1 Clywodd Jacob fod meibion Laban yn dweud, "Y mae Jacob wedi cymryd holl eiddo ein tad, ac o'r hyn oedd yn perthyn i'n tad y mae ef wedi ennill yr holl gyfoeth hwn."
1雅各思念故鄉雅各聽見拉班的眾子談論，說：“雅各把我們父親所有的都奪去了，他這一切財物，都是從我們父親的財產那裡得來的。”
2 A gwelodd Jacob nad oedd agwedd Laban ato fel y bu o'r blaen.
2雅各也注意到拉班的臉色，對自己不像從前那樣了。
3 Yna dywedodd yr ARGLWYDD wrth Jacob, "Dos yn �l i wlad dy dadau ac at dy dylwyth, a byddaf gyda thi."
3那時，耶和華對雅各說：“你要回到你列祖之地，到你的親族那裡去，我必與你同在。”
4 Felly anfonodd Jacob a galw Rachel a Lea i'r maes lle'r oedd ei braidd;
4雅各就派人把拉結和利亞叫到田間的羊群那裡去，
5 a dywedodd wrthynt, "Gwelaf nad yw agwedd eich tad ataf fel y bu o'r blaen, ond bu Duw fy nhad gyda mi.
5對她們說：“我注意到你們父親的臉色，對我不像從前那樣了；但是我父親的 神與我同在。
6 Gwyddoch fy mod wedi gweithio i'ch tad �'m holl egni;
6我盡了我的力量來服事你們的父親，這是你們知道的；
7 ond twyllodd eich tad fi, a newid fy nghyflog ddengwaith; eto ni adawodd Duw iddo fy niweidio.
7你們的父親卻欺騙了我，十次更改了我的工資；但 神不容許他傷害我。
8 Pan ddywedai ef, 'Y brithion fydd dy gyflog', yna yr oedd yr holl braidd yn epilio ar frithion; a phan ddywedai ef, 'Y broc fydd dy gyflog', yna yr oedd yr holl braidd yn epilio ar rai broc.
8如果他說：‘有斑點的算是你的工資’，羊群所生的全部都有斑點；如果他說：‘有條紋的算是你的工資’，羊群所生的全部有條紋。
9 Felly cymerodd Duw anifeiliaid eich tad a'u rhoi i mi.
9這樣， 神把你們父親的牲畜奪來，賜給我了。
10 Yn nhymor beichiogi'r praidd codais fy ngolwg a gweld mewn breuddwyd fod yr hyrddod oedd yn llamu'r praidd wedi eu marcio'n frith a broc.
10有一次，羊群交配的時候，我在夢中舉目觀看，看見爬在母羊身上的公山羊，都是有條紋、有斑點和有花斑的。
11 Yna dywedodd angel Duw wrthyf yn fy mreuddwyd, 'Jacob.' Atebais innau, 'Dyma fi.'
11 神的使者在夢中對我說：‘雅各。’我說：‘我在這裡。’
12 Yna dywedodd, 'Cod dy olwg ac edrych; y mae'r holl hyrddod sy'n llamu'r praidd wedi eu marcio'n frith a broc; yr wyf wedi gweld popeth y mae Laban yn ei wneud i ti.
12他說：‘你舉目觀看，所有爬在母羊身上的公山羊，都是有條紋、有斑點和有花斑的，因為拉班向你所作的一切，我都看見了。
13 Myfi yw Duw Bethel, lle'r eneiniaist golofn a gwneud adduned i mi. Yn awr cod, dos o'r wlad hon a dychwel i wlad dy enedigaeth.'"
13我就是伯特利的 神，你曾經在那裡用油膏過石柱，又在那裡向我許過願。現在你要起程，離開這地，回到你的親族那裡去吧。’”
14 Yna atebodd Rachel a Lea ef, "A oes i ni bellach ran neu etifeddiaeth yn nhu375? ein tad?
14拉結和利亞回答雅各，說：“在我們父親的家裡，我們還有可得的分和產業嗎？
15 Onid ydym ni'n cael ein cyfrif ganddo yn estroniaid? Oherwydd y mae wedi'n gwerthu, ac wedi gwario'r arian.
15他不是把我們看作外人嗎？因為他把我們賣了，吞沒了我們的身價。
16 Yr holl gyfoeth y mae Duw wedi ei gymryd oddi ar ein tad, ein heiddo ni a'n plant ydyw; yn awr, felly, gwna bopeth a ddywedodd Duw wrthyt."
