1در آن روزها به منظور یک سرشماری عمومی در سراسر دنیای روم فرمانی از طرف امپراطور اوغُسطُس صادر شد.
1And it came to pass in those days, that there went out a decree from Caesar Augustus that all the world should be taxed.
2وقتی دور اول این سرشماری انجام گرفت، کرینیوس فرماندار کل سوریه بود.
2(And this taxing was first made when Cyrenius was governor of Syria.)
3پس برای انجام سرشماری هرکس به شهر خود می رفت
3And all went to be taxed, every one into his own city.
4و یوسف نیز از شهر ناصرۀ جلیل به یهودیه آمد تا در شهر داود، که بیت لِحِم نام داشت نامنویسی کند، زیرا او از خاندان داود بود.
4And Joseph also went up from Galilee, out of the city of Nazareth, into Judaea, unto the city of David, which is called Bethlehem; (because he was of the house and lineage of David:)
5او مریم را که در این موقع در عقد او و حامله بود همراه خود برد.
5To be taxed with Mary his espoused wife, being great with child.
6هنگامی که در آنجا اقامت داشتند وقت تولد طفل فرا رسید
6And so it was, that, while they were there, the days were accomplished that she should be delivered.
7و مریم اولین فرزند خود را که پسر بود بدنیا آورد. او را در قنداق پیچیده در آخوری خوابانید، زیرا در مسافرخانه جائی برای آنها نبود.
7And she brought forth her firstborn son, and wrapped him in swaddling clothes, and laid him in a manger; because there was no room for them in the inn.
8در همان اطراف در میان مزارع، چوپانانی بودند که در وقت شب از گلۀ خود نگهبانی می کردند.
8And there were in the same country shepherds abiding in the field, keeping watch over their flock by night.
9فرشتۀ خداوند در برابر ایشان ایستاد و شکوه و جلال خداوند در اطراف شان درخشید و ایشان بسیار ترسیدند.
9And, lo, the angel of the Lord came upon them, and the glory of the Lord shone round about them: and they were sore afraid.
10اما فرشته گفت: «نترسید، من برای شما مژده ای دارم: خوشی بزرگی شامل حال تمامی این قوم خواهد شد.
10And the angel said unto them, Fear not: for, behold, I bring you good tidings of great joy, which shall be to all people.
11امروز در شهر داود نجات دهنده ای برای شما به دنیا آمده است که مسیح و خداوند است.
11For unto you is born this day in the city of David a Saviour, which is Christ the Lord.
12نشانی آن برای شما این است که نوزاد را در قنداقه پیچیده و در آخور خوابیده خواهید یافت.»
12And this shall be a sign unto you; Ye shall find the babe wrapped in swaddling clothes, lying in a manger.
13ناگهان با آن فرشته فوج بزرگی از سپاه آسمانی ظاهر شد که خدا را ستایش کرده، می گفتند:
13And suddenly there was with the angel a multitude of the heavenly host praising God, and saying,
14«خدا را در برترین آسمان ها جلال و بر زمین در بین مردمی که مورد پسند او می باشند صلح و سلامتی باد.»
14Glory to God in the highest, and on earth peace, good will toward men.
15بعد از آنکه فرشتگان آنها را ترک کردند و به آسمان رفتند، چوپانان به یکدیگر گفتند: «بیائید، به بیت لِحِم برویم و واقعه ای را که خداوند ما را از آن آگاه ساخته است ببینیم.»
15And it came to pass, as the angels were gone away from them into heaven, the shepherds said one to another, Let us now go even unto Bethlehem, and see this thing which is come to pass, which the Lord hath made known unto us.
16پس با تیزی و شتاب رفتند و مریم و یوسف و آن کودک را که در آخور خوابیده بود پیدا کردند.
16And they came with haste, and found Mary, and Joseph, and the babe lying in a manger.
17وقتی کودک را دیدند آنچه را که دربارۀ او به آنها گفته شده بود نقل کردند.
17And when they had seen it, they made known abroad the saying which was told them concerning this child.
18همۀ شنوندگان از آنچه چوپانان می گفتند تعجب می کردند.
18And all they that heard it wondered at those things which were told them by the shepherds.
