1عید فطیر که به فِصَح معروف است نزدیک می شد.
1Now the feast of unleavened bread drew nigh, which is called the Passover.
2سران کاهنان و علما میخواستند بهانه ای پیدا نموده عیسی را به قتل برسانند زیرا از تودۀ مردم بیم داشتند.
2And the chief priests and scribes sought how they might kill him; for they feared the people.
3شیطان به دل یهودا که لقب اسخریوطی داشت و یکی از دوازده حواری بود وارد شد.
3Then entered Satan into Judas surnamed Iscariot, being of the number of the twelve.
4یهودا پیش سران کاهنان و صاحب منصبانی که مسئول نگهبانی از عبادتگاه بودند رفت و با آنها در این خصوص که چگونه عیسی را به دست آنها تسلیم کند صحبت کرد.
4And he went his way, and communed with the chief priests and captains, how he might betray him unto them.
5ایشان بسیار خوشحال شدند و وعده کردند مبلغی پول به او بدهند.
5And they were glad, and covenanted to give him money.
6یهودا موافقت کرد و پی فرصت می گشت تا عیسی را دور از چشم مردم به دست آنها بسپارد.
6And he promised, and sought opportunity to betray him unto them in the absence of the multitude.
7روز عید فطیر که در آن قربانی فِصَح می باید ذبح شود فرا رسید.
7Then came the day of unleavened bread, when the passover must be killed.
8عیسی پِترُس و یوحنا را با این امر روانه کرد: «بروید نان فِصَح را برای ما تهیه کنید تا بخوریم.»
8And he sent Peter and John, saying, Go and prepare us the passover, that we may eat.
9آن ها پرسیدند: «کجا می خواهی تهیه کنیم؟»
9And they said unto him, Where wilt thou that we prepare?
10عیسی جواب داد: «گوش بدهید، وقتی که به شهر قدم بگذارید مردی با شما روبرو خواهد شد که کوزۀ آبی را می برد. به دنبال او به داخل خانه ای که او می رود بروید
10And he said unto them, Behold, when ye are entered into the city, there shall a man meet you, bearing a pitcher of water; follow him into the house where he entereth in.
11و به صاحب آن خانه بگوئید: «استاد می گوید آن اطاقی که من با شاگردانم قربانی فِصَح را در آنجا خواهم خورد کجاست؟»
11And ye shall say unto the goodman of the house, The Master saith unto thee, Where is the guestchamber, where I shall eat the passover with my disciples?
12او اطاق بزرگ و فرش شده را در منزل دوم به شما نشان می دهد. در آنجا تدارک ببینید.»
12And he shall shew you a large upper room furnished: there make ready.
13آن ها رفتند و همه چیز را آنطور که او فرموده بود مشاهده کردند و به این ترتیب قربانی فِصَح را تهیه کردند.
13And they went, and found as he had said unto them: and they made ready the passover.
14وقتی ساعت معین فرا رسید عیسی با رسولان سر دسترخوان نشست
14And when the hour was come, he sat down, and the twelve apostles with him.
15و به آنها فرمود: «چقدر دلم می خواست که پیش از مرگم این قربانی فِصَح را با شما بخورم.
15And he said unto them, With desire I have desired to eat this passover with you before I suffer:
16به شما می گویم تا آن زمان که این قربانی فِصَح در پادشاهی خدا به کمال مقصد خود نرسد دیگر از آن نخواهم خورد.»
16For I say unto you, I will not any more eat thereof, until it be fulfilled in the kingdom of God.
17بعد پیاله ای به دست گرفت و پس از شکرگزاری گفت: «این را بگیرید و بین خود تان تقسیم کنید،
17And he took the cup, and gave thanks, and said, Take this, and divide it among yourselves:
18چون به شما می گویم از این لحظه تا آن زمان که پادشاهی خدا فرا می رسد من دیگر از میوۀ تاک نخواهم نوشید.»
18For I say unto you, I will not drink of the fruit of the vine, until the kingdom of God shall come.
19همچنین کمی نان برداشت و پس از شکرگزاری آن را پاره کرد و به آنها داد و فرمود: «این بدن من است که برای شما داده می شود. این کار را به یادبود من انجام دهید.»
