1 Pan nesaodd y dyddiau i Ddafydd farw, gorchmynnodd i'w fab Solomon, a dweud,
1大衛給所羅門的遺訓大衛的死期近了，就囑咐他的兒子所羅門說：
2 "Yr wyf fi ar fynd i ffordd yr holl ddaear; am hynny ymnertha, a bydd yn ddyn.
2“我現在要走世人必走的路了，你當堅強作大丈夫，
3 Cadw ofynion yr ARGLWYDD dy Dduw, gan rodio yn ei ffyrdd, ac ufuddhau i'w ddeddfau, ei orchmynion, ei farnedigaethau a'i dystiolaethau, fel yr ysgrifennwyd hwy yng nghyfraith Moses. Yna fe lwyddi ym mhob peth a wnei ym mhle bynnag y byddi'n troi;
3謹守耶和華你 神所吩咐的，遵行他的道，按摩西律法所寫的，謹守他的律例、誡命、典章和法度；這樣，無論你作甚麼，無論你往哪裡去，都可以亨通。
4 ac fe gyflawna'r ARGLWYDD ei air, a addawodd wrthyf pan ddywedodd, 'Os gwylia dy ddisgynyddion eu ffordd, a rhodio ger fy mron mewn gwirionedd, �'u holl galon ac �'u holl enaid, yna ni thorrir ymaith u373?r o'th dylwyth oddi ar orsedd Israel.'
4這樣，耶和華必堅立他所說有關我的話，說：‘如果你的子孫謹慎自己所行的，一心一意、誠誠實實行在我面前，就不斷有人坐以色列的王位了。’
5 "Gwyddost yr hyn a wnaeth Joab fab Serfia � mi, sef yr hyn a wnaeth i ddau gadfridog lluoedd Israel, Abner fab Ner ac Amasa fab Jether; fe'u lladdodd, a thywallt gwaed rhyfel ar adeg heddwch, a thaenu gwaed rhyfel ar y gwregys am ei lwynau a'r esgidiau am ei draed.
5你也要知道洗魯雅的兒子約押對我所行的，就是對以色列的兩個元帥：尼珥的兒子押尼珥和益帖的兒子亞瑪撒所行的。他殺了他們，在和平的時候流他們的血，像作戰時一樣，把戰爭的血染在他腰間所束的帶子上和腳上所穿的鞋子上。
6 Am hynny gwna yn �l dy ddoethineb; paid � gadael i'w benwynni ddisgyn i'r bedd mewn heddwch.
6所以你要憑你的智慧而行，不要讓他白髮到老，平平安安下到陰間。
7 Ond bydd yn garedig wrth feibion Barsilai o Gilead; gad iddynt fod ymysg y rhai a fydd yn bwyta wrth dy fwrdd, oherwydd daethant ataf pan oeddwn yn ffoi rhag dy frawd Absalom.
7但是你要恩待基列人巴西萊的眾子，使他們與你同席吃飯，因為我逃避你哥哥押沙龍的時候，他們拿食物來迎接我。
8 Y mae hefyd gyda thi Simei fab Gera, y Benjaminiad o Bahurim; fe'm melltithiodd yn filain y dydd yr euthum i Mahanaim, ond daeth i'm cyfarfod at yr Iorddonen, a thyngais wrtho yn enw'r ARGLWYDD, 'Ni 'th laddaf �'r cleddyf.'
8與你在一起的有巴戶琳的便雅憫人基拉的兒子示每；我往瑪哈念去的那天，他用狠毒的咒語咒罵我。後來他下到約旦河來迎接我的時候，我就指著耶和華向他起誓，說：‘我必不用刀殺死你。’
9 Ond yn awr, paid �'i adael yn ddi-gosb; yr wyt yn u373?r doeth, a gwyddost beth i'w wneud iddo; p�r i'w benwynni ddisgyn mewn gwaed i'r bedd."
9現在，你不要以他為無罪，你是個聰明人，你必知道該怎樣待他，使他白髮蒼蒼流血下到陰間。”
10 Bu farw Dafydd, a chladdwyd ef yn Ninas Dafydd.
10大衛逝世大衛與他的列祖同睡，葬在大衛城裡。
11 Deugain mlynedd oedd y cyfnod y teyrnasodd Dafydd ar Israel; teyrnasodd yn Hebron am saith mlynedd, ac yn Jerwsalem am dri deg a thair o flynyddoedd.
