1 "Y Brenin Nebuchadnesar at yr holl bobloedd a chenhedloedd ac ieithoedd trwy'r byd i gyd. Bydded heddwch i chwi!
1王的宣告
2 Dewisais ddadlennu'r arwyddion a'r rhyfeddodau a wnaeth y Duw Goruchaf � mi.
2我乐意把至高的 神向我所行的神迹奇事宣扬出来。
3 Mor fawr yw ei arwyddion ef, mor nerthol ei ryfeddodau! Y mae ei frenhiniaeth yn frenhiniaeth dragwyddol, a'i arglwyddiaeth o genhedlaeth i genhedlaeth.
3他的神迹多么伟大，他的奇事多么有力；他的国是永远的国，他的统治直到万代！（本章第1-3节在《马索拉抄本》为3:31-33）
4 "Yr oeddwn i, Nebuchadnesar, yn mwynhau bywyd braf yn fy nhu375? a moethusrwydd yn fy llys.
4“我尼布甲尼撒安逸地住在家中，在宫里享受荣华富贵。（本节在《马索拉抄本》为4:1）
5 Tra oeddwn ar fy ngwely, cefais freuddwyd a'm dychrynodd, a chynhyrfwyd fi gan fy nychmygion, a chododd fy ngweledigaethau arswyd arnaf.
5我作了一个梦，这梦使我惧怕；我在床上所见的梦幻和我脑海中出现的异象，都使我惊惶。
6 Gorchmynnais ddwyn ataf holl ddoethion Babilon i ddehongli fy mreuddwyd.
6我就下令把巴比伦所有的智慧人，都带到我面前来，要他们把梦的意思向我说明。
7 Pan ddaeth y dewiniaid, y swynwyr, y Caldeaid, a'r hudolwyr, adroddais y freuddwyd wrthynt, ond ni fedrent ei dehongli.
7于是术士、用法术的、迦勒底人和占星家都进来；我当面把那梦告诉了他们，可是他们却不能把梦的意思向我说明。
8 Yna daeth un arall ataf, sef Daniel, a elwir Beltesassar ar �l fy nuw i, dyn yn llawn o ysbryd y duwiau sanctaidd; ac adroddais fy mreuddwyd wrtho:
8把梦告诉但以理“最后，那照着我神的名，称为伯提沙撒的但以理，来到我面前，他里面有圣神的灵，我就把梦告诉他：
9 'Beltesassar fy mhrif ddewin, gwn fod ysbryd y duwiau sanctaidd ynot ac nad oes dirgelwch sy'n rhy anodd i ti; gwrando ar y freuddwyd a welais, a mynega'i dehongliad.'
9‘术士的领袖伯提沙撒啊！因为我知道你里面有圣神的灵，没有什么隐秘的事能难倒你；因此，你要把我梦中所见的异象和梦的意思告诉我。
10 Dyma fy ngweledigaethau ar fy ngwely: Tra oeddwn yn edrych, gwelais goeden uchel iawn yng nghanol y ddaear.
10我躺在床上时脑海中所见的异象是这样：我看见大地中间，有一棵树，十分高大。
11 Tyfodd y goeden yn fawr a chryf, a'i huchder yn cyrraedd i'r entrychion; yr oedd i'w gweld o bellteroedd byd.
11那树渐长，而且坚强，高达于天，地极所有的人都看得到。
12 Yr oedd ei dail yn brydferth a'i ffrwyth yn niferus, ac ymborth arni i bopeth byw. Oddi tani c�i anifeiliaid loches, a thrigai adar yr awyr yn ei changhennau, a ch�i pob creadur byw fwyd ohoni.
12它的叶子美丽，果实繁多，所有的生物都从它得到食物；野地的走兽在它下面歇息，空中的飞鸟栖宿在它的枝头上；各种生物都从它得着供养。
13 "Tra oeddwn ar fy ngwely, yn edrych ar fy ngweledigaethau, gwelwn wyliwr sanctaidd yn dod i lawr o'r nefoedd,
13“‘我躺在床上，在我脑海出现的异象中，我看见有一位守望者，就是圣者，从天上下来，
14 ac yn gweiddi'n uchel, 'Torrwch y goeden, llifiwch ei changhennau; tynnwch ei dail a gwasgarwch ei ffrwyth. Gwnewch i'r anifeiliaid ffoi o'i chysgod a'r adar o'i changhennau.
14大声呼叫，这样说：你们要砍下这树，削断枝子，摇落叶子，打散果子，把树下的走兽赶散，把树枝上的飞鸟赶走。
15 Ond gadewch y boncyff a'i wraidd yn y ddaear, a chadwyn o haearn a phres amdano yng nghanol y maes. Bydd gwlith y nefoedd yn ei wlychu, a bydd ei le gyda'r anifeiliaid sy'n pori'r ddaear.
