¹Jam alproksimigxis la festo de macoj, kiu estas nomata la Pasko.

¹Now the feast of unleavened bread, which [is] called the passover, drew nigh,

²Kaj la cxefpastroj kaj la skribistoj sercxis, kiamaniere ili povu mortigi lin, cxar ili timis la popolon.

²and the chief priests and the scribes sought how they might kill him; for they feared the people.

³Kaj Satano eniris en Judason, nomatan Iskariota, kiu estis el la nombro de la dek du.

³And Satan entered into Judas, who was surnamed Iscariote, being of the number of the twelve.

⁴Kaj li foriris kaj interparolis kun la cxefpastroj kaj kapitanoj, kiamaniere transdoni lin al ili.

⁴And he went away and spoke with the chief priests and captains as to how he should deliver him up to them.

⁵Kaj ili gxojis, kaj konsentis doni al li monon.

⁵And they were rejoiced, and agreed to give him money.

⁶Kaj li promesis, kaj sercxis okazon transdoni lin al ili, for de la homamaso.

⁶And he came to an agreement to do it, and sought an opportunity to deliver him up to them away from the crowd.

⁷Kaj venis la tago de macoj, kiam oni devis bucxi la Paskon.

⁷And the day of unleavened bread came, in which the passover was to be killed.

⁸Kaj li sendis Petron kaj Johanon, dirante:Iru kaj pretigu por ni la Paskon, por ke ni gxin mangxu.

⁸And he sent Peter and John, saying, Go and prepare the passover for us, that we may eat [it].

⁹Kaj ili diris al li:Kie vi volas, ke ni pretigu?

⁹But they said to him, Where wilt thou that we prepare [it]?

¹⁰Kaj li diris al ili:Jen kiam vi estos enirintaj en la urbon, vin renkontos viro, portanta krucxon da akvo; lin sekvu en la domon, en kiun li eniros.

¹⁰And he said to them, Behold, as ye enter into the city a man will meet you, carrying an earthen pitcher of water; follow him into the house where he goes in;

¹¹Kaj vi diros al la domomastro:La Majstro diras:Kie estas la gastocxambro, en kiu mi mangxos la Paskon kun miaj discxiploj?

¹¹and ye shall say to the master of the house, The Teacher says to thee, Where is the guest-chamber where I may eat the passover with my disciples?

¹²Kaj li montros al vi grandan supran cxambron arangxitan; tie pretigu.

¹²And *he* will shew you a large upper room furnished: there make ready.

¹³Kaj ili iris kaj trovis tiel, kiel li diris al ili; kaj ili pretigis la Paskon.

¹³And having gone they found it as he had said to them; and they prepared the passover.

¹⁴Kaj kiam alvenis la horo, li sidigxis, kaj la apostoloj kun li.

¹⁴And when the hour was come, he placed himself at table, and the [twelve] apostles with him.

¹⁵Kaj li diris al ili:Kun deziro mi deziris mangxi cxi tiun Paskon kun vi, antaux ol mi suferos;

¹⁵And he said to them, With desire I have desired to eat this passover with you before I suffer.

¹⁶cxar mi diras al vi:Mi ne mangxos gxin, antaux ol gxi plenumigxos en la regno de Dio.

¹⁶For I say unto you, that I will not eat any more at all of it until it be fulfilled in the kingdom of God.

¹⁷Kaj ricevinte kalikon, kaj doninte dankon, li diris:CXi tion prenu kaj dividu inter vi;

¹⁷And having received a cup, when he had given thanks he said, Take this and divide it among yourselves.

¹⁸cxar mi diras al vi:De nun mi ne trinkos el la frukto de la vinberarbo, gxis venos la regno de Dio.

¹⁸For I say unto you, that I will not drink at all of the fruit of the vine until the kingdom of God come.

¹⁹Kaj li prenis panon, kaj doninte dankon, li gxin dispecigis kaj donis al ili, dirante:CXi tio estas mia korpo, kiu estas donita por vi; cxi tion faru por memorigo pri mi.

¹⁹And having taken a loaf, when he had given thanks, he broke [it], and gave [it] to them, saying, This is my body which is given for you: this do in remembrance of me.

²⁰Sammaniere ankaux la kalikon post la vespermangxo, dirante:CXi tiu kaliko estas la nova interligo en mia sango, kiu estas elversxata por vi.