11大衛作以色列王四十年：在希伯崙作王七年；在耶路撒冷作王三十三年。
12 Yna eisteddodd Solomon ar orsedd ei dad Dafydd, a sicrhawyd ei frenhiniaeth yn gadarn.
12於是所羅門坐在他父親的王位上，他的國非常穩固。
13 Daeth Adoneia fab Haggith at Bathseba mam Solomon, a dywedodd hi, "Ai mewn heddwch yr wyt yn dod?" Atebodd yntau, "Mewn heddwch.
13亞多尼雅求娶亞比煞為妻哈及的兒子亞多尼雅去見所羅門的母親拔示巴，拔示巴問他：“你來是為和平嗎？”他回答：“是為和平來的。”
14 Hoffwn air � thi." Atebodd hithau, "Llefara."
14他又說：“我有話對你說。”拔示巴說：“你說吧！”
15 Yna dywedodd ef, "Fe wyddost mai eiddof fi oedd y frenhiniaeth, ac i holl Israel roi eu bryd ar fy ngwneud yn frenin; ond daeth tro ar fyd, ac aeth y frenhiniaeth i'm brawd; trwy'r ARGLWYDD y cafodd hi.
15亞多尼雅說：“你知道這國位原是我的，以色列眾人都希望我作王；不料國位反歸了我的弟弟，因為他得著國位是出於耶和華。
16 Yn awr y mae gennyf un cais i'w ofyn gennyt; paid �'m gwrthod." Dywedodd hithau, "Gofyn."
16現在我有一事請求你，請你不要拒絕。”拔示巴對他說：“你說吧！”
17 Ac meddai ef, "Gwna gais drosof at y Brenin Solomon am iddo roi Abisag y Sunamees yn wraig imi, oherwydd ni fydd yn dy wrthod di."
17他說：“求你向所羅門王說，請他把書念的女子亞比煞賜給我作妻子，因為他必不會拒絕你。”
18 A dywedodd Bathseba, "o'r gorau, mi ofynnaf drosot i'r brenin."
18拔示巴說：“好吧，我必為你向王請求。”
19 Felly aeth Bathseba at y Brenin Solomon i ofyn iddo dros Adoneia. Cododd y brenin i'w chyfarch ac ymgrymodd iddi; yna eisteddodd ar ei orsedd, a gosodwyd gorsedd i fam y brenin eistedd ar ei law dde.
19亞多尼雅自取滅亡於是拔示巴去見所羅門王，為亞多尼雅的事向他請求。王起來迎接她，向她下拜，然後坐在自己的王座上，又吩咐人為王的母親擺設一個座位；她就坐在王的右邊。
20 Dywedodd hi, "Yr wyf am ofyn un cais bach gennyt; paid �'m gwrthod." Atebodd y brenin hi, "Gofyn, fy mam, oherwydd ni'th wrthodaf di."
20拔示巴說：“我有一件小事求你，請不要拒絕我。”王對她說：“母親，你說吧，我必不會拒絕你。”
21 Dywedodd hi, "Rhodder Abisag y Sunamees i'th frawd Adoneia yn wraig."
21拔示巴說：“請把書念的女子亞比煞賜給你哥哥亞多尼雅作妻子。”
22 Ond atebodd y Brenin Solomon ei fam, "A pham yr wyt ti'n gofyn am Abisag y Sunamees i Adoneia? Gofyn hefyd am y deyrnas iddo, oherwydd y mae'n frawd hu375?n na mi; gofyn am y deyrnas iddo ef, a hefyd i Abiathar yr archoffeiriad, ac i Joab fab Serfia."
22所羅門王回答他母親，說：“你為甚麼要為亞多尼雅求書念的女子亞比煞呢？你也可以為他求這個國位，因為他是我的哥哥，又有亞比亞他祭司和洗魯雅的兒子約押擁護他。”
23 A thyngodd y Brenin Solomon i'r ARGLWYDD, "Fel hyn y gwnelo Duw i mi, a rhagor, os nad ar draul ei einioes ei hun y llefarodd Adoneia fel hyn.
23於是所羅門王指著耶和華起誓，說：“如果亞多尼雅不因說了這話而送命，願 神懲罰我，並且加倍懲罰我。
24 Yn awr, cyn wired � bod yr ARGLWYDD yn fyw, a'm sicrhaodd ac a'm gosododd ar orsedd Dafydd fy nhad, ac a roes imi dylwyth yn �l ei air, yn ddiau heddiw fe roir Adoneia i farwolaeth."
