¹Kaj ekrigardante, li vidis ricxulojn enjxetantajn siajn donacojn en la monkeston.

¹And he looked up and saw the rich casting their gifts into the treasury;

²Kaj li vidis unu malricxan vidvinon enjxetantan tien du leptojn.

²but he saw also a certain poor widow casting therein two mites.

³Kaj li diris:Vere mi diras al vi:CXi tiu malricxa vidvino enjxetis pli multe ol cxiuj;

³And he said, Verily I say unto you, that this poor widow has cast in more than all;

⁴cxar cxiuj tiuj el sia abundo enjxetis en la donacaron; sed sxi el sia malmultego enjxetis la tutan vivrimedon, kiun sxi havis.

⁴for all these out of their abundance have cast into the gifts [of God]; but she out of her need has cast in all the living which she had.

⁵Kaj kiam iuj parolis pri la templo, ke gxi estas ornamita per belaj sxtonoj kaj oferdonoj, li diris:

⁵And as some spoke of the temple, that it was adorned with goodly stones and consecrated offerings, he said,

⁶Rilate al tio, kion vi vidas, venos tagoj, en kiuj ne estos lasita cxi tie sxtono sur sxtono, kiu ne estos dejxetita.

⁶[As to] these things which ye are beholding, days are coming in which there shall not be left stone upon stone which shall not be thrown down.

⁷Kaj ili demandis lin, dirante:Majstro, kiam do tio estos? kaj kio estos la signo, kiam tio estos proksima?

⁷And they asked him saying, Teacher, when then shall these things be; and what [is] the sign when these things are going to take place?

⁸Kaj li diris:Gardu vin, ke vi ne estu erarigitaj; cxar multaj venos en mia nomo, dirante:Mi estas; kaj:La tempo proksimigxis; ne sekvu ilin.

⁸And he said, See that ye be not led astray, for many shall come in my name, saying, *I* am [he], and the time is drawn nigh: go ye not [therefore] after them.

⁹Kaj kiam vi auxdos pri militoj kaj tumultoj, ne terurigxu; cxar tio devas okazi unue, sed ne tuj estos la fino.

⁹And when ye shall hear of wars and tumults, be not terrified, for these things must first take place, but the end is not immediately.

¹⁰Tiam li diris al ili:Levigxos nacio kontraux nacio, kaj regno kontraux regno;

¹⁰Then he said to them, Nation shall rise up against nation, and kingdom against kingdom;

¹¹kaj estos grandaj tertremoj, kaj en diversaj lokoj malsatoj kaj pestoj; kaj estos terurajxoj kaj grandaj signoj el la cxielo.

¹¹there shall be both great earthquakes in different places, and famines and pestilences; and there shall be fearful sights and great signs from heaven.

¹²Sed antaux cxio tio oni metos sur vin siajn manojn kaj persekutos vin, transdonante vin al la sinagogoj kaj malliberejoj, kaj kondukante vin antaux regxojn kaj provincestrojn pro mia nomo.

¹²But before all these things they shall lay their hands upon you and persecute you, delivering [you] up to synagogues and prisons, bringing [you] before kings and governors on account of my name;

¹³Tio farigxos por vi atesto.

¹³but it shall turn out to you for a testimony.

¹⁴Decidu tial en viaj koroj, ne prizorgi antauxe pri pleda respondo;

¹⁴Settle therefore in your hearts not to meditate beforehand [your] defence,

¹⁵cxar mi donos al vi busxon kaj sagxon, kiun cxiuj viaj atakantoj ne povos rezisti nek kontrauxdiri.

¹⁵for *I* will give you a mouth and wisdom which all your opposers shall not be able to reply to or resist.

¹⁶Sed vi estos transdonitaj ecx de gepatroj kaj fratoj kaj parencoj kaj amikoj; kaj iujn el vi oni mortigos.

¹⁶But ye will be delivered up even by parents and brethren and relations and friends, and they shall put to death [some] from among you,

¹⁷Kaj vi estos malamataj de cxiuj pro mia nomo.

¹⁷and ye will be hated of all for my name's sake.

¹⁸Kaj ecx unu haro de via kapo ne pereos.

¹⁸And a hair of your head shall in no wise perish.

¹⁹Per via pacienco vi akiros viajn animojn.

¹⁹By your patient endurance gain your souls.

²⁰Sed kiam vi vidos Jerusalemon cxirkauxitan de armeoj, tiam sciu, ke gxia ruinigxo alproksimigxis.

²⁰But when ye see Jerusalem encompassed with armies, then know that its desolation is drawn nigh.