²⁰In like manner also the cup, after having supped, saying, This cup [is] the new covenant in my blood, which is poured out for you.

²¹Sed jen la mano de tiu, kiu min perfidas, estas apud mi sur la tablo.

²¹Moreover, behold, the hand of him that delivers me up [is] with me on the table;

²²CXar la Filo de homo ja iros, laux la antauxdecido; sed ve al tiu viro, de kiu li estos perfidata!

²²and the Son of man indeed goes as it is determined, but woe unto that man by whom he is delivered up.

²³Kaj ili komencis diskuti inter si:kiu el ili faros tion.

²³And *they* began to question together among themselves who then it could be of them who was about to do this.

²⁴Kaj farigxis ankaux inter ili disputo:kiun el ili oni opinias la plej granda.

²⁴And there was also a strife among them which of them should be held to be [the] greatest.

²⁵Kaj li diris al ili:La regxoj de la nacianoj faras sin sinjoroj super ili; kaj tiujn, kiuj potencas inter ili, oni nomas Bonfarantoj.

²⁵And he said to them, The kings of the nations rule over them, and they that exercise authority over them are called benefactors.

²⁶Sed vi ne estu tiaj; sed kiu estas la pli granda el vi, tiu farigxu kiel la pli juna; kaj tiu, kiu estas cxefa, kiel la servanto.

²⁶But *ye* [shall] not [be] thus; but let the greater among you be as the younger, and the leader as he that serves.

²⁷CXar kiu estas la pli granda, la sidanto cxe mangxo, aux la servanto? cxu ne la sidanto cxe mangxo? sed mi estas meze de vi kiel la servanto.

²⁷For which [is] greater, he that is at table or he that serves? [Is] not he that is at table? But *I* am in the midst of you as the one that serves.

²⁸Sed vi estas tiuj, kiuj restadis apud mi en miaj tentoj;

²⁸But *ye* are they who have persevered with me in my temptations.

²⁹kaj mi difinas por vi regnon, kiel mia Patro difinis por mi;

²⁹And *I* appoint unto you, as my Father has appointed unto me, a kingdom,

³⁰por ke vi mangxu kaj trinku cxe mia tablo en mia regno, kaj sidu sur tronoj, jugxante la dek du tribojn de Izrael.

³⁰that ye may eat and drink at my table in my kingdom, and sit on thrones judging the twelve tribes of Israel.

³¹Simon, Simon, jen Satano postulis vin cxiujn, por kribri kiel tritikon;

³¹And the Lord said, Simon, Simon, behold, Satan has demanded to have you, to sift [you] as wheat;

³²sed mi pregxis por vi, ke via fido ne sxanceligxu; kaj vi, kiam vi konvertigxos, firmigu viajn fratojn.

³²but *I* have besought for thee that thy faith fail not; and *thou*, when once thou hast been restored, confirm thy brethren.

³³Kaj li diris al li:Sinjoro, vin mi estas preta akompani ecx al malliberejo kaj al morto.

³³And he said to him, Lord, with thee I am ready to go both to prison and to death.

³⁴Kaj li diris:Mi diras al vi, Petro, koko ne krios hodiaux, antaux ol vi trifoje malkonfesos, ke vi min konas.

³⁴And he said, I tell thee, Peter, [the] cock shall not crow to-day before that thou shalt thrice deny that thou knowest me.

³⁵Kaj li diris al ili:Kiam mi vin elsendis sen monujo kaj sako kaj sxuoj, cxu io mankis al vi?

³⁵And he said to them, When I sent you without purse and scrip and sandals, did ye lack anything? And they said, Nothing.

³⁶Kaj ili diris:Nenio. Kaj li diris al ili:Sed nun kiu havas monujon, tiu prenu gxin, kaj ankaux sakon; kaj kiu ne havas, tiu vendu sian mantelon kaj acxetu glavon.

³⁶He said therefore to them, But now he that has a purse let him take [it], in like manner also a scrip, and he that has none let him sell his garment and buy a sword;

³⁷CXar mi diras al vi, ke tio, kio estas skribita, devas plenumigxi pri mi:Kaj li estis alkalkulita al krimuloj; cxar tio, kio rilatas al mi, havas sian finon.

³⁷for I say unto you, that this that is written must yet be accomplished in me, And he was reckoned with [the] lawless: for also the things concerning me have an end.