19And he took bread, and gave thanks, and brake it, and gave unto them, saying, This is my body which is given for you: this do in remembrance of me.
20به همین ترتیب بعد از شام پیاله ای را به آنها داد و فرمود: «این پیاله عهد و پیمان نو است در خون من که برای شما ریخته می شود.
20Likewise also the cup after supper, saying, This cup is the new testament in my blood, which is shed for you.
21اما بدانید که دست تسلیم کنندۀ من با دست من سر دسترخوان است.
21But, behold, the hand of him that betrayeth me is with me on the table.
22البته پسر انسان بسوی آنچه برایش مقرر است می رود. اما وای به حال آن کسی که او را تسلیم می کند.»
22And truly the Son of man goeth, as it was determined: but woe unto that man by whom he is betrayed!
23آنها از خود شان شروع به سؤال کردند که کدام یک از آن ها چنین کاری خواهد کرد.
23And they began to enquire among themselves, which of them it was that should do this thing.
24در میان شاگردان بحثی درگرفت که کدامیک در میان آنها از همه بزرگتر شمرده می شود.
24And there was also a strife among them, which of them should be accounted the greatest.
25عیسی فرمود: «در میان ملتهای بیگانه، پادشاهان بر مردم حکمروایی می کنند و صاحبان قدرت «ولی نعمت» خوانده می شوند،
25And he said unto them, The kings of the Gentiles exercise lordship over them; and they that exercise authority upon them are called benefactors.
26اما شما اینطور نباشید، برعکس، بزرگترین شخص در میان شما باید به صورت کوچکترین درآید و رئیس مثل نوکر باشد،
26But ye shall not be so: but he that is greatest among you, let him be as the younger; and he that is chief, as he that doth serve.
27زیرا چه کسی بزرگتر است، آن کسی که بر سر دسترخوان می نشیند یا آن نوکری که خدمت می کند؟ یقیناً آن کسی که بر سر دسترخوان می نشیند. با وجود این من در میان شما مثل یک خدمتگزار هستم.
27For whether is greater, he that sitteth at meat, or he that serveth? is not he that sitteth at meat? but I am among you as he that serveth.
28شما کسانی هستید که در سختی های من با من بوده اید.
28Ye are they which have continued with me in my temptations.
29همانطور که پدر، حق پادشاهی را به من سپرد، من هم به شما می سپارم.
29And I appoint unto you a kingdom, as my Father hath appointed unto me;
30شما در پادشاهی من سر دسترخوان من خواهید خورد و خواهید نوشید و به عنوان داوران دوازده طایفۀ اسرائیل بر تختها خواهید نشست.
30That ye may eat and drink at my table in my kingdom, and sit on thrones judging the twelve tribes of Israel.
31ای شمعون، ای شمعون، ببین: شیطان خواست مثل دهقانی که گندم را از کاه جدا می کند همۀ شما را بیازمآید.
31And the Lord said, Simon, Simon, behold, Satan hath desired to have you, that he may sift you as wheat:
32اما من برای تو دعا کرده ام که ایمانت از بین نرود و وقتی برگشتی برادرانت را استوار گردان.»
32But I have prayed for thee, that thy faith fail not: and when thou art converted, strengthen thy brethren.
33شمعون جواب داد: «ای خداوند، من حاضرم با تو به زندان بیفتم و با تو بمیرم.»
33And he said unto him, Lord, I am ready to go with thee, both into prison, and to death.
34عیسی فرمود: «ای پِترُس، آگاه باش امروز پیش از آنکه خروس بانگ بزند تو سه بار خواهی گفت که مرا نمی شناسی.»
34And he said, I tell thee, Peter, the cock shall not crow this day, before that thou shalt thrice deny that thou knowest me.
35عیسی به ایشان فرمود: «وقتی شما را بدون بوت و بکس و خرجین روانه کردم آیا چیزی کم داشتید؟» جواب دادند: «نخیر.»
35And he said unto them, When I sent you without purse, and scrip, and shoes, lacked ye any thing? And they said, Nothing.
36به ایشان گفت: «اما حالا هر که یک بکس دارد بهتر است که آن را با خود بردارد و همینطور خورجینش را و چنانچه شمشیر ندارد چپن خود را بفروشد و شمشیری بخرد،
36Then said he unto them, But now, he that hath a purse, let him take it, and likewise his scrip: and he that hath no sword, let him sell his garment, and buy one.