24現在，我指著永活的耶和華──那位堅立了我，使我坐在我父親大衛的王位上，又照他所應許，為我建立家室的──起誓，今天亞多尼雅必被處死！”
25 Yna gwysiodd y Brenin Solomon Benaia fab Jehoiada; ymosododd yntau ar Adoneia, a bu farw.
25於是，所羅門王差派耶何耶大的兒子比拿雅去擊殺亞多尼雅，他就死了。
26 Ac wrth Abiathar yr archoffeiriad dywedodd y brenin, "Dos i Anathoth, i'th fro dy hun, oherwydd gu373?r yn haeddu marw wyt ti, ond ni laddaf mohonot y tro hwn, am iti gludo arch yr Arglwydd DDUW o flaen fy nhad Dafydd, ac am iti ddioddef gyda'm tad yn ei holl gystuddiau."
26亞比亞他被革職王對亞比亞他祭司說：“你回亞拿突自己的田地去吧！你本來是該死的，但我今天不殺死你，因為你在我父親大衛面前抬過主耶和華的約櫃，又與我父親同受一切苦難。”
27 Yna diswyddodd Solomon Abiathar o fod yn archoffeiriad i'r ARGLWYDD, er mwyn cyflawni gair yr ARGLWYDD a lefarodd yn erbyn tylwyth Eli yn Seilo.
27所羅門就罷免了亞比亞他，不准他作耶和華的祭司，這樣就應驗了耶和華在示羅所說有關以利家的話。
28 Pan ddaeth y newydd at Joab, a fu'n cefnogi Adoneia � er na chefnogodd Absalom � fe ffodd i babell yr ARGLWYDD a chydiodd yng nghyrn yr allor.
28約押被處死約押雖然沒有擁護過押沙龍，但曾擁護亞多尼雅；這消息傳到約押那裡，他就逃到耶和華的帳幕裡去，抓緊祭壇的角。
29 Dywedwyd wrth y Brenin Solomon fod Joab wedi ffoi i babell yr ARGLWYDD a'i fod wrth yr allor. Yna anfonwyd Benaia fab Jehoiada gan Solomon �'r gorchymyn, "Dos ac ymosod arno."
29有人告訴所羅門王約押逃到耶和華的帳幕裡去了，現在就在祭壇的旁邊。於是所羅門差派耶何耶大的兒子比拿雅去說：“你去把他殺死。”
30 Wedi i Benaia ddod i babell yr ARGLWYDD, dywedodd wrtho, "Fel hyn y dywedodd y brenin, 'Tyrd allan'." Atebodd yntau, "Na, yma y byddaf farw."
30比拿雅來到耶和華的帳幕那裡，對約押說：“王這樣吩咐說：‘你出來！’”約押說：“我不出去！我要死在這裡。”於是比拿雅回覆王說：“約押這樣說，他這樣回答我。”
31 Pan ddygodd Benaia adroddiad yn �l at y brenin, a mynegi beth oedd ateb Joab, dywedodd y brenin wrtho, "Gwna fel y dywedodd; lladd ef, a'i gladdu, a symud oddi wrthyf ac oddi wrth fy nhylwyth euogrwydd y gwaed a dywalltodd Joab yn ddiachos.
31王對比拿雅說：“你照著約押的話行吧！殺死他，把他埋葬，好叫約押所流無辜人的血，從我和我父的家除去。
32 Fe ddial yr ARGLWYDD y gwaed arno ef am iddo ymosod, heb i'm tad Dafydd wybod, ar ddau u373?r cyfiawnach a gwell nag ef ei hun, a'u lladd �'r cleddyf, sef Abner fab Ner, tywysog llu Israel, ac Amasa fab Jether, tywysog llu Jwda.
32耶和華必使約押流無辜人的血的罪歸到他自己頭上，因為他擊殺了兩個比他又公義又良善的人，就是用刀殺了以色列的元帥尼珥的兒子押尼珥，和猶大的元帥益帖的兒子亞瑪撒，這事我的父親大衛一點都不知道。
33 Erys eu gwaed hwy ar ben Joab a'i ddisgynyddion yn dragywydd; ond i Ddafydd a'i ddisgynyddion a'i deulu a'i orsedd fe fydd llwydd oddi wrth yr ARGLWYDD yn dragywydd."