²¹Tiam, kiuj estas en Judujo, tiuj forkuru al la montoj; kaj kiuj estas en gxia mezo, tiuj elmigru; kaj kiuj estas sur la kamparo, tiuj ne eniru tien.

²¹Then let those who are in Judaea flee to the mountains, and those who are in the midst of it depart out, and those who are in the country not enter into it;

²²CXar tiuj estas tagoj de punado, por ke plenumigxu cxio, kio estas skribita.

²²for these are days of avenging, that all the things that are written may be accomplished.

²³Ve al la gravedulinoj kaj al la sucxigantinoj en tiuj tagoj! cxar estos granda manko sur la tero, kaj kolero kontraux cxi tiu popolo.

²³But woe to them that are with child and to them who give suck in those days, for there shall be great distress upon the land and wrath upon this people.

²⁴Kaj ili falos per trancxrando de glavo, kaj forkaptigxos en cxiujn naciojn; kaj Jerusalem estos piedpremata de la nacianoj, gxis plenumigxos la tempoj de la nacianoj.

²⁴And they shall fall by the edge of the sword, and be led captive into all the nations; and Jerusalem shall be trodden down of [the] nations until [the] times of [the] nations be fulfilled.

²⁵Kaj estos signoj en la suno kaj la luno kaj la steloj, kaj sur la tero mizero de nacioj, konsternitaj de la mugxado de la maro kaj la ondegoj;

²⁵And there shall be signs in sun and moon and stars, and upon the earth distress of nations in perplexity [at] the roar of the sea and rolling waves,

²⁶homoj malfortigxos de timo kaj de atendado de tio, kio venos sur la mondon; cxar la potencoj de la cxielo sxanceligxos.

²⁶men ready to die through fear and expectation of what is coming on the habitable earth, for the powers of the heavens shall be shaken.

²⁷Kaj tiam oni vidos la Filon de homo, venantan en nubo kun potenco kaj granda gloro.

²⁷And then shall they see the Son of man coming in a cloud with power and great glory.

²⁸Sed kiam tio komencos okazi, rigardu supren kaj levu viajn kapojn, cxar via elacxeto alproksimigxas.

²⁸But when these things begin to come to pass, look up and lift up your heads, because your redemption draws nigh.

²⁹Kaj li parolis al ili parabolon:Rigardu la figarbon kaj cxiujn arbojn;

²⁹And he spoke a parable to them: Behold the fig-tree and all the trees;

³⁰kiam ili ekkreskigas foliojn, vi ekvidas, kaj el vi mem scias, ke la somero jam estas proksima.

³⁰when they already sprout, ye know of your own selves, [on] looking [at them], that already the summer is near.

³¹Tiel same vi, kiam vi vidos, ke tio okazas, tiam sciu, ke la regno de Dio estas proksima.

³¹So also *ye*, when ye see these things take place, know that the kingdom of God is near.

³²Vere mi diras al vi:CXi tiu generacio ne forpasos, gxis cxio plenumigxos.

³²Verily I say unto you, that this generation shall in no wise pass away until all come to pass.

³³La cxielo kaj la tero forpasos, sed miaj vortoj ne forpasos.

³³The heaven and the earth shall pass away, but my words shall in no wise pass away.

³⁴Sed gardu vin, por ke viaj koroj ne estu sxargxitaj de trosatigxo kaj ebrieco kaj zorgoj pri vivrimedoj, kaj por ke tiu tago ne venu al vi subite;

³⁴But take heed to yourselves lest possibly your hearts be laden with surfeiting and drinking and cares of life, and that day come upon you suddenly unawares;

³⁵cxar kiel kaptilo gxi venos sur cxiujn, kiuj logxas sur la suprajxo de la tero.

³⁵for as a snare shall it come upon all them that dwell upon the face of the whole earth.

³⁶Sed viglu en cxiu tempo, pregxante, ke prosperu al vi savigxi de cxio, kio okazos, kaj stari antaux la Filo de homo.

³⁶Watch therefore, praying at every season, that ye may be accounted worthy to escape all these things which are about to come to pass, and to stand before the Son of man.

³⁷Kaj dum la tagoj li instruis en la templo, kaj cxiunokte li eliris, kaj logxis sur la monto nomata Olivarba.

³⁷And by day he was teaching in the temple, and by night, going out, he remained abroad on the mountain called [the mount] of Olives;

³⁸Kaj la tuta popolo venis al li frumatene en la templo, por auxskulti lin.

³⁸and all the people came early in the morning to him in the temple to hear him.