1 Paid ag ymffrostio ynglu375?n ag yfory, oherwydd ni wyddost beth a ddigwydd mewn diwrnod.
1NO te jactes del día de mañana; Porque no sabes qué dará de sí el día.
2 Gad i ddieithryn dy ganmol, ac nid dy enau dy hun; un sy'n estron, ac nid dy wefusau dy hun.
2Alábete el extraño, y no tu boca; El ajeno, y no tus labios.
3 Y mae pwysau mewn carreg, a thywod yn drwm, ond y mae casineb y ffu373?l yn drymach na'r ddau.
3Pesada es la piedra, y la arena pesa; Mas la ira del necio es más pesada que ambas cosas.
4 Y mae dicter yn greulon, a digofaint fel llifeiriant, ond pwy a all sefyll o flaen cenfigen?
4Cruel es la ira, é impetuoso el furor; Mas ¿quién parará delante de la envidia?
5 Y mae cerydd agored yn well na chariad a guddir.
5Mejor es reprensión manifiesta Que amor oculto.
6 Y mae dyrnodiau cyfaill yn ddidwyll, ond cusanau gelyn yn dwyllodrus.
6Fieles son las heridas del que ama; Pero importunos los besos del que aborrece.
7 Y mae un wedi ei ddigoni yn gwrthod m�l, ond i'r newynog, melys yw popeth chwerw.
7El alma harta huella el panal de miel; Mas al alma hambrienta todo lo amargo es dulce.
8 Fel aderyn yn crwydro o'i nyth, felly y mae rhywun sy'n crwydro o'i gynefin.
8Cual ave que se va de su nido, Tal es el hombre que se va de su lugar.
9 Y mae olew a phersawr yn llawenhau'r galon, a mwynder cyfaill yn cyfarwyddo'r enaid.
9El ungüento y el perfume alegran el corazón: Y el amigo al hombre con el cordial consejo.
10 Paid � chefnu ar dy gyfaill a chyfaill dy rieni, a phaid � mynd i du375? dy frawd yn nydd dy adfyd. Y mae cyfaill agos yn well na brawd ymhell.
10No dejes á tu amigo, ni al amigo de tu padre; Ni entres en casa de tu hermano el día de tu aflicción. Mejor es el vecino cerca que el hermano lejano.
11 Fy mab, bydd ddoeth, a llawenha fy nghalon; yna gallaf roi ateb i'r rhai sy'n fy amharchu.
11Sé sabio, hijo mío, y alegra mi corazón, Y tendré qué responder al que me deshonrare.
12 Y mae'r craff yn gweld perygl ac yn ei osgoi, ond y mae'r gwirion yn mynd rhagddo ac yn talu am hynny.
12El avisado ve el mal, y escóndese, Mas los simples pasan, y llevan el daño.
13 Cymer wisg y sawl sy'n mynd yn feichiau dros ddyn dieithr, a chadw hi'n ernes o'i addewid ar ran dieithryn.
13Quítale su ropa al que fió al extraño; Y al que fió á la extraña, tómale prenda.
14 Y mae'r un sy'n bendithio'i gyfaill � llef uchel, ac yn codi'n fore i wneud hynny, yn cael ei ystyried yn un sy'n ei felltithio.
14El que bendice á su amigo en alta voz, madrugando de mañana, Por maldición se le contará.
15 Diferion parhaus ar ddiwrnod glawog, tebyg i hynny yw gwraig yn cecru;
15Gotera continua en tiempo de lluvia, Y la mujer rencillosa, son semejantes:
16 y mae ei hatal fel ceisio atal y gwynt, neu fel un yn ceisio dal olew yn ei law.
16El que pretende contenerla, arresta el viento: O el aceite en su mano derecha.
17 Y mae haearn yn hogi haearn, ac y mae pob un hogi meddwl ei gyfaill.
17Hierro con hierro se aguza; Y el hombre aguza el rostro de su amigo.
18 Yr un sy'n gofalu am ffigysbren sy'n bwyta'i ffrwyth, a'r sawl sy'n gwylio tros ei feistr sy'n cael anrhydedd.
18El que guarda la higuera, comerá su fruto; Y el que guarda á su señor, será honrado.
19 Fel yr adlewyrchir wyneb mewn du373?r, felly y mae'r galon yn ddrych o'r unigolyn.
19Como un agua se parece á otra, Así el corazón del hombre al otro.
20 Ni ddigonir Sheol nac Abadon, ac ni ddiwellir llygaid neb ychwaith.
20El sepulcro y la perdición nunca se hartan: Así los ojos del hombre nunca están satisfechos.
21 Y mae tawddlestr i'r arian, a ffwrnais i'r aur, felly y profir cymeriad gan ganmoliaeth.
21El crisol prueba la plata, y la hornaza el oro: Y al hombre la boca del que lo alaba.
22 Er iti bwyo'r ff�l � phestl mewn morter yn gymysg �'r grawn m�n, eto ni elli yrru ei ffolineb allan ohono.
22Aunque majes al necio en un mortero entre granos de trigo á pisón majados, No se quitará de él su necedad.
23 Gofala'n gyson am dy braidd, a rho sylw manwl i'r ddiadell;
23Considera atentamente el aspecto de tus ovejas; Pon tu corazón á tus rebaños:
24 oherwydd nid yw cyfoeth yn para am byth, na choron o genhedlaeth i genhedlaeth.
24Porque las riquezas no son para siempre; ¿Y será la corona para perpetuas generaciones?
25 Ar �l cario'r gwair, ac i'r adladd ymddangos, a chasglu gwair y mynydd,
25Saldrá la grama, aparecerá la hierba, Y segaránse las hierbas de los montes.
26 yna cei ddillad o'r u373?yn, a phris y tir o'r bychod geifr,
26Los corderos para tus vestidos, Y los cabritos para el precio del campo:
27 a bydd digon o laeth geifr yn ymborth i ti a'th deulu, ac yn gynhaliaeth i'th forynion.
27Y abundancia de leche de las cabras para tu mantenimiento, y para mantenimiento de tu casa, Y para sustento de tus criadas.