15然而，树根的余干却要留在地上，用铁和铜的链子围住，留在野地的青草中，使他被天露滴湿；使他像走兽一样在地上的草丛中得他的分。
16 Newidir y galon ddynol sydd ganddo a rhoir calon anifail iddo yn ei lle. Bydd hyn dros saith cyfnod.
16使他的心改变，不再是人的心，给他一个兽心，使他经过七年的时期。
17 Dedfryd y gwylwyr yw hyn, a dyma ddatganiad y rhai sanctaidd, er mwyn i bawb byw wybod mai'r Goruchaf sy'n rheoli teyrnasoedd pobl ac yn eu rhoi i'r sawl a fyn, ac yn gosod yr isaf yn ben arni.'
17这是守望者宣告的裁决，是圣者颁布的决定，好使世人都知道：至高者在世人的国中掌权，他喜欢把国赐给谁，就赐给谁，甚至立最卑微的人执掌国权。
18 "Dyma'r freuddwyd a welais i, y Brenin Nebuchadnesar. Dywed tithau, Beltesassar, beth yw'r dehongliad, oherwydd ni fedr yr un o ddoethion fy nheyrnas ei dehongli imi, ond medri di, am fod ysbryd y duwiau sanctaidd ynot."
18“‘这就是我尼布甲尼撒王所作的梦。伯提沙撒啊！你要把这梦的意思告诉我，因为我国中所有的智慧人都不能把梦的意思向我说明；只有你能，因为你里面有圣神的灵。’”
19 Aeth Daniel, a enwyd Beltesassar, yn fud am funud, a'i feddwl mewn penbleth. Dywedodd y brenin, "Paid � gadael i'r freuddwyd a'r dehongliad dy boeni, Beltesassar." Atebodd yntau, "Boed hon yn freuddwyd i'th gaseion, a'i dehongliad i'th elynion.
19但以理为王解梦于是那称为伯提沙撒的但以理惊愕片时，他想到的事使他惊惶。王对他说：“伯提沙撒啊！别让这梦和梦的意思使你惊惶。”伯提沙撒回答说：“我主啊！愿这梦归给憎恨你的人，梦的意思归给你的敌人。
20 Y goeden a welaist yn tyfu'n fawr a chryf, a'i huchder yn cyrraedd i'r entrychion ac i'w gweld o bellteroedd byd,
20你所见的树渐长，而且坚强，高达于天，全地的人都看得到。
21 a'i dail yn brydferth, a'i ffrwyth yn niferus, ac ymborth arni i bopeth, a lloches i anifeiliaid oddi tani, a chartref i adar yr awyr yn ei changhennau �
21它的叶子美丽，果实繁多，所有的生物都从它得到食物；野地的走兽住在它下面，空中的飞鸟栖在它的枝头上。
22 ti, O frenin, yw'r goeden honno. Yr wyt wedi tyfu'n fawr a chryf, a'th fawredd wedi cynyddu ac wedi cyrraedd i'r entrychion, a'th frenhiniaeth yn ymestyn i bellteroedd byd.
22王啊！你就是那树，越来越伟大坚强；你的威势渐长，高达于天；你的权柄直到地极。
23 Fe welaist hefyd, O frenin, wyliwr sanctaidd yn dod i lawr ac yn dweud, 'Torrwch y goeden a difethwch hi, ond gadewch y boncyff a'i wraidd yn y ddaear, a chadwyn o haearn a phres amdano yng nghanol y maes; bydd gwlith y nefoedd yn ei wlychu, a bydd ei le gyda'r anifeiliaid, hyd nes i saith cyfnod fynd heibio.'
23王既然看见一位守望者，就是圣者，从天上下来，说：‘你们要砍下毁坏这树，树根的余干却要留在地上，用铁和铜的链子围住，留在野地的青草中，使他被天露滴湿；使他的分和野地的走兽一样，直到他经过那七年的时期。’
24 Dyma'r dehongliad, O frenin: Datganiad y Goruchaf ynglu375?n �'m harglwydd frenin yw hwn.
24王啊！梦的意思就是这样：这临到我主我王的事，是至高者的裁决。
25 Cei dy yrru o u373?ydd pobl, a bydd dy gartref gyda'r anifeiliaid; byddi'n bwyta gwellt fel ych, a bydd gwlith y nefoedd yn dy wlychu. Bydd saith cyfnod yn mynd heibio, nes iti wybod mai'r Goruchaf sy'n rheoli teyrnasoedd pobl ac yn eu rhoi i'r sawl a fyn.
25你必被赶逐，离开人群，和野地的走兽同住；你必像牛一样吃草，被天露滴湿，要经过七年的时期；等到你承认至高者在世人的国中掌权，他喜欢把国赐给谁，就赐给谁。
26 Am y gorchymyn i adael boncyff y pren a'i wraidd, bydd dy frenhiniaeth yn sefydlog wedi iti ddeall mai'r nefoedd sy'n teyrnasu.