19اما مریم تمام این چیزها را بخاطر می سپرد و دربارۀ آن ها عمیقاً فکر می کرد.
19But Mary kept all these things, and pondered them in her heart.
20چوپانان برگشتند و بخاطر آنچه شنیده و دیده بودند خدا را حمد و سپاس می گفتند، زیرا آنچه به ایشان گفته شده بود واقع شده بود.
20And the shepherds returned, glorifying and praising God for all the things that they had heard and seen, as it was told unto them.
21یک هفته بعد که وقت سنت کودک فرا رسید او را عیسی نامیدند، همان نامی که فرشته پیش از جایگزینی او در رَحِم تعیین کرده بود.
21And when eight days were accomplished for the circumcising of the child, his name was called JESUS, which was so named of the angel before he was conceived in the womb.
22بعد از آنکه روزهای پاک شدن مطابق شریعت موسی تمام شد کودک را به اورشلیم آوردند تا به خداوند تقدیم نمایند.
22And when the days of her purification according to the law of Moses were accomplished, they brought him to Jerusalem, to present him to the Lord;
23چنانکه در شریعت خداوند نوشته شده است: هر پسر اولباری از خداوند شمرده می شود
23(As it is written in the law of the LORD, Every male that openeth the womb shall be called holy to the Lord;)
24و نیز مطابق آنچه در شریعت خداوند نوشته شده است قربانی ای تقدیم کنند، یعنی یک جفت فاخته و یا دو چوچه کبوتر.
24And to offer a sacrifice according to that which is said in the law of the Lord, A pair of turtledoves, or two young pigeons.
25در اورشلیم مردی به نام شمعون زندگی می کرد که درستکار و پارسا بود و در انتظار نجات اسرائیل بسر می برد و روح القدس بر او بود.
25And, behold, there was a man in Jerusalem, whose name was Simeon; and the same man was just and devout, waiting for the consolation of Israel: and the Holy Ghost was upon him.
26از طرف روح القدس به او خبر داده شده بود که تا مسیح وعده شدۀ خداوند را نبیند نخواهد مرد.
26And it was revealed unto him by the Holy Ghost, that he should not see death, before he had seen the Lord's Christ.
27او به هدایت روح به داخل عبادتگاه آمد و هنگامیکه والدین عیسی، طفل را به داخل آوردند تا آنچه را که مطابق شریعت مقرر بود انجام دهند،
27And he came by the Spirit into the temple: and when the parents brought in the child Jesus, to do for him after the custom of the law,
28شمعون، طفل را در آغوش گرفت و خدا را حمدکنان گفت:
28Then took he him up in his arms, and blessed God, and said,
29«حال ای خداوند، مطابق وعدۀ خود بنده خود را بسلامت رخصت بده،
29Lord, now lettest thou thy servant depart in peace, according to thy word:
30چون چشمانم نجات تو را دیده است،
30For mine eyes have seen thy salvation,
31نجاتی که تو در حضور همۀ ملتها آماده ساخته ای،
31Which thou hast prepared before the face of all people;
32نوری که افکار ملتهای بیگانه را روشن سازد و مایۀ سربلندی قوم تو اسرائیل گردد.»
32A light to lighten the Gentiles, and the glory of thy people Israel.
33پدر و مادر آن طفل از آنچه دربارۀ او گفته شد حیران گشتند.
33And Joseph and his mother marvelled at those things which were spoken of him.
34شمعون بر آنها دعای خیر کرد و به مریم مادر عیسی، گفت: «این کودک برای سقوط و یا سرافرازی بسیاری در اسرائیل تعیین شده است و نشانه ای است که در رد کردن او
34And Simeon blessed them, and said unto Mary his mother, Behold, this child is set for the fall and rising again of many in Israel; and for a sign which shall be spoken against;
35افکار پنهانی عدۀ کثیری آشکار خواهد شد و در دل تو نیز خنجری فرو خواهد رفت.»
35(Yea, a sword shall pierce through thy own soul also,) that the thoughts of many hearts may be revealed.