33願流這二人的血的罪歸到約押和他後裔的頭上，直到永遠；但大衛和他的後裔，他的家和他的國卻要從耶和華那裡得享平安，直到永遠。”
34 Aeth Benaia fab Jehoiada i fyny, ac ymosod ar Joab a'i ladd; a chladdwyd ef yn ei gartref yn yr anialwch.
34於是耶何耶大的兒子比拿雅上去擊殺他，把他殺死，葬在曠野約押自己的家中。
35 Gosododd y brenin Benaia fab Jehoiada yn bennaeth y fyddin yn lle Joab, a Sadoc yr offeiriad yn lle Abiathar.
35王任命耶何耶大的兒子比拿雅取代約押統領軍隊；又任命撒督祭司取代亞比亞他的職位。
36 Yna gwysiodd y brenin Simei a dweud wrtho, "Adeilada du375? yn Jerwsalem a thrig yno. Paid � symud oddi yno i unman,
36示每違命與死亡王派人去把示每召來，對他說：“你要為自己在耶路撒冷建造一座房屋，住在那裡，不可從那裡出來到任何別的地方去。
37 oherwydd, cymer rybudd, yn y dydd y byddi'n croesi nant Cidron byddi farw'n gelain; bydd dy waed arnat ti dy hun."
37你必須知道，你哪一天出來，越過汲淪溪，你哪一天就要死。你流人血的罪必歸到你自己的頭上。”
38 Dywedodd Simei wrth y brenin, "Purion! Fel y mae f'arglwydd frenin yn gorchymyn y gwna dy was."
38示每對王說：“這話很好，我主我王怎麼說，你僕人就照著行。”於是示每在耶路撒冷住了很久。
39 Trigodd Simei am gyfnod yn Jerwsalem; ond ymhen tair blynedd, ffodd dau o gaethweision Simei at Achis fab Maacha, brenin Gath.
39三年以後，示每的兩個僕人逃到迦特王瑪迦的兒子亞吉那裡。有人告訴示每說：“你的僕人在迦特。”
40 Hysbyswyd Simei fod ei weision yn Gath, a chyfrwyodd ei asyn a mynd i Gath at Achis i geisio'i weision; ac aeth a dod �'i weision yn �l o Gath.
40於是示每起來，預備好自己的騾子，就往迦特亞吉王那裡去尋找他的僕人。示每去了，又把他的僕人從迦特帶回來。
41 Pan hysbyswyd Solomon i Simei fynd o Jerwsalem i Gath a dychwelyd,
41有人告訴所羅門示每離開耶路撒冷往迦特去，又回來了。
42 gwysiodd y brenin Simei a dweud wrtho, "Oni thynghedais di yn enw'r ARGLWYDD? Oni rybuddiais di y byddit farw'n gelain y dydd yr ait allan i unrhyw fan? A dywedaist wrthyf, 'Purion! Fe ufuddhaf.'
42王就派人把示每召來，對他說：“我不是叫你指著耶和華起誓，並且警告你：‘你必須知道，你哪一天出去到任何別的地方，你哪一天就要死’嗎？你也對我說過：‘這話很好，我必聽從。’
43 Pam na chedwaist lw yr ARGLWYDD a'r gorchymyn a roddais i ti?"
43現在你為甚麼不遵守你向耶和華所起的誓，和我吩咐你的命令呢？”
44 Yna dywedodd y brenin wrth Simei, "Fe wyddost yn dy galon yr holl ddrygioni a wnaethost i'm tad Dafydd.
44王又對示每說：“你自己知道你心裡的一切惡事，就是你向我父親大衛所行的；現在耶和華要把你的罪歸到你的頭上。
45 Fe ddial yr ARGLWYDD dy ddrygioni arnat, ond bendithir y Brenin Solomon, a sicrheir gorsedd Dafydd gerbron yr ARGLWYDD yn dragywydd."
45所羅門王卻要蒙福，大衛的王位必在耶和華眼前得堅立，直到永遠。”
46 Yna rhoes y brenin orchymyn i Benaia fab Jehoiada; aeth yntau allan ac ymosod ar Simei, a bu ef farw. A sicrhawyd y frenhiniaeth yn llaw Solomon.
46於是王命令耶何耶大的兒子比拿雅，比拿雅就出去擊殺示每，示每就死了。這樣，所羅門就鞏固了他的國。