is] in secret, and thy Father, who is seeing in secret, shall reward thee manifestly.
19Dili kamo magtigum alang kaninyo mga bahandi sa yuta, diin ang bokbok ug ang taya nagahurot kanila, ug diin ang mga kawatan nagaguba ug nagapangawat.
19`Treasure not up to yourselves treasures on the earth, where moth and rust disfigure, and where thieves break through and steal,
20Kondili magtigum hinoon kamo alang kaninyo mga bahandi sa langit, diin walay bokbok ug taya magahurot kanila, ug diin walay mga kawatan magaguba ug magapangawat.
20but treasure up to yourselves treasures in heaven, where neither moth nor rust doth disfigure, and where thieves do not break through nor steal,
21Kay kong hain ang inyong bahandi, atua usab didto ang inyong kasingkasing.
21for where your treasure is, there will be also your heart.
22Ang lamparahan sa lawas mao ang mata; busa kong ang imong mata matin-aw, ang tibook mong lawas mahayag.
22`The lamp of the body is the eye, if, therefore, thine eye may be perfect, all thy body shall be enlightened,
23Apan kong ang imong mata dautan, ang tibook mo nga lawas mangitngit. Busa kong ang suga nga anaa kanimo mao ang kangitngit, pagkadaku gayud sa maong kangitngit!
23but if thine eye may be evil, all thy body shall be dark; if, therefore, the light that [is] in thee is darkness — the darkness, how great!
24Walay bisan kinsa nga arang makaalagad sa duha ka agalon, kay magadumot siya sa usa, ug mahigugma sa usa; kun magadapig ba hinoon sa usa, ug magatamay sa usa; dili kamo makahimo sa pag-alagad sa Dios ug sa mga bahandi,
24`None is able to serve two lords, for either he will hate the one and love the other, or he will hold to the one, and despise the other; ye are not able to serve God and Mammon.
25Tungod niini nagaingon ako kaninyo, dili kamo magakaguol tungod sa inyong pagkinabuhi, kong unsa ang inyong pagakan-on, ug kong unsa ang inyong pagaimnon; bisan tungod sa inyong lawas, kong unsa ang inyong igasul-ob. Dili ba ang kinabuhi labaw kay sa kalan-on, ug ang lawas labaw kay sa panapton?
25`Because of this I say to you, be not anxious for your life, what ye may eat, and what ye may drink, nor for your body, what ye may put on. Is not the life more than the nourishment, and the body than the clothing?
26Tan-awa ninyo ang mga langgam sa langit, wala sila magapugas, bisan magaani, bisan magatigum sa mga dapa; apan ginapakaon sila sa inyong Amahan nga langitnon. Dili ba kamo labaw pa kay kanila?
26look to the fowls of the heaven, for they do not sow, nor reap, nor gather into storehouses, and your heavenly Father doth nourish them; are not ye much better than they?
27Ug kinsa kaninyo, nga, tungod sa pagkaguol, arang makadugang usa ka siko sa iyang gitas-on?
27`And who of you, being anxious, is able to add to his age one cubit?
28Ug nahatungod sa panapton, ngano bang nagkaguol kamo? Palandunga ninyo ang mga lirio sa kapatagan, unsa ang ilang pagtubo; wala sila magasingkamut ug wala magakalinyas.
28and about clothing why are ye anxious? consider well the lilies of the field; how do they grow? they do not labour, nor do they spin;
29Apan nagaingon ako kaninyo, nga bisan pa si Salomon sa tibook niyang himaya, wala makabisti sama sa usa niini kanila.
29and I say to you, that not even Solomon in all his glory was arrayed as one of these.
30Apan kong ang balili sa kapatagan nga karon anaa, ug ugma igasugnod sa hudno, ginabistihan sa Dios, dili ba siya magabisti ug labaw pa kaninyo, oh kamo, mga tawo nga diyutay ing pagtoo?
30`And if the herb of the field, that to-day is, and to-morrow is cast to the furnace, God doth so clothe — not much more you, O ye of little faith?
31Busa, dili kamo magkaguol sa pag-ingon: Unsa ang atong pagakan-on, kun unsa ang atong pagaimnon, kun unsa ang atong igabisti?
31therefore ye may not be anxious, saying, What may we eat? or, What may we drink? or, What may we put round?
32Kay ang mga Gentil nagapangita niining tanang mga butanga; kay ang inyong Amahan nga langitnon nahibalo nga kamo adunay kinahanglan niining tanan.
32for all these do the nations seek for, for your heavenly Father doth know that ye have need of all these;
33Apan pangitaon usa ninyo ang gingharian sa Dios ug ang iyang pagkamatarung, ug ngatanan kining mga butanga igadugang kaninyo.
33but seek ye first the reign of God and His righteousness, and all these shall be added to you.
34Busa, dili kamo magkaguol tungod sa ugmang adlawa; kay ang ugmang adlawa adunay iyang kaugalingon nga pagkaguol. Igo na sa adlaw ang iyang kadautan.
34Be not therefore anxious for the morrow, for the morrow shall be anxious for its own things; sufficient for the day [is] the evil of it.