1 Pan glywodd y Brenin Heseceia yr hanes, rhwygodd ei ddillad a rhoi sachliain amdano, a mynd i du375?'r ARGLWYDD.
1希西家向以賽亞求救(賽37:1~5)希西家王聽見了,就把自己的衣服撕裂,披上麻布,來到耶和華的殿。
2 Yna anfonodd Eliacim, arolygwr y palas, a Sebna'r ysgrifennydd a'r rhai hynaf o'r offeiriaid, i gyd mewn sachliain, at y proffwyd Eseia fab Amos, i ddweud wrtho,
2王又派王宮總管以利亞敬、書記舍伯那和祭司中的長老披上麻布,到亞摩斯的兒子以賽亞先知那裡。
3 "Fel hyn y dywed Heseceia: 'Y mae heddiw'n ddydd o gyfyngder a cherydd a gwarth; y mae fel pe bai plant ar fin cael eu geni, a'r fam heb nerth i esgor.
3他們對他說:“希西家這樣說:‘今天是痛苦、責罰和侮辱的日子,好像嬰兒的產期到了,卻沒有力量生產。
4 O na fyddai'r ARGLWYDD dy Dduw yn gwrando ar eiriau'r prif swyddog a anfonwyd gan ei feistr, brenin Asyria, i gablu'r Duw byw, ac y byddai yn ei geryddu am y geiriau a glywodd yr ARGLWYDD dy Dduw! Felly dos i weddi dros y gweddill sydd ar �l.'"
4或者耶和華你的 神聽到拉伯沙基所說的話(他就是他的主亞述王派來辱罵永活的 神的人),就因著耶和華你的 神所聽見的話責罰他。所以請為這裡餘剩的人獻上禱告。’”
5 Pan ddaeth gweision y Brenin Heseceia at Eseia,
5希西家王的臣僕就來到以賽亞那裡。
6 dywedodd Eseia wrthynt, "Dywedwch wrth eich meistr, 'Fel hyn y dywed yr ARGLWYDD: Paid ag ofni'r pethau a glywaist, pan oedd llanciau brenin Asyria yn fy nghablu.
6以賽亞安慰的話(賽37:6~7)以賽亞對他們說:“你們要這樣告訴你們的主人:‘耶和華這樣說:不要因你所聽見亞述王的隨從褻瀆我的話而驚怕。
7 Edrych, rwy'n rhoi ysbryd ynddo, ac fe glyw si fydd yn peri iddo ddychwelyd i'w wlad; hefyd gwnaf iddo syrthio gan y cleddyf yn y wlad honno.'"
7看哪,我要使他的心驚顫(“使他的心驚顫”原文作“放一個靈在他裡面”),他將聽見消息,就退回自己的地方去;我要使他在自己的國土倒在刀下。’”
8 Pan ddychwelodd y prif swyddog, cafodd ar ddeall fod brenin Asyria wedi gadael Lachis, a'i fod yn rhyfela yn erbyn Libna.
8亞述王恐嚇的話(賽37:8~13)拉伯沙基回去,發覺亞述王正在攻打立拿,因為他曾聽說亞述王已拔營離開拉吉。
9 Ond pan ddeallodd fod Tirhaca brenin Ethiopia ar ei ffordd i ryfela yn ei erbyn, fe anfonodd genhadau eilwaith at Heseceia, a dweud,
9亞述王聽見有關古實王特哈加的消息說:“看哪,他出來要和你交戰。”於是亞述王再派使者去見希西家說:
10 "Dywedwch wrth Heseceia brenin Jwda, 'Paid � chymryd dy dwyllo gan dy Dduw yr wyt yn ymddiried ynddo, ac sy'n dweud na roddir Jerwsalem i afael brenin Asyria.
10“你們要對猶大王希西家說:‘不要讓你所信靠的 神欺騙你說:耶路撒冷不會交在亞述王的手中。
11 Yn sicr, fe glywaist am yr hyn a wnaeth brenhinoedd Asyria i'r holl wledydd, sef eu difrodi. A gei di dy arbed?
11看哪,你聽過亞述列王怎樣對付列國,把它們完全毀滅,你會得著解救嗎?
12 A waredodd duwiau'r cenhedloedd hwy � y cenhedloedd a ddinistriodd fy rhagflaenwyr, fel Gosan a Haran a Reseff, a phobl Eden oedd yn trigo yn Telassar?
12我祖先所消滅的民族,就是歌散人、哈蘭人、利色人和在提.拉撒的伊甸人,他們的神可曾解救他們嗎?
