1 Yn yr ail flwyddyn ar bymtheg i Pecach fab Remaleia, daeth Ahas fab Jotham brenin Jwda i'r orsedd.
1In the seventeenth year of Pekah the son of Remaliah Ahaz the son of Jotham king of Judah began to reign.
2 Ugain oed oedd Ahas pan ddaeth yn frenin, a theyrnasodd am un mlynedd ar bymtheg yn Jerwsalem; ond ni wnaeth yr hyn oedd uniawn yng ngolwg yr ARGLWYDD ei Dduw fel y gwnaeth ei dad Dafydd.
2Twenty years old was Ahaz when he began to reign; and he reigned sixteen years in Jerusalem: and he didn’t do that which was right in the eyes of Yahweh his God, like David his father.
3 Dilynodd esiampl brenhinoedd Israel, ac yn waeth, fe barodd i'w fab fynd trwy d�n yn �l arfer ffiaidd y cenhedloedd a ddisodlodd yr ARGLWYDD o flaen yr Israeliaid.
3But he walked in the way of the kings of Israel, yes, and made his son to pass through the fire, according to the abominations of the nations, whom Yahweh cast out from before the children of Israel.
4 Yr oedd yn aberthu ac yn arogldarthu yn yr uchelfeydd ac ar y bryniau a than bob pren gwyrddlas.
4He sacrificed and burnt incense in the high places, and on the hills, and under every green tree.
5 Yr adeg honno daeth Resin brenin Syria a Pecach fab Remaleia brenin Israel i ryfela yn erbyn Jerwsalem. Rhoesant warchae ar Ahas, ond methu ei gael i frwydro.
5Then Rezin king of Syria and Pekah son of Remaliah king of Israel came up to Jerusalem to war: and they besieged Ahaz, but could not overcome him.
6 Y pryd hwnnw enillwyd Elath yn �l i Edom gan frenin Edom, a gyrrodd ef yr Iddewon allan o Elath. Daeth yr Edomiaid yn �l i Elath, ac y maent yn byw yno hyd heddiw.
6At that time Rezin king of Syria recovered Elath to Syria, and drove the Jews from Elath; and the Syrians came to Elath, and lived there, to this day.
7 Anfonodd Ahas genhadau at Tiglath-pileser brenin Asyria a dweud, "Gwas a deiliad i ti wyf fi; tyrd i'm gwaredu o law brenhinoedd Syria ac Israel, sy'n ymosod arnaf."
7So Ahaz sent messengers to Tiglath Pileser king of Assyria, saying, “I am your servant and your son. Come up, and save me out of the hand of the king of Syria, and out of the hand of the king of Israel, who rise up against me.”
8 Cymerodd Ahas yr arian a'r aur oedd ar gael yn nhu375?'r ARGLWYDD ac yng nghoffrau'r palas a'u hanfon yn rhodd i frenin Asyria.
8Ahaz took the silver and gold that was found in the house of Yahweh, and in the treasures of the king’s house, and sent it for a present to the king of Assyria.
9 Gwrandawodd brenin Asyria arno, a mynd yn erbyn Damascus a'i goresgyn; caethgludodd ei thrigolion i Cir, a lladd Resin.
9The king of Assyria listened to him; and the king of Assyria went up against Damascus, and took it, and carried its people captive to Kir, and killed Rezin.
10 Yna aeth y Brenin Ahas i Ddamascus i gyfarfod Tiglath-pileser brenin Asyria. Gwelodd yno allor, ac anfonodd batrwm ohoni a holl fanylion ei gwneuthuriad at Ureia yr offeiriad.
10King Ahaz went to Damascus to meet Tiglath Pileser king of Assyria, and saw the altar that was at Damascus; and king Ahaz sent to Urijah the priest the fashion of the altar, and its pattern, according to all its workmanship.
11 Yna adeiladodd yr offeiriad Ureia allor, yn �l y manylion a anfonodd y Brenin Ahas o Ddamascus, a'i gwneud yn barod erbyn i'r Brenin Ahas gyrraedd.
11Urijah the priest built an altar: according to all that king Ahaz had sent from Damascus, so Urijah the priest made it for the coming of king Ahaz from Damascus.
12 Pan gyrhaeddodd y brenin o Ddamascus a gweld yr allor, aeth i fyny a nes�u ati.
12When the king had come from Damascus, the king saw the altar: and the king drew near to the altar, and offered on it.
13 Yna llosgodd ei boethoffrwm a'i fwydoffrwm, a thywallt ei ddiodoffrwm a lluchio gwaed ei heddoffrymau yn erbyn yr allor.
13He burnt his burnt offering and his meal offering, and poured his drink offering, and sprinkled the blood of his peace offerings, on the altar.
14 Symudodd yr allor bres a arferai fod gerbron yr ARGLWYDD ym mlaen y tu375?, a'i gosod rhwng yr allor newydd a thu375?'r ARGLWYDD, ar ochr ogleddol yr allor honno.
14The bronze altar, which was before Yahweh, he brought from the forefront of the house, from between his altar and the house of Yahweh, and put it on the north side of his altar.
15 A gorchmynnodd y Brenin Ahas i'r offeiriad Ureia, "Ar yr allor fawr yr wyt i losgi'r poethoffrwm boreol a'r bwydoffrwm hwyrol, a hefyd poethoffrwm a bwydoffrwm y brenin, a phoethoffrwm holl bobl y wlad ynghyd �'u bwydoffrwm a'u diodoffrymau. Ac yn ei herbyn hi y lluchi holl waed y poethoffrymau a'r aberthau. Ond ar fy nghyfer i y bydd yr allor bres i ymofyn wrthi."
15King Ahaz commanded Urijah the priest, saying, “On the great altar burn the morning burnt offering, and the evening meal offering, and the king’s burnt offering, and his meal offering, with the burnt offering of all the people of the land, and their meal offering, and their drink offerings; and sprinkle on it all the blood of the burnt offering, and all the blood of the sacrifice; but the bronze altar shall be for me to inquire by.”
16 Gwnaeth yr offeiriad Ureia yn union fel y gorchmynnodd y Brenin Ahas.
16Urijah the priest did so, according to all that king Ahaz commanded.
17 Tynnodd y Brenin Ahas fframiau'r trol�au a gwneud i ffwrdd �'u carfanau a'r noe; hefyd dymchwelodd y m�r oddi ar gefn yr ychen pres a fu dano, a'i osod ar sylfaen o gerrig.
17King Ahaz cut off the panels of the bases, and removed the basin from off them, and took down the sea from off the bronze oxen that were under it, and put it on a pavement of stone.
18 Hefyd, o achos brenin Asyria, cymerodd o du375? yr ARGLWYDD lidiart y Saboth a adeiladwyd yn y deml wrth fynedfa allanol y brenin.
18The covered way for the Sabbath that they had built in the house, and the king’s entry outside, turned he to the house of Yahweh, because of the king of Assyria.
19 Am weddill hanes Ahas, a'r hyn a wnaeth, onid yw wedi ei ysgrifennu yn llyfr hanesion brenhinoedd Jwda?
19Now the rest of the acts of Ahaz which he did, aren’t they written in the book of the chronicles of the kings of Judah?
20 Bu farw Ahas, a chladdwyd ef gyda'i ragflaenwyr yn Ninas Dafydd, a theyrnasodd ei fab Heseceia yn ei le.
20Ahaz slept with his fathers, and was buried with his fathers in the city of David: and Hezekiah his son reigned in his place.