1 Pan ddeallodd Jacob fod u375?d yn yr Aifft, dywedodd wrth ei feibion, "Pam yr ydych yn edrych ar eich gilydd?
1雅各差遣眾子往埃及買糧雅各見埃及有糧食，就對兒子們說：“你們為甚麼彼此對望呢？”
2 Clywais fod u375?d i'w gael yn yr Aifft; ewch i lawr yno a phrynwch i ni, er mwyn inni gael byw ac nid marw."
2他又說：“我聽說埃及有糧食，你們下到那裡去，給我們買些糧食，使我們可以活下去，不至餓死。”
3 Felly aeth deg o frodyr Joseff i brynu u375?d yn yr Aifft;
3於是，約瑟的十個哥哥就下去了，要從埃及買五穀。
4 ond nid anfonodd Jacob Benjamin, brawd Joseff, gyda'i frodyr, rhag ofn i niwed ddigwydd iddo.
4但雅各並沒有打發約瑟的弟弟便雅憫與哥哥們同去，因為雅各說：“恐怕他會遇到災害。”
5 Daeth meibion Israel ymhlith eraill i brynu u375?d, am fod newyn trwy wlad Canaan.
5以色列的眾子也在前來買糧的人群中，因為迦南地也有饑荒。
6 Joseff oedd yr arolygwr dros y wlad, ac ef oedd yn gwerthu u375?d i bawb. A daeth brodyr Joseff ac ymgrymu iddo i'r llawr.
6當時治理埃及地的官長是約瑟，賣糧給那地所有的人民的就是他。所以，約瑟的哥哥們來俯伏在地向他下拜。
7 Pan welodd Joseff ei frodyr, adnabu hwy, ond ymddygodd fel dieithryn a siarad yn hallt wrthynt. Gofynnodd iddynt, "O ble y daethoch?" Ac atebasant, "O wlad Canaan i brynu bwyd."
7約瑟看見他的哥哥們，就認得他們，可是他裝作陌生人，對他們說嚴厲的話，問他們：“你們是哪裡來的？”他們回答：“我們是迦南地來買糧食的。”
8 Yr oedd Joseff wedi adnabod ei frodyr, ond nid oeddent hwy'n ei adnabod ef.
8約瑟認得他的哥哥們，他們卻不認得他。
9 Cofiodd Joseff y breuddwydion a gafodd amdanynt, a dywedodd wrthynt, "Ysbiwyr ydych; yr ydych wedi dod i weld mannau gwan y wlad."
9約瑟想起從前所作關於他們的兩個夢，就對他們說：“你們是間諜，是來偵察本地的虛實。”
10 Dywedasant hwythau wrtho, "Na, arglwydd, y mae dy weision wedi dod i brynu bwyd.
10他們對他說：“我主啊，不是這樣，僕人們實在是來買糧食的。
11 Meibion un gu373?r ydym ni i gyd, a dynion gonest; nid ysbiwyr yw dy weision."
11我們都是一個人的兒子，是誠實人；僕人們並不是間諜。”
12 Meddai yntau wrthynt, "Na, yr ydych wedi dod i weld mannau gwan y wlad."
12約瑟對他們說：“不是的，你們實在是來偵察本地的虛實。”
13 Atebasant, "Deuddeg brawd oedd dy weision, meibion un gu373?r yng ngwlad Canaan; y mae'r ieuengaf eto gyda'n tad, ond nid yw'r llall yn fyw."
13他們說：“僕人們本是兄弟十二人，我們都是迦南地一個人的兒子。最小的現在與我們的父親在一起，還有一個不在了。”
14 Ond dywedodd Joseff wrthynt, "Y gwir amdani yw mai ysbiwyr ydych.
14約瑟對他們說：“我剛才對你們說：‘你們是間諜。’這話實在不錯。
15 Fel hyn y rhoddir prawf arnoch: cyn wired � bod Pharo'n fyw, ni chewch ymadael oni ddaw eich brawd ieuengaf yma.
15我要這樣試試你們：我指著法老的性命起誓，如果你們最小的弟弟不到這裡來，你們就決不得離開這裡。
16 Anfonwch un o'ch plith i gyrchu eich brawd, tra byddwch chwi yng ngharchar; felly y profir eich geiriau, i wybod a ydynt yn wir. Os nad ydynt, cyn wired � bod Pharo'n fyw, ysbiwyr ydych."