13 Ple mae brenhinoedd Hamath, Arpad, Lair, Seffarfaim, Hena ac Ifa?'"
13哈馬王、亞珥拔王、西法瓦音城的王、希拿王和以瓦王在哪裡呢?’”
14 Cymerodd Heseceia y neges gan y cenhadau a'i darllen. Yna aeth i fyny i'r deml, a'i hagor yng ngu373?ydd yr ARGLWYDD, a gwedd�o fel hyn o flaen yr ARGLWYDD:
14希西家向 神禱告(賽37:14~20)希西家從使者手中接過信件,念完了,就上耶和華的殿。希西家把信件在耶和華面前展開。
15 "O ARGLWYDD Dduw Israel, sydd wedi ei orseddu ar y cerwbiaid, ti yn unig sydd Dduw dros holl deyrnasoedd y byd; ti a wnaeth y nefoedd a'r ddaear.
15希西家在耶和華面前禱告,說:“耶和華以色列的 神,坐在二基路伯中間的啊,只有你是地上萬國的 神,天地是你創造的。
16 O ARGLWYDD, gogwydda dy glust a chlyw. O ARGLWYDD, agor dy lygaid a gw�l. Gwrando'r neges a anfonodd Senacherib i watwar y Duw byw.
16耶和華啊!求你側耳聆聽;耶和華啊!求你睜眼垂顧;聽那派使者來侮辱永活的 神的西拿基立的話。
17 Y mae'n wir, O ARGLWYDD, fod bren-hinoedd Asyria wedi difa'r cenhedloedd a'u gwledydd,
17耶和華啊!亞述列王真的曾毀壞列國和它們的領土,
18 a thaflu eu duwiau i'r t�n; cawsant eu dinistrio am nad duwiau mohonynt, ond gwaith dwylo dynol, o goed a charreg.
18把它們的神丟進火裡,但他們並不是神,不過是人手用木頭、石頭做成的,因此他們可以把他們除掉。
19 Yn awr, O ARGLWYDD ein Duw, gwared ni o'i afael, ac yna caiff holl deyrnasoedd y ddaear wybod mai ti yn unig, O ARGLWYDD, sydd Dduw."
19現在,耶和華我們的 神啊,求你從他的手中把我們拯救出來,地上萬國就可以知道只有你耶和華才是 神。”
20 Anfonodd Eseia fab Amos at Heseceia, a dweud, "Fel hyn y dywed yr ARGLWYDD, Duw Israel;
20以賽亞預言亞述必敗(賽37:21~35)於是亞摩斯的兒子以賽亞派人去見希西家,說:“耶和華以色列的 神這樣說:‘你向我禱告有關亞述王西拿基立的事,我已經聽見了。’
21 'Clywais yr hyn a wedd�aist ynglu375?n � Senacherib brenin Asyria, a dyma'r gair a lefarodd yr ARGLWYDD yn ei erbyn: Y mae'r forwyn, merch Seion, yn dy ddirmygu, yn chwerthin am dy ben; y mae merch Jerwsalem yn ysgwyd ei phen ar dy �l.
21下面是耶和華所說關於他的話:‘錫安的居民(“居民”原文作“處女”)藐視你,嗤笑你;耶路撒冷的居民在你背後搖頭。
22 Pwy wyt ti yn ei ddifenwi ac yn ei gablu? Yn erbyn pwy y codi dy lais? Yr wyt yn gwneud ystum dirmygus yn erbyn Sanct Israel.
22你辱罵了誰,褻瀆了誰?你揚聲攻擊誰呢?你高舉眼目是向誰傲慢呢?就是攻擊以色列的聖者。
23 Trwy dy weision fe geblaist yr Arglwydd, a dweud, "Gyda lliaws fy ngherbydau dringais yn uchel i gopa'r mynyddoedd, i bellterau Lebanon; torrais y praffaf o'i gedrwydd, a'r dewisaf o'i ffynidwydd; euthum i'w gwr uchaf, ei lechweddau coediog.
23你藉著你的使者侮辱了我的主,你說--我要用大批的戰車,攀登眾山的高峰,到達黎巴嫩山的頂端,砍伐高大的香柏樹,佳美的松木;我要進入極遠的峰巒,最茂密的森林。
24 Cloddiais bydewau ac yfed dyfroedd estron; � gwadn fy nhroed sychais holl ffrydiau'r Neil.
24我掘井飲外地的水,我用腳掌踏乾埃及所有的河道。
25 Oni chlywaist erstalwm mai myfi a'i gwnaeth, ac imi lunio hyn yn y dyddiau gynt? Bellach rwy'n ei ddwyn i ben; bydd dinasoedd caerog yn syrthio yn garneddau wedi eu dinistrio;
25你沒有聽過嗎?在遠古我已決定,在古時我已籌劃,現在我要實現,就是你使設防城變成亂堆。
26 bydd y trigolion a'u nerth yn pallu, yn ddigalon ac mewn gwarth, fel gwellt y maes, llysiau gwyrdd a glaswellt pen to wedi eu deifio cyn llawn dyfu.