16 神從我們父親奪回來的一切財物，都是屬於我們和我們的兒女的。現在 神吩咐你的一切，你只管作吧。”
17 Yna cododd Jacob a gosod ei blant a'i wragedd ar gamelod;
17雅各不辭而別於是雅各起來，叫他的兒女和妻子們都騎上駱駝。
18 a thywysodd ei holl anifeiliaid a'i holl eiddo, a gafodd yn Padan Aram, i fynd i wlad Canaan at ei dad Isaac.
18又趕著他所有的牲畜，帶著他所得的一切財物，就是他在巴旦．亞蘭所得的一切牲畜，要到迦南地，他父親以撒那裡去。
19 Yr oedd Laban wedi mynd i gneifio'i ddefaid, a lladrataodd Rachel ddelwau'r teulu oedd yn perthyn i'w thad.
19當時拉班剪羊毛去了，拉結就偷了他父親的神像。
20 Felly bu i Jacob dwyllo Laban yr Aramead trwy ffoi heb ddweud wrtho.
20雅各瞞著亞蘭人拉班，沒有告訴拉班他將要逃走。
21 Ffodd gyda'i holl eiddo, a chroesi'r Ewffrates, a mynd i gyfeiriad mynydd-dir Gilead.
21於是，雅各帶著他所有的一切逃走了。他起程渡過了大河，面對著基列山走去。
22 Ymhen tridiau rhoed gwybod i Laban fod Jacob wedi ffoi.
22拉班追趕雅各到了第三天，有人告訴拉班說雅各逃走了。
23 Cymerodd yntau ei berthnasau gydag ef, a'i ymlid am saith diwrnod a'i ganlyn hyd fynydd-dir Gilead.
23拉班就帶著自己的眾兄弟追趕他，追了七日的路程，才在基列山把他們追上了。
24 Ond daeth Duw at Laban yr Aramead mewn breuddwyd nos, a dweud wrtho, "Gofala na ddywedi air wrth Jacob, na da na drwg."
24當天晚上， 神在夢中來到亞蘭人拉班那裡，對他說：“你要小心，不可與雅各說甚麼。”
25 Pan oddiweddodd Laban Jacob, yr oedd Jacob wedi lledu ei babell yn y mynydd-dir; ac felly, gwersyllodd Laban gyda'i frodyr ym mynydd-dir Gilead.
25拉班追上了雅各。當時雅各已經在山上支搭了帳棚；拉班和他的眾兄弟，也在基列山上支搭了帳棚。
26 A dywedodd Laban wrth Jacob, "Beth yw hyn yr wyt wedi ei wneud? Yr wyt wedi fy nhwyllo, a dwyn ymaith fy merched fel caethion rhyfel.
26拉班對雅各說：“你作的是甚麼事呢？你瞞著我，把我的女兒們當作戰俘一樣帶走了。
27 Pam y ffoaist yn ddirgel a'm twyllo? Pam na roist wybod i mi, er mwyn imi gael dy hebrwng yn llawen � chaniadau a thympan a thelyn?
27你為甚麼暗中逃走，瞞著我不讓我知道，使我可以歡歡喜喜地唱歌、擊鼓、彈琴給你送行呢？
28 Ni adewaist imi gusanu fy meibion a'm merched; yr wyt wedi gwneud peth ff�l.
28你又不讓我與我的外孫和女兒親嘴。你所作的太糊塗了！
29 Gallwn wneud niwed i chwi, ond llefarodd Duw dy dad wrthyf neithiwr, a dweud, 'Gofala na ddywedi air wrth Jacob, na da na drwg.'
29我本來有能力可以傷害你，但昨天晚上，你們父親的 神對我說：‘你要小心，不可與雅各說甚麼。’
30 Diau mai am iti hiraethu am du375? dy dad yr aethost ymaith, ond pam y lladrateaist fy nuwiau?"
30現在你既然渴想你的父家，一定要回去，為甚麼又偷我的神像呢？”
31 Yna atebodd Jacob Laban, "Ffoais am fod arnaf ofn, gan imi feddwl y byddit yn dwyn dy ferched oddi arnaf trwy drais.
31雅各回答拉班，說：“我逃走，是因為我害怕，我心裡想：恐怕你會把你的女兒們從我的手中搶走。
32 Ond y sawl sy'n cadw dy dduwiau, na chaffed fyw! Yng ngu373?ydd ein brodyr myn wybod beth o'th eiddo sydd gyda mi, a chymer ef." Ni wyddai Jacob mai Rachel oedd wedi eu lladrata.