26守望者既然吩咐要留下树根的余干，所以，等到你承认上天的至高者是掌权的，你的国就必再归给你。
27 Derbyn fy nghyngor, O frenin: tro oddi wrth dy bechodau trwy wneud cyfiawnder, a'th droseddau trwy wneud trugaredd �'r tlodion, iti gael dyddiau hir o heddwch."
27因此，王啊！请你接纳我的劝告，施行公义，断绝罪过，怜悯受欺压者，断绝罪孽，你的平安或者可以延长。”
28 Digwyddodd hyn i gyd i'r Brenin Nebuchadnesar.
28梦境应验这一切事都在尼布甲尼撒王身上实现了。
29 Ym mhen deuddeng mis, yr oedd y brenin yn cerdded ar do ei balas ym Mabilon,
29过了十二个月，王在巴比伦王宫的平顶上散步的时候，
30 ac meddai, "Onid hon yw Babilon fawr, a godais trwy rym fy nerth yn gartref i'r brenin ac er clod i'm mawrhydi?"
30他说：“这大巴比伦城不是我用大能大力建造作我的京都，为显我威严的荣耀吗？”
31 Cyn i'r brenin orffen siarad, daeth llais o'r nefoedd, "Dyma neges i ti, O Frenin Nebuchadnesar: Cymerwyd y frenhiniaeth oddi arnat.
31这话在王的口中还没有说完，就有声音从天上传下来，说：“尼布甲尼撒王啊！你的王权被褫夺了。
32 Cei dy yrru o u373?ydd pobl, a bydd dy gartref gyda'r anifeiliaid. Byddi'n bwyta gwellt fel ych, a bydd saith cyfnod yn mynd heibio, nes iti wybod mai'r Goruchaf sy'n rheoli teyrnasoedd pobl ac yn eu rhoi i'r sawl a fyn."
32你必被赶逐，离开人群，和野地的走兽同住；你必像牛一样吃草，要经过七年的时期；等到你承认至高者在世人的国中掌权，他喜欢把国赐给谁，就赐给谁。”
33 Digwyddodd hyn ar unwaith i Nebuchadnesar. Cafodd ei yrru o u373?ydd pobl; yr oedd yn bwyta gwellt fel ych, ei gorff yn wlyb gan wlith y nefoedd, ei wallt yn hir fel plu eryr, a'i ewinedd yn hir fel crafangau aderyn.
33这话立刻就应验在尼布甲尼撒身上；他被赶逐，离开人群，像牛一样吃草，身体被天露滴湿，直到他的头发长得像鹰毛，指甲像鸟爪。
34 "Ymhen amser, codais i, Neb-uchadnesar, fy llygaid i'r nefoedd, ac adferwyd fy synnwyr. Yna bendithiais y Goruchaf, a moli a mawrhau'r un sy'n byw yn dragywydd. Y mae ei arglwyddiaeth yn arglwyddiaeth dragwyddol, a'i frenhiniaeth o genhedlaeth i genhedlaeth.
34“七年的日子满了，我尼布甲尼撒举目望天，我的理智恢复过来，我就称颂至高者，赞美尊崇活到永远的 神。他的统治永无穷尽，他的国度直到万代。
35 Nid yw neb o drigolion y ddaear yn cyfrif dim; y mae'n gwneud fel y mynno � llu'r nefoedd ac � thrigolion y ddaear. Ni fedr neb ei atal, a gofyn iddo, 'Beth wyt yn ei wneud?'
35地上所有的居民，在他来说都是虚无；在天上的万军中，他凭自己的意旨行事；在地上的居民中，也是这样；没有人能拦住他的手，或问他说：‘你作什么？’
36 Y pryd hwnnw adferwyd fy synnwyr a dychwelodd fy mawrhydi a'm clod, er gogoniant fy mrenhiniaeth. Daeth fy nghynghorwyr a'm tywysogion ataf. Cadarnhawyd fi yn fy nheyrnas, a rhoddwyd llawer mwy o rym i mi.
36“那时，我的理智恢复过来后，为着我国的光荣，我的威严和光辉也都恢复过来了。我的谋臣和官员仍来求见我，我的王权重新坚立，我的权势越发增加。
37 Ac yn awr yr wyf fi, Nebuchadnesar, yn moli, yn mawrhau ac yn clodfori Brenin y Nefoedd, sydd �'i weithredoedd yn gywir a'i ffyrdd yn gyfiawn, ac yn gallu darostwng y balch."
37现在我尼布甲尼撒赞美、尊崇、荣耀天上的王，因为他所作的一切都正确，他所行的也都公平；行为骄傲的，他都能贬低。”