37چون می خواهم بدانید که این پیشگویی که می گوید: «او در زمرۀ جنایتکاران به حساب آمد»، باید در مورد من به انجام برسد و در واقع همه چیزهائی که دربارۀ من نوشته شده در حال انجام است.»
37For I say unto you, that this that is written must yet be accomplished in me, And he was reckoned among the transgressors: for the things concerning me have an end.
38آن ها گفتند: «خداوندا، نگاه کن، اینجا دو شمشیر داریم.» ولی او جواب داد: «کافی است.»
38And they said, Lord, behold, here are two swords. And he said unto them, It is enough.
39عیسی بیرون آمد و مثل همیشه رهسپار کوه زیتون شد و شاگردانش همراه او بودند.
39And he came out, and went, as he was wont, to the mount of Olives; and his disciples also followed him.
40وقتی به آن محل رسید به آنها فرمود: «دعا کنید که از آزمایش ها دور بمانید.»
40And when he was at the place, he said unto them, Pray that ye enter not into temptation.
41عیسی به اندازۀ پرتاب یک سنگ از آنها فاصله گرفت، زانو زد و چنین دعا کرد:
41And he was withdrawn from them about a stone's cast, and kneeled down, and prayed,
42«ای پدر، اگر ارادۀ توست، این پیاله را از من دور کن. اما نه ارادۀ من بلکه ارادۀ تو به انجام برسد.»
42Saying, Father, if thou be willing, remove this cup from me: nevertheless not my will, but thine, be done.
43فرشته ای از آسمان به او ظاهر شد و او را تقویت کرد.
43And there appeared an angel unto him from heaven, strengthening him.
44عیسی در شدت اضطراب و با حرارت بیشتری دعا کرد و عرق او مثل قطره های خون بر زمین می چکید.
44And being in an agony he prayed more earnestly: and his sweat was as it were great drops of blood falling down to the ground.
45وقتی از دعا برخاست و پیش شاگردان آمد آنها را دید که در اثر غم و اندوه به خواب رفته بودند.
45And when he rose up from prayer, and was come to his disciples, he found them sleeping for sorrow,
46به ایشان فرمود: «خواب هستید؟ برخیزید و دعا کنید تا از آزمایش ها دور بمانید.»
46And said unto them, Why sleep ye? rise and pray, lest ye enter into temptation.
47عیسی هنوز صحبت می کرد که جمعیتی دیده شد و یهودا، یکی از آن دوازده حواری، پیشاپیش آنها بود. یهودا پیش عیسی آمد تا او را ببوسد.
47And while he yet spake, behold a multitude, and he that was called Judas, one of the twelve, went before them, and drew near unto Jesus to kiss him.
48اما عیسی به او فرمود: «ای یهودا، آیا پسر انسان را با بوسه تسلیم می کنی؟»
48But Jesus said unto him, Judas, betrayest thou the Son of man with a kiss?
49وقتی پیروان او آنچه را که در جریان بود دیدند گفتند: «خداوندا، شمشیرهای خود را به کار ببریم؟»
49When they which were about him saw what would follow, they said unto him, Lord, shall we smite with the sword?
50و یکی از آنها به غلام کاهن اعظم زد و گوش راستش را برید.
50And one of them smote the servant of the high priest, and cut off his right ear.
51اما عیسی جواب داد: «دست نگهدارید.» و گوش آن مرد را لمس کرد و شفا داد.
51And Jesus answered and said, Suffer ye thus far. And he touched his ear, and healed him.
52سپس عیسی به سران کاهنان و صاحب منصبانی که مسئول نگهبانی از عبادتگاه بودند و بزرگانی که برای گرفتن او آمده بودند فرمود: «مگر من یاغی هستم که با شمشیر و چوب برای دستگیری من آمده اید؟
52Then Jesus said unto the chief priests, and captains of the temple, and the elders, which were come to him, Be ye come out, as against a thief, with swords and staves?
53من هر روز در عبادتگاه با شما بودم و شما دست به طرف من دراز نکردید. اما این ساعت که تاریکی حکمفرما است، ساعت شما است.»
