1به اشخاص بدکار حسادت نورز و آرزوی دوستی آن ها را نداشته باش،
1NO tengas envidia de los hombres malos, Ni desees estar con ellos:
2زیرا تمام فکر و ذکر آن ها این است که به مردم ظلم کنند، و هر وقتیکه دهان می گشایند مردم را می رنجانند.
2Porque su corazón piensa en robar, E iniquidad hablan sus labios.
3خانه بر بنای حکمت و دانش آباد می گردد،
3Con sabiduría se edificará la casa, Y con prudencia se afirmará;
4اطاق هایش با دانائی از اسباب نفیس و گرانقیمت پُر می شوند.
4Y con ciencia se henchirán las cámaras De todo bien preciado y agradable.
5شخص دانا و فهمیده از قدرت زیاد برخوردار است و همیشه به قدرت خود می افزاید.
5El hombre sabio es fuerte; Y de pujante vigor el hombre docto.
6پیروزی در جنگ مربوط به تدابیر خوب و مشورت زیاد است.
6Porque con ingenio harás la guerra: Y la salud está en la multitud de consejeros.
7شخص احمق نمی تواند به حکمت دست یابد. وقتی موضوع مهمی مورد بحث قرار می گیرد، او حرفی برای گفتن ندارد.
7Alta está para el insensato la sabiduría: En la puerta no abrirá él su boca.
8کسی که دایم نقشه های پلید در سر می پروراند، عاقبت رسوا می شود.
8Al que piensa mal hacer Le llamarán hombre de malos pensamientos.
9نقشه های آدم احمق گناه آلود اند و کسی که دیگران را مسخره می کند، مورد نفرت همۀ مردم می باشد.
9El pensamiento del necio es pecado: Y abominación á los hombres el escarnecedor.
10اگر سختی های زندگی را تحمل کرده نتوانی، شخص ضعیفی هستی.
10Si fueres flojo en el día de trabajo, Tu fuerza será reducida.
11از نجات دادن کسی که به ناحق محکوم شده است، کوتاهی نکن.
11Si dejares de librar los que son tomados para la muerte, Y los que son llevados al degolladero;
12نگو که از ماجرا بیخبر بوده ای، زیرا خدائی که جان ترا در دست دارد و از دل تو آگاه است، می داند که تو از همه چیز باخبر بوده ای. او هر کسی را مطابق اعمالش جزا می دهد.
12Si dijeres: Ciertamente no lo supimos; ¿No lo entenderá el que pesa los corazones? El que mira por tu alma, él lo conocerá, Y dará al hombre según sus obras.
13فرزندم، همانطوری که خوردن عسل کام ترا شیرین می کند، کسب حکمت نیز برای جان تو شیرین خواهد بود. کسی که حکمت می آموزد آیندۀ خوبی در انتظارش می باشد و امیدهای او برباد نمی رود.
13Come, hijo mío, de la miel, porque es buena, Y del panal dulce á tu paladar:
14مانند بدکاران نباش که منتظر هستند تا خانهٔ مردم درستکار را غارت و ویران کنند،
14Tal será el conocimiento de la sabiduría á tu alma: Si la hallares tendrá recompensa, Y al fin tu esperanza no será cortada.
15زیرا شخص راستکار حتی اگر هفت بار هم بیفتد، باز بر می خیزد، ولی اشخاص بدکار گرفتار بلا شده سرنگون می گردند.
15Oh impío, no aceches la tienda del justo, No saquees su cámara;
16وقتی دشمنانت دچار مصیبت می شوند، خوشحال نشو و هنگامی که می افتند خوشی نکن،
16Porque siete veces cae el justo, y se torna á levantar; Mas los impíos caerán en el mal.
17زیرا خداوند این کار ترا می بیند و نمی پسندد و آنگاه از مجازات آن ها دست بر می دارد.
17Cuando cayere tu enemigo, no te huelgues; Y cuando tropezare, no se alegre tu corazón:
18بخاطر مردم بدکار، تشویش نداشته باش و به آن ها حسادت نورز،
18Porque Jehová no lo mire, y le desagrade, Y aparte de sobre él su enojo.
19زیرا شخص بدکار آینده ای ندارد و چراغش خاموش می شود.
19No te entrometas con los malignos, Ni tengas envidia de los impíos;
20فرزندم از خداوند و پادشاه بترس و با کسانی که علیه آن ها شورش می کنند همدست نشو.
20Porque para el malo no habrá buen fin, Y la candela de los impíos será apagada.
21زیرا نابودی آن ها ناگهانی است و کسی نمی داند که خداوند و پادشاه چه بلائی را بر سر آن ها می آورد.
21Teme á Jehová, hijo mío, y al rey; No te entrometas con los veleidosos:
22مردان حکیم این سخنان را نیز گفته اند:
قاضی نباید در وقت محاکمه از کسی طرفداری کند.
22Porque su quebrantamiento se levantará de repente; Y el quebrantamiento de ambos, ¿quién lo comprende?
23هر کسی که به مجرم بگوید: «تو بیگناه هستی»، مورد لعنت و نفرت مردم قرار می گیرد.
23También estas cosas pertenecen á los sabios. Tener respeto á personas en el juicio no es bueno.
24اما شخصی که گناهکار را محکوم کند، سعادت و برکت نصیبش می شود.
24El que dijere al malo, Justo eres, Los pueblos lo maldecirán, y le detestarán las naciones:
25جواب صادقانه مانند بوسۀ یک دوست دلچسپ است.
25Mas los que lo reprenden, serán agradables, Y sobre ellos vendrá bendición de bien.
26اول کار و کسبی برای خود پیدا کن و بعد خانه و خانواده ات را تشکیل بده.
26Besados serán los labios Del que responde palabras rectas.
27علیه همسایه ات شهادت دروغ مده و سخنان غلط در باره اش بر زبان نیاور.
27Apresta tu obra de afuera, Y disponla en tu heredad; Y después edificarás tu casa.
28نگو: «همان بلائی را که بر سر من آورده بر سر خودش می آورم.»
28No seas sin causa testigo contra tu prójimo; Y no lisonjees con tus labios.
29از کنار مزرعۀ آدم تنبل و تاکستان مرد احمق گذشتم.
29No digas: Como me hizo, así le haré; Daré el pago al hombre según su obra.
30در همه جا خار روئیده بود. علف های هرزه زمین را پوشانده و دیوار مزرعه فروریخته بود.
30Pasé junto á la heredad del hombre perezoso, Y junto á la viña del hombre falto de entendimiento;
31با دیدن این منظره به فکر فرورفتم و این درس را آموختم:
31Y he aquí que por toda ella habían ya crecido espinas, Ortigas habían ya cubierto su haz, Y su cerca de piedra estaba ya destruída.
32کسی که دست بر دست هم می گذارد و دایم می خوابد و استراحت می کند،عاقبت فقر و تنگدستی مثل راهزن مسلحی به سراغش می آید.
32Y yo miré, y púse lo en mi corazón: Vi lo, y tomé consejo.
33عاقبت فقر و تنگدستی مثل راهزن مسلحی به سراغش می آید.
33Un poco de sueño, cabeceando otro poco, Poniendo mano sobre mano otro poco para dormir;
34Así vendrá como caminante tu necesidad, Y tu pobreza como hombre de escudo.