32至於你的神像，你在誰身上搜出來，那人就不該活著；你當著我們眾兄弟面前查一查，如果在我這裡有甚麼東西是你的，你只管拿去。”原來雅各不知拉結偷了神像。
33 Felly aeth Laban i mewn i babell Jacob, ac i babell Lea, ac i babell y ddwy forwyn, ond heb gael y duwiau. Daeth allan o babell Lea a mynd i mewn i babell Rachel.
33拉班進了雅各的帳棚、利亞的帳棚和兩個婢女的帳棚，都沒有搜出甚麼，於是從利亞的帳棚出來，進了拉結的帳棚。
34 Yr oedd Rachel wedi cymryd delwau'r teulu a'u gosod yng nghyfrwy'r camel, ac yr oedd yn eistedd arnynt. Chwiliodd Laban trwy'r babell heb eu cael.
34拉結已經把神像放在駱駝的鞍下，自己坐在上面。拉班搜遍了帳棚，但沒有搜出甚麼。
35 A dywedodd Rachel wrth ei thad, "Peidied f'arglwydd � digio am na fedraf godi o'th flaen, oherwydd y mae arfer gwragedd arnaf." Er iddo chwilio, ni chafodd hyd i ddelwau'r teulu.
35拉結對她父親說：“求我主不要生氣，我不能在你面前起來，因為我正有女人的經期。”這樣，拉班徹底搜查了，也搜不出那神像來。
36 Yna digiodd Jacob ac edliw i Laban, a dweud wrtho, "Beth yw fy nhrosedd? Beth yw fy mhechod, dy fod wedi fy erlid?
36雅各就生氣，與拉班爭吵起來。雅各責問拉班說：“我到底有甚麼過犯，有甚麼罪惡，你竟這樣急速地追趕我呢？
37 Er iti chwilio fy holl eiddo, beth a gefaist sy'n perthyn i ti? Gosod ef yma yng ngu373?ydd fy mrodyr i a'th frodyr dithau, er mwyn iddynt farnu rhyngom ein dau.
37你已經搜遍了我所有的家具，你有找到你家的東西沒有？可以把它放在這裡，在你我的眾兄弟面前，讓他們可以在你我中間判斷一下。
38 Yr wyf bellach wedi bod ugain mlynedd gyda thi; nid yw dy ddefaid na'th eifr wedi erthylu, ac nid wyf wedi bwyta hyrddod dy braidd.
38這二十年來，我與你在一起；你的母綿羊和母山羊沒掉過胎，你羊群中的公羊，我沒有吃過。
39 Pan fyddai anifail wedi ei ysglyfaethu, ni ddygais mohono erioed atat ti, ond derbyniais y golled fy hun; o'm llaw i y gofynnaist iawn am ladrad, prun ai yn y dydd neu yn y nos.
39被野獸撕裂的，我沒有給你帶回來，都是由我自己賠償；無論白天偷去的，或是黑夜偷的，你都要我負責。
40 Dyma sut yr oeddwn i: yr oedd gwres y dydd ac oerni'r nos yn fy llethu, a chiliodd fy nghwsg oddi wrthyf;
40我白天受盡炎熱，黑夜受盡寒霜，不能入睡；我經常是這樣。
41 b�m am ugain mlynedd yn dy du375?; gweithiais iti am bedair blynedd ar ddeg am dy ddwy ferch, ac am chwe blynedd am dy braidd, a newidiaist fy nghyflog ddengwaith.
41我這二十年在你的家裡，為你的兩個女兒服事了你十四年；為你的羊群服事了你六年；你又十次改了我的工資。
42 Oni bai fod Duw fy nhad, Duw Abraham ac Arswyd Isaac o'm plaid, diau y buasit wedi fy ngyrru i ffwrdd yn waglaw. Gwelodd Duw fy nghystudd a llafur fy nwylo, a neithiwr ceryddodd di."