16你們可以派你們中間一個人回去，把你們的弟弟帶來；其餘的人都要囚禁起來，好證明你們的話真實不真實。如果不真實，我指著法老的性命起誓，你們就是間諜。”
17 A rhoddodd hwy i gyd yng ngharchar am dridiau.
17於是，約瑟把他們收在監房裡三天。
18 Ar y trydydd diwrnod dywedodd Joseff wrthynt, "Fel hyn y gwnewch er mwyn ichwi gael byw, oherwydd yr wyf yn ofni Duw:
18到了第三天，約瑟對他們說：“我是敬畏 神的，你們要這樣作，就可以活著；
19 os ydych yn wu375?r gonest, cadwer un brawd yng ngharchar, a chewch chwithau gludo u375?d at angen eich teuluoedd,
19如果你們是誠實人，就叫你們兄弟中一個人囚禁在監裡，你們其餘的人可以帶著糧食回去，解救你們家人的饑荒。
20 a dod �'ch brawd ieuengaf ataf. Felly y ceir gweld eich bod yn dweud y gwir, ac ni byddwch farw." Dyna a wnaed.
20然後把你們最小的弟弟帶到我這裡來，這樣，就可以證明你們的話是真實的，你們就不必死了。”他們就照樣作了。
21 Yna dywedasant wrth ei gilydd, "Yn wir, yr ydym yn haeddu cosb o achos ein brawd, am inni weld ei ofid ef pan oedd yn ymbil arnom, a gwrthod gwrando; dyna pam y daeth y gofid hwn arnom."
21他們彼此說：“我們在對待弟弟的事上實在有罪。他向我們求情的時候，我們看見他心裡的痛苦，卻不肯聽他，所以這次苦難臨到我們身上了。”
22 Dywedodd Reuben, "Oni ddywedais wrthych, 'Peidiwch � gwneud cam �'r bachgen'? Ond ni wrandawsoch, ac yn awr rhaid ateb am ei waed."
22流本回答他們，說：“我不是對你們說過：‘不要傷害那孩子’嗎？可是你們不肯聽，現在流他血的罪要向我們追討。”
23 Ni wyddent fod Joseff yn eu deall, am fod cyfieithydd rhyngddynt.
23他們不知道約瑟聽得明白，因為他們中間有人當傳譯。
24 Troes yntau oddi wrthynt i wylo. Yna daeth yn �l a siarad � hwy, a chymerodd Simeon o'u mysg a'i rwymo o flaen eu llygaid.
24約瑟轉身離開他們，哭了一陣，又回到他們那裡，與他們說話。然後從他們中間拉出西緬來，在他們眼前把他捆綁起來。
25 Gorchmynnodd Joseff lenwi eu sachau ag u375?d, a rhoi arian pob un yn �l yn ei sach, a rhoi bwyd iddynt at y daith. Felly y gwnaed iddynt.
25雅各的眾子返回迦南約瑟吩咐人把五穀裝滿他們的袋，把他們的銀子放回各人的布袋裡；又給他們路上用的食物。一切就照樣辦了。
26 Yna codasant yr u375?d ar eu hasynnod a mynd oddi yno.
26他們把糧食馱在他們的驢上，離開那裡去了。
27 Pan oedd un yn agor ei sach yn y llety, i roi bwyd i'w asyn, gwelodd ei arian yng ngenau'r sach,
27到了住宿的地方，他們其中的一個人打開了布袋，要拿飼料餵驢的時候，才發現自己的銀子還在袋口那裡。
28 a dywedodd wrth ei frodyr, "Rhoddwyd fy arian yn �l; y maent yma yn fy sach." Yna daeth ofn arnynt a throesant yn grynedig at ei gilydd, a dweud, "Beth yw hyn y mae Duw wedi ei wneud i ni?"