36در آنجا همچنین زنی نبیه به نام حَنّه زندگی می کرد که دختر فَنوئیل از طایفۀ اَشیر بود، او زنی بود بسیار سالخورده، که بعد از ازدواج مدت هفت سال با شوهرش زندگی کرده
36And there was one Anna, a prophetess, the daughter of Phanuel, of the tribe of Aser: she was of a great age, and had lived with an husband seven years from her virginity;
37و تا هشتاد و چهار سالگی بیوه مانده بود. او هرگز از عبادتگاه خارج نمی شد، بلکه شب و روز با دعا و روزه، خدا را عبادت می کرد.
37And she was a widow of about fourscore and four years, which departed not from the temple, but served God with fastings and prayers night and day.
38او در همان موقع پیش آمد، به درگاه خدا شکرگزاری نمود و برای همۀ کسانی که در انتظار نجات اورشلیم بودند دربارۀ آن طفل صحبت کرد.
38And she coming in that instant gave thanks likewise unto the Lord, and spake of him to all them that looked for redemption in Jerusalem.
39بعد از آنکه همۀ کارهایی را که در شریعت خداوند مقرر است انجام دادند، به شهر خود، ناصرۀ جلیل برگشتند.
39And when they had performed all things according to the law of the Lord, they returned into Galilee, to their own city Nazareth.
40و کودک، پُر از حکمت، کلان و قوی می گشت و لطف خدا با او بود.
40And the child grew, and waxed strong in spirit, filled with wisdom: and the grace of God was upon him.
41والدین عیسی همه ساله برای عید فِصَح به اورشلیم می رفتند.
41Now his parents went to Jerusalem every year at the feast of the passover.
42وقتی او به دوازده سالگی رسید آن ها مثل همیشه برای آن عید به آنجا رفتند.
42And when he was twelve years old, they went up to Jerusalem after the custom of the feast.
43وقتی ایام عید به پایان رسید و آنها عازم شهر خود شدند، عیسی نو جوان در اورشلیم ماند ولی والدینش این را نمی دانستند
43And when they had fulfilled the days, as they returned, the child Jesus tarried behind in Jerusalem; and Joseph and his mother knew not of it.
44و به گمان اینکه او در بین کاروان است یک روز تمام به سفر ادامه دادند و آن وقت در میان دوستان و خویشان خود به جستجوی او پرداختند.
44But they, supposing him to have been in the company, went a day's journey; and they sought him among their kinsfolk and acquaintance.
45چون او را پیدا نکردند ناچار به اورشلیم برگشتند تا بدنبال او بگردند.
45And when they found him not, they turned back again to Jerusalem, seeking him.
46بعد از سه روز او را در عبادتگاه پیدا کردند ـ درحالیکه در میان معلمان نشسته بود و به آنها گوش می داد و از ایشان سؤال می کرد.
46And it came to pass, that after three days they found him in the temple, sitting in the midst of the doctors, both hearing them, and asking them questions.
47همۀ شنوندگان از هوش او و از جواب های که می داد در حیرت بودند.
47And all that heard him were astonished at his understanding and answers.
48والدین عیسی از دیدن او تعجب کردند و مادرش به او گفت: «پسرم، چرا با ما چنین کردی؟ من و پدرت با پریشانی زیاد دنبال تو می گشتیم.»
48And when they saw him, they were amazed: and his mother said unto him, Son, why hast thou thus dealt with us? behold, thy father and I have sought thee sorrowing.
49او گفت: «برای چه دنبال من می گشتید؟ مگر نمی دانستید که من وظیفه دارم در خانۀ پدرم باشم؟»
49And he said unto them, How is it that ye sought me? wist ye not that I must be about my Father's business?
50اما آنها نفهمیدند که مقصد او چیست.
50And they understood not the saying which he spake unto them.
51عیسی با ایشان به ناصره بازگشت و تابع آنها بود. مادرش همۀ این چیزها را در دل خود نگه می داشت.عیسی در حکمت و قامت رشد می کرد و به پسند خدا و مردم بود.
51And he went down with them, and came to Nazareth, and was subject unto them: but his mother kept all these sayings in her heart.
52عیسی در حکمت و قامت رشد می کرد و به پسند خدا و مردم بود.
52And Jesus increased in wisdom and stature, and in favour with God and man.