¹اینها نیز از امثال سلیمان اند که کاتبانِ حزقیا، پادشاه یهودا آن ها را نقل کرده اند:

¹Também estes são provérbios de Salomão, os quais transcreveram os homens de Ezequias, rei de Judá.

²عظمت خدا در پوشاندن اسرارش می باشد، اما عظمت پادشاه در دانستن عمق مسائل.

²A glória de Deus é encobrir as coisas; mas a glória dos reis é esquadrinhá-las.

³پی بردن به افکار پادشاه مانند دست یافتن به آسمان و عمق زمین، غیر ممکن است.

³Como o céu na sua altura, e como a terra na sua profundidade, assim o coração dos reis é inescrutável.

⁴ناپاکی را از نقره جدا کن تا زرگر بتواند از آن ظرفی بسازد.

⁴Tira da prata a escória, e sairá um vaso para o fundidor.

⁵مأمورین بدکارِ پادشاه را از او دور کن تا تخت او در عدالت پایدار بماند.

⁵Tira o ímpio da presença do rei, e o seu trono se firmará na justiça.

⁶وقتی بحضور پادشاه می روی، خود را شخص بزرگی مپندار و در جای بزرگان منشین،

⁶Não reclames para ti honra na presença do rei, nem te ponhas no lugar dos grandes;

⁷چون بهتر است به تو گفته شود: «بالا تر بنشین»، از اینکه ترا در برابر چشمان بزرگان در جای پائینتر بنشانند.

⁷porque melhor é que te digam: Sobe, para aqui; do que seres humilhado perante o príncipe.

⁸وقتی با همسایه ات اختلاف داری، به عجله به محکمه نرو، زیرا اگر در آخر ثابت شود که حق با او بوده است، تو چه خواهی کرد؟

⁸O que os teus olhos viram, não te apresses a revelar, para depois, ao fim, não saberes o que hás de fazer, podendo-te confundir o teu próximo.

⁹وقتی با همسایه ات دعوا می کنی، رازی را که از دیگران شنیده ای فاش نکن،

⁹Pleiteia a tua causa com o teu próximo mesmo; e não reveles o segredo de outrem;

¹⁰زیرا در اینصورت دیگر کسی به تو اطمینان نخواهد کرد و بدنام خواهی شد.

¹⁰para que não te desonre aquele que o ouvir, não se apartando de ti a infâmia.

¹¹سخنی که بجا گفته شود، مانند نگین های طلا است که در ظرف نقره ای نشانده شده باشند.

¹¹Como maçãs de ouro em salvas de prata, assim é a palavra dita a seu tempo.

¹²نصیحت شخص دانا برای گوش شنوا مانند حلقۀ طلا و جواهر، با ارزش است.

¹²Como pendentes de ouro e gargantilhas de ouro puro, assim é o sábio repreensor para o ouvido obediente.

¹³خدمتگار صادق همچون آب سرد در گرمای تابستان، روح آقای خود را تازه می کند.

¹³Como o frescor de neve no tempo da sega, assim é o mensageiro fiel para com os que o enviam, porque refrigera o espírito dos seus senhores.

¹⁴کسی که دَم از سخاوت می زند، اما چیزی به کسی نمی بخشد، مانند ابر و بادی است که باران نمی آورد.

¹⁴como nuvens e ventos que não trazem chuva, assim é o homem que se gaba de dádivas que não fez.

¹⁵شخص صبور می تواند حتی حاکم را قانع سازد و زبان نرم می تواند هر مانعی قوی را از بین بردارد.

¹⁵Pela longanimidade se persuade o príncipe, e a língua branda quebranta os ossos.

¹⁶اگر به عسل دست یابی زیاد از حد نخور، زیرا ممکن است دل بد شوی و استفراغ کنی.

¹⁶Se achaste mel, come somente o que te basta, para que porventura não te fartes dele, e o venhas a vomitar.

¹⁷به خانۀ همسایه ات زیاد از حد نرو، مبادا از تو سیر و متنفر شود.

¹⁷Põe raramente o teu pé na casa do teu próximo, para que não se enfade de ti, e te aborreça.

¹⁸شهادت دروغ مثل تبر و شمشیر و تیرِ تیز، صدمه می زند.

¹⁸Malho, e espada, e flecha aguda é o homem que levanta falso testemunho contra o seu próximo.

¹⁹اعتماد کردن به شخص خائن در زمان سختی مانند جویدن غذا با دندان لق و دویدن با پای شکسته است.

¹⁹Como dente quebrado, e pé deslocado, é a confiança no homem desleal, no dia da angústia.

²⁰آواز خواندن برای شخص غمگین مثل کشیدن لباس از تن، در هوای سرد و پاشیدن نمک بر زخم او است.

²⁰O que entoa canções ao coração aflito é como aquele que despe uma peça de roupa num dia de frio, e como vinagre sobre a chaga.

²¹اگر دشمنت گرسنه باشد، به او غذا بده و اگر تشنه باشد، او را آب بنوشان.

²¹Se o teu inimigo tiver fome, dá-lhe pão para comer, e se tiver sede, dá-lhe água para beber;

²²این عمل تو او را شرمنده می سازد و خداوند به تو پاداش می دهد.

²²porque assim lhe amontoarás brasas sobre a cabeça, e o Senhor te recompensará.

²³همانطوری که بادِ شمال باران می آورد، بدگوئی هم خشم و عصبانیت ببار می آورد.

²³O vento norte traz chuva, e a língua caluniadora, o rosto irado.

²⁴سکونت در گوشۀ بام بهتر است از زندگی کردن با زن ستیزه جو در خانۀ مشترک.

²⁴Melhor é morar num canto do eirado, do que com a mulher rixosa numa casa ampla.

²⁵خبر خوشی که از دیار دور می رسد، همچون آب سردی است که به کام شخص تشنه لب می ریزد.

²⁵Como água fresca para o homem sedento, tais são as boas-novas de terra remota.

²⁶سازش آدم راستکار با شخص بدکار مانند آلوده کردن منبع آب و گِل آلود ساختن چشمه است.

²⁶Como fonte turva, e manancial poluído, assim é o justo que cede lugar diante do ímpio.

²⁷همانطوری که افراط در خوردن عسل مضر است، انتظار تعریف و تمجید از مردم نیز ناپسند است.کسی که بر نفس خویش تسلط ندارد، مثل شهر بی دیوار و آمادۀ انهدام است.

²⁷comer muito mel não é bom; não multipliques, pois, as palavras de lisonja.

²⁸کسی که بر نفس خویش تسلط ندارد، مثل شهر بی دیوار و آمادۀ انهدام است.

²⁸Como a cidade derribada, que não tem muros, assim é o homem que não pode conter o seu espírito.