28於是對兄弟們說：“我的銀子都歸還了。你們看，就在我的布袋裡。”他們就心裡驚慌，彼此戰戰兢兢地說：“ 神向我們作的是甚麼呢？”
29 Pan ddaethant at eu tad Jacob yng ngwlad Canaan, adroddasant eu holl helynt wrtho, a dweud,
29他們回到迦南地他們的父親雅各那裡，把他們遭遇的一切事都告訴了他，說：
30 "Siaradodd y gu373?r oedd yn arglwydd y wlad yn hallt wrthym, a chymryd mai ysbiwyr oeddem.
30“那地的主人對我們說了一些嚴厲的話，把我們當作偵察那地的間諜。
31 Dywedasom ninnau wrtho, 'Gwu375?r gonest ydym ni, ac nid ysbiwyr.
31我們對他說：‘我們是誠實人，並不是間諜。
32 Yr oeddem yn ddeuddeg brawd, meibion ein tad; bu farw un, ac y mae'r ieuengaf eto gyda'n tad yng ngwlad Canaan.'
32我們本是兄弟十二人，都是一個父親的兒子；有一個不在了，最小的現在與我們的父親一起在迦南地。’
33 Yna dywedodd arglwydd y wlad wrthym, 'Fel hyn y caf wybod eich bod yn onest: gadewch un o'ch brodyr gyda mi, a chymerwch u375?d at angen eich teuluoedd, ac ewch ymaith.
33那地的主人對我們說：‘我用這個辦法就可以知道你們是不是誠實人：你們兄弟中要留下一人在我這裡，其餘的人可以帶著糧食回去，解救你們家人的饑荒。
34 Dewch �'ch brawd ieuengaf ataf, imi gael gwybod nad ysbiwyr ydych ond dynion gonest; yna rhof eich brawd ichwi, a chewch farchnata yn y wlad.'"
34然後把你們最小的弟弟帶到我這裡來，我就知道你們不是間諜，而是誠實人了。這樣，我就把你們的兄弟交還給你們，你們也可以在這地自由來往。’”
35 Pan aethant i wac�u eu sachau yr oedd cod arian pob un yn ei sach. A phan welsant hwy a'u tad y codau arian, daeth ofn arnynt,
35後來他們倒布袋的時候，不料各人的銀包仍然在各人的布袋裡。他們和他們的父親看見了銀包，就都懼怕起來。
36 a dywedodd eu tad Jacob wrthynt, "Yr ydych yn fy ngwneud yn ddi-blant; bu farw Joseff, nid yw Simeon yma, ac yr ydych am ddwyn Benjamin ymaith. Y mae pob peth yn fy erbyn."
36他們的父親雅各對他們說：“你們總是使我喪失兒子：約瑟沒有了，西緬也沒有了，你們還要把便雅憫帶走；每一件事都是針對我。”
37 Dywedodd Reuben wrth ei dad, "Cei ladd fy nau fab i os na ddof ag ef yn �l atat; rho ef yn fy ngofal, ac mi ddof ag ef yn �l atat."
37流本對他父親說：“如果我不把他帶回來給你，你可以殺死我的兩個兒子；只管把他交給我吧，我必把他帶回來給你。”
38 Meddai yntau, "Ni chaiff fy mab fynd gyda chwi, oherwydd bu farw ei frawd, ac nid oes neb ond ef ar �l. Os digwydd niwed iddo ar eich taith, fe wnewch i'm penwynni ddisgyn i'r bedd mewn tristwch."
38雅各說：“我的兒子不可與你們一同下去，因為他的哥哥死了，只剩下他一個；如果他在你們所走的路上遇到不幸，你們就使我這白髮老人愁愁苦苦地下陰間去了。”