1 Fel eira yn yr haf, neu law yn ystod y cynhaeaf, felly nid yw anrhydedd yn gweddu i'r ff�l.
1COMO la nieve en el verano, y la lluvia en la siega, Así conviene al necio la honra.
2 Fel aderyn y to yn hedfan, neu wennol yn gwibio, felly ni chyflawnir melltith ddiachos.
2Como el gorrión en su vagar, y como la golondrina en su vuelo, Así la maldición sin causa nunca vendrá.
3 Chwip i geffyl, ffrwyn i asyn, a gwialen i gefn ffyliaid!
3El látigo para el caballo, y el cabestro para el asno, Y la vara para la espalda del necio.
4 Paid ag ateb y ffu373?l yn �l ei ffolineb, rhag i ti fynd yn debyg iddo.
4Nunca respondas al necio en conformidad á su necedad, Para que no seas tú también como él.
5 Ateb y ffu373?l yn �l ei ffolineb, rhag iddo fynd yn ddoeth yn ei olwg ei hun.
5Responde al necio según su necedad, Porque no se estime sabio en su opinión.
6 Y mae'r sawl sy'n anfon neges yn llaw ffu373?l yn torri ymaith ei draed ei hun ac yn profi trais.
6Como el que se corta los pies y bebe su daño, Así es el que envía algo por mano de un necio.
7 Fel coesau'r cloff yn honcian, felly y mae dihareb yng ngenau ffyliaid.
7Alzar las piernas del cojo. Así es el proverbio en la boca del necio.
8 Fel gosod carreg mewn ffon dafl, felly y mae rhoi anrhydedd i ffu373?l.
8Como quien liga la piedra en la honda, Así hace el que al necio da honra.
9 Fel draenen yn mynd i law meddwyn, felly y mae dihareb yng ngenau ffyliaid.
9Espinas hincadas en mano del embriagado, Tal es el proverbio en la boca de los necios.
10 Fel saethwr yn clwyfo pawb sy'n mynd heibio, felly y mae'r un sy'n cyflogi ffu373?l neu feddwyn.
10El grande cría todas las cosas; y da la paga al insensato, Y la da á los transgresores.
11 Fel ci yn troi'n �l at ei gyfog, felly y mae'r ffu373?l sy'n ailadrodd ei ffolineb.
11Como perro que vuelve á su vómito, Así el necio que repite su necedad.
12 Fe welaist un sy'n ddoeth yn ei olwg ei hun; y mae mwy o obaith i ffu373?l nag iddo ef.
12¿Has visto hombre sabio en su opinión? Más esperanza hay del necio que de él.
13 Dywed y diog, "Y mae llew ar y ffordd, llew yn rhydd yn y strydoedd!"
13Dice el perezoso: El león está en el camino; El león está en las calles.
14 Fel y mae drws yn troi ar ei golyn, felly y mae'r diog yn ei wely.
14Las puertas se revuelven en sus quicios: Así el perezoso en su cama.
15 Y mae'r diog yn gwthio'i law i'r ddysgl, ond yn rhy ddiog i'w chodi i'w geg.
15Esconde el perezoso su mano en el seno; Cánsase de tornarla á su boca.
16 Y mae'r diog yn ddoethach yn ei olwg ei hun na saith o rai sy'n ateb yn synhwyrol.
16A su ver es el perezoso más sabio Que siete que le den consejo.
17 Fel cydio yng nghlustiau ci sy'n mynd heibio, felly y mae ymyrryd yng nghweryl rhywun arall.
17El que pasando se deja llevar de la ira en pleito ajeno, Es como el que toma al perro por las orejas.
18 Fel rhywun gwallgof yn saethu pentewynion � saethau marwol,
18Como el que enloquece, y echa llamas Y saetas y muerte,
19 felly y mae'r un sy'n twyllo'i gymydog, ac yn dweud, "Dim ond cellwair yr oeddwn."
19Tal es el hombre que daña á su amigo, Y dice: Ciertamente me chanceaba.
20 Heb goed fe ddiffydd t�n, a heb y straegar fe dderfydd am gynnen.
20Sin leña se apaga el fuego: Y donde no hay chismoso, cesa la contienda.
21 Fel glo i farwor, a choed i d�n, felly y mae'r cwerylgar yn creu cynnen.
21El carbón para brasas, y la leña para el fuego: Y el hombre rencilloso para encender contienda.
22 Y mae geiriau'r straegar fel danteithion sy'n mynd i lawr i'r cylla.
22Las palabras del chismoso parecen blandas; Mas ellas entran hasta lo secreto del vientre.
23 Fel golchiad arian ar lestr pridd, felly y mae geiriau esmwyth a chalon ddrygionus.
23Como escoria de plata echada sobre el tiesto, Son los labios enardecidos y el corazón malo.
24 Y mae gelyn yn rhagrithio �'i eiriau, ac yn cynllunio twyll yn ei galon;
24Otro parece en los labios al que aborrece; Mas en su interior pone engaño.
25 pan yw'n llefaru'n deg, paid ag ymddiried ynddo, oherwydd y mae saith peth ffiaidd yn ei feddwl;
25Cuando hablare amigablemente, no le creas; Porque siete abominaciones hay en su corazón.
26 er iddo guddio'i gasineb � rhagrith, datguddir ei ddrygioni yn y gynulleidfa.
26Encúbrese el odio con disimulo; Mas su malicia será descubierta en la congregación.
27 Y mae'r un sy'n cloddio pwll yn syrthio iddo, a daw carreg yn �l ar yr un sy'n ei threiglo.
27El que cavare sima, caerá en ella: Y el que revuelva la piedra, á él volverá.
28 Y mae tafod celwyddog yn cas�u purdeb, a genau gwenieithus yn dwyn dinistr.
28La falsa lengua atormenta al que aborrece: Y la boca lisonjera hace resbaladero.