42如果不是我父親的 神，就是亞伯拉罕的 神，以撒所敬畏的 神，與我同在，你現在必定打發我空手回去。但 神看見了我的苦情和我手中的辛勞，所以他昨天晚上責備了你。”
43 Atebodd Laban a dweud wrth Jacob, "Fy merched i yw'r merched, a'm plant i yw'r plant, a'm praidd i yw'r praidd, ac y mae'r cwbl a weli yn eiddo i mi. Ond beth a wnaf heddiw ynghylch fy merched hyn, a'r plant a anwyd iddynt?
43雅各與拉班立約拉班回答雅各，說：“這些女兒是我的女兒；這些孩子是我的孩子；這些羊群也是我的羊群。其實你眼所見的一切都是我的。但我今日向我的女兒和她們所生的孩子，能作甚麼呢？
44 Tyrd, gwnawn gyfamod, ti a minnau; a bydd yn dystiolaeth rhyngom."
44來吧，現在我和你可以立約，作為你我之間的證據。”
45 Felly cymerodd Jacob garreg a'i gosod i fyny'n golofn.
45雅各就拿了一塊石頭，立作石柱。
46 Ac meddai Jacob wrth ei berthnasau, "Casglwch gerrig," a chymerasant gerrig a'u gwneud yn garnedd; a bwytasant yno wrth y garnedd.
46雅各又對自己的眾兄弟說：“你們把石頭堆聚起來。”他們就把石頭拿來，堆成了一堆。他們又在石堆旁邊吃喝。
47 Enwodd Laban hi Jegar-sahadwtha, ond galwodd Jacob hi Galeed.
47拉班稱那石堆為伊迦爾．撒哈杜他，雅各卻稱那石堆為迦累得。
48 Dywedodd Laban, "Y mae'r garnedd hon yn dystiolaeth rhyngom heddiw." Am hynny, enwodd hi Galeed,
48拉班說：“今天這堆石頭是你我之間的證據。”因此它名叫迦累得，
49 a hefyd Mispa, oherwydd dywedodd, "Gwylied yr ARGLWYDD rhyngom, pan fyddwn o olwg ein gilydd.
49又名叫米斯巴，因為拉班說：“我們彼此分離以後，願耶和華在你我中間鑒察。
50 Os bydd iti gam-drin fy merched, neu gymryd gwragedd heblaw fy merched, heb i neb ohonom ni wybod, y mae Duw yn dyst rhyngom."
50你若苦待我的女兒，或在我的女兒以外，另娶妻子，雖然沒有人在我們中間作證，但你要注意， 神就是你我之間的見證人。”
51 A dywedodd Laban wrth Jacob, "Dyma'r garnedd hon a'r golofn yr wyf wedi ei gosod rhyngom.
51拉班又對雅各說：“你看這堆石頭，看我在你我之間所豎立的石柱。
52 Y mae'r garnedd hon yn dystiolaeth, ac y mae'r golofn hon yn dystiolaeth, na ddof heibio'r garnedd hon atat ti, ac na ddoi dithau heibio'r garnedd hon a'r golofn hon ataf fi, i wneud niwed.
52這堆石頭就是證據，這石柱也是證據：我決不越過這石堆到你那裡去，你也決不可越過這石堆和石柱，到我這裡來害我。
53 Boed i Dduw Abraham a Duw Nachor, Duw eu tadau, farnu rhyngom." A thyngodd Jacob lw i Arswyd Isaac, ei dad,
53但願亞伯拉罕的 神、拿鶴的 神，就是他們父親的 神，在我們中間判斷。”雅各就指著他父親以撒所敬畏的 神起誓。
54 ac offrymodd Jacob aberth ar y mynydd, a galw ar ei berthnasau i fwyta bara; a bwytasant fara ac aros dros nos ar y mynydd.
54雅各又在山上獻祭，叫了自己的眾兄弟來吃飯。他們吃了飯，就在山上過夜。
55 Cododd Laban yn gynnar drannoeth a chusanodd ei blant a'i ferched a'u bendithio; yna aeth ymaith a dychwelyd i'w fro ei hun.
55拉班清早起來，與他的外孫和女兒親嘴，給他們祝福。然後拉班離開那裡，回自己的地方去了。（本節在《馬索拉抄本》為32:1）