53When I was daily with you in the temple, ye stretched forth no hands against me: but this is your hour, and the power of darkness.
54عیسی را دستگیر کردند و به خانۀ کاهن اعظم آوردند. پِترُس از دور بدنبال آن ها می آمد.
54Then took they him, and led him, and brought him into the high priest's house. And Peter followed afar off.
55در بین حویلی خانۀ کاهن اعظم عده ای آتشی روشن کرده و دور آن نشسته بودند. پِترُس نیز در بین آنها نشست.
55And when they had kindled a fire in the midst of the hall, and were set down together, Peter sat down among them.
56در حالی که او در روشنایی آتش نشسته بود کنیزی او را دید به او نگاه کرده گفت: «این مرد هم با عیسی بود.»
56But a certain maid beheld him as he sat by the fire, and earnestly looked upon him, and said, This man was also with him.
57اما پِترُس منکر شد و گفت: «ای زن، من او را نمی شناسم.»
57And he denied him, saying, Woman, I know him not.
58کمی بعد یک نفر دیگر متوجه او شد و گفت: «تو هم یکی از آن ها هستی.» اما پِترُس به او گفت: «ای مرد، من نیستم.»
58And after a little while another saw him, and said, Thou art also of them. And Peter said, Man, I am not.
59تقریباً یک ساعت گذشت و یکی دیگر با تأکید بیشتری گفت: «البته این مرد هم با او بوده چون که جلیلی است.»
59And about the space of one hour after another confidently affirmed, saying, Of a truth this fellow also was with him: for he is a Galilaean.
60اما پِترُس گفت: «ای مرد، من نمی دانم تو چه می گویی.» در حالی که او هنوز صحبت می کرد بانگ خروس برخاست
60And Peter said, Man, I know not what thou sayest. And immediately, while he yet spake, the cock crew.
61و عیسی خداوند برگشت و مستقیماً به پِترُس نگاه کرد و پِترُس سخنان خداوند را به خاطر آورد که به او گفته بود: «امروز پیش از این که خروس بانگ بزند تو سه بار خواهی گفت که مرا نمی شناسی.»
61And the Lord turned, and looked upon Peter. And Peter remembered the word of the Lord, how he had said unto him, Before the cock crow, thou shalt deny me thrice.
62پِترُس بیرون رفت و زار زار گریست.
62And Peter went out, and wept bitterly.
63کسانی که عیسی را تحت نظر داشتند او را مسخره کردند، لت و کوب کردند،
63And the men that held Jesus mocked him, and smote him.
64چشمانش را بستند و می گفتند: «حالا از غیب بگو کی تو را می زند»
64And when they had blindfolded him, they struck him on the face, and asked him, saying, Prophesy, who is it that smote thee?
65و به این طرز به او بی حرمتی می کردند.
65And many other things blasphemously spake they against him.
66همین که هوا روشن شد بزرگان قوم، سران کاهنان و علمای یهود تشکیل جلسه دادند و عیسی را به حضور شورا آوردند
66And as soon as it was day, the elders of the people and the chief priests and the scribes came together, and led him into their council, saying,
67و گفتند: «به ما بگو آیا تو مسیح هستی؟» عیسی جواب داد: «اگر به شما بگویم، گفتۀ مرا باور نخواهید کرد
67Art thou the Christ? tell us. And he said unto them, If I tell you, ye will not believe:
68و اگر سؤال بکنم، جواب نمی دهید.
68And if I also ask you, ye will not answer me, nor let me go.
69اما از این به بعد پسر انسان به دست راست خدای قادر خواهد نشست.» همگی گفتند: «پس پسر خدا هستی؟»
69Hereafter shall the Son of man sit on the right hand of the power of God.
70عیسی جواب داد: «خود تان می گویید که من هستم.»آن ها گفتند: «چه احتیاجی به شاهدان دیگر هست؟ ما موضوع را از زبان خودش شنیدیم.»
70Then said they all, Art thou then the Son of God? And he said unto them, Ye say that I am.
71آن ها گفتند: «چه احتیاجی به شاهدان دیگر هست؟ ما موضوع را از زبان خودش شنیدیم.»
71And they said, What need we any further witness? for we ourselves have heard of his own mouth.