26他們的居民沒有能力,驚惶、羞慚。他們好像田野的嫩草,青綠的蔬菜,和房頂上的草,還未長成就枯萎了。
27 Rwy'n gwybod pryd yr wyt yn eistedd, yn mynd allan ac yn dod i mewn, a'r modd yr wyt yn cynddeiriogi yn f'erbyn.
27你坐下,你出去,你進來,以及你對我所發的烈怒,我都知道。
28 Am dy fod yn gynddeiriog yn f'erbyn, a bod sen dy draha yn fy nghlustiau, fe osodaf fy mach yn dy ffroen a'm ffrwyn yn dy weflau, a'th yrru'n �l ar hyd y ffordd y daethost."
28因為你向我發了烈怒,你狂傲的話進入我的耳中,我要把我的鉤子鉤在你的鼻子上,把嚼環套在你的嘴上,使你在你來的路上轉回去。
29 "'Hyn fydd yr arwydd i ti: eleni, bwyteir yr u375?d sy'n tyfu ohono'i hun, a'r flwyddyn nesaf, yr hyn sydd wedi ei hau ohono'i hun; ond yn y drydedd flwyddyn cewch hau a medi, a phlannu gwin-llannoedd a bwyta eu ffrwyth.
29‘這要給你作一個徵兆:這一年要吃自然生長的,第二年也要吃自己長出來的,第三年要撒種、收割,栽種葡萄園,吃它們的果子。
30 Bydd y dihangol a adewir yn nhu375? Jwda yn gwreiddio i lawr ac yn ffrwytho i fyny;
30猶大家逃脫的餘民,必再往下扎根,往上結果;
31 oherwydd fe ddaw gweddill allan o Jerwsalem, a rhai dihangol allan o Fynydd Seion. S�l ARGLWYDD y lluoedd a wna hyn.'
31因為將有剩餘的人從耶路撒冷出來,將有逃脫的人從錫安山而來,耶和華的熱心必成全這事。
32 "Am hynny, fel hyn y dywed yr ARGLWYDD am frenin Asyria: 'Ni ddaw i mewn i'r ddinas hon, nac anfon saeth i'w mewn; nid ymesyd arni � tharian, na chodi clawdd i'w herbyn.
32因此,耶和華論到亞述王這樣說:他不會來到這城,不會在那裡射箭,也不會拿著盾牌向城進攻,不會築起土堆圍攻它。
33 Ar hyd y ffordd y daeth, fe ddychwel; ac ni ddaw i mewn i'r ddinas hon, medd yr ARGLWYDD.
33他必循他來的路回去,他必不能來到這城,這是耶和華的宣告。
34 Byddaf yn darian i'r ddinas hon i'w gwaredu, er fy mwyn fy hun ac er mwyn fy ngwas Dafydd.'"
34為了我和我僕人大衛的緣故,我必保護這城,拯救這城。’”
35 A'r noson honno aeth angel yr ARGLWYDD allan a tharo yng ngwersyll Asyria gant a phedwar ugain a phump o filoedd; pan ddaeth y bore cafwyd hwy i gyd yn gelanedd meirwon.
35 神懲罰亞述王(代下32:20~21;賽37:36~38)那天晚上,耶和華的使者出去,在亞述軍營殺了十八萬五千人。早上,他們起來的時候,看哪,到處都是死屍。
36 Yna aeth Senacherib brenin Asyria i ffwrdd a dychwelyd i Ninefe ac aros yno.
36於是亞述王西拿基立拔營離開,回去住在尼尼微。
37 Pan oedd yn addoli yn nheml ei dduw Nisroch, daeth ei feibion Adrammelech a Sareser a'i ladd �'r cleddyf, ac yna dianc i wlad Ararat. Daeth ei fab Esarhadon i'r orsedd yn ei le.
37一日,他正在他的神亞斯洛的廟中叩拜的時候,亞得米勒和沙利巴用刀刺殺了他,然後逃到亞拉臘地。他的兒子以撒哈頓接續他作王。