³⁸Kaj ili diris:Sinjoro, jen estas du glavoj; kaj li diris al ili:Suficxas.

³⁸And they said, Lord, behold here are two swords. And he said to them, It is enough.

³⁹Kaj elirinte, li iris laux sia kutimo al la monto Olivarba, kaj la discxiploj lin sekvis.

³⁹And going forth he went according to his custom to the mount of Olives, and the disciples also followed him.

⁴⁰Kaj veninte al la loko, li diris al ili:Pregxu, ke vi ne eniru en tenton.

⁴⁰And when he was at the place he said to them, Pray that ye enter not into temptation.

⁴¹Kaj li iris for de ili proksimume sxtonjxeton, kaj li genuis, kaj pregxis,

⁴¹And he was withdrawn from them about a stone's throw, and having knelt down he prayed,

⁴²dirante:Patro, se Vi volas, formetu de mi cxi tiun kalikon; tamen plenumigxu ne mia volo, sed Via.

⁴²saying, Father, if thou wilt remove this cup from me: -- but then, not my will, but thine be done.

⁴³Kaj aperis antaux li angxelo el la cxielo, fortigante lin.

⁴³And an angel appeared to him from heaven strengthening him.

⁴⁴Kaj estante en agonio, li pregxis pli fervore, kaj lia sxvito farigxis kiel gutoj da sango, defalantaj sur la teron.

⁴⁴And being in conflict he prayed more intently. And his sweat became as great drops of blood, falling down upon the earth.

⁴⁵Kaj levigxinte post la pregxo, li venis al la discxiploj kaj trovis ilin dormantaj de malgxojo,

⁴⁵And rising up from his prayer, coming to the disciples, he found them sleeping from grief.

⁴⁶kaj diris al ili:Kial vi dormas? levigxu kaj pregxu, ke vi ne eniru en tenton.

⁴⁶And he said to them, Why sleep ye? rise up and pray that ye enter not into temptation.

⁴⁷Dum li ankoraux parolis, jen homamaso; kaj tiu, kiu estis nomata Judas, unu el la dek du, iris antaux ili, kaj alproksimigxis al Jesuo, por kisi lin.

⁴⁷As he was yet speaking, behold, a crowd, and he that was called Judas, one of the twelve, went on before them, and drew near to Jesus to kiss him.

⁴⁸Sed Jesuo diris al li:Judas, cxu vi perfidas per kiso la Filon de homo?

⁴⁸And Jesus said to him, Judas, deliverest thou up the Son of man with a kiss?

⁴⁹Kaj kiam tiuj, kiuj cxirkauxis lin, vidis, kio sekvos, ili diris:Sinjoro, cxu ni frapu per glavo?

⁴⁹And they who were around him, seeing what was going to follow, said [to him], Lord, shall we smite with [the] sword?

⁵⁰Kaj unu el ili frapis la sklavon de la cxefpastro, kaj detrancxis lian dekstran orelon.

⁵⁰And a certain one from among them smote the bondman of the high priest and took off his right ear.

⁵¹Sed Jesuo responde diris:Permesu tiom. Kaj li tusxis lian orelon kaj sanigis lin.

⁵¹And Jesus answering said, Suffer thus far; and having touched his ear, he healed him.

⁵²Kaj Jesuo diris al la cxefpastroj kaj kapitanoj de la templo kaj pliagxuloj, kiuj venis kontraux lin:CXu vi elvenis kun glavoj kaj bastonoj, kvazaux kontraux rabiston?

⁵²And Jesus said to the chief priests and captains of the temple and elders, who were come against him, Have ye come out as against a robber with swords and sticks?

⁵³Kiam mi estis cxiutage inter vi en la templo, vi ne etendis kontraux min viajn manojn; sed cxi tiu estas via horo, kaj la potenco de mallumo.

⁵³When I was day by day with you in the temple ye did not stretch out your hands against me; but this is your hour and the power of darkness.

⁵⁴Kaj ili kaptis lin, kaj forkondukinte, venigis lin en la domon de la cxefpastro. Sed Petro sekvis malproksime.

⁵⁴And having laid hold on him, they led him [away], and they led [him] into the house of the high priest. And Peter followed afar off.

⁵⁵Kaj kiam oni ekbruligis fajron meze de la korto kaj sidis kune, Petro sidigxis meze de ili.

⁵⁵And they having lit a fire in the midst of the court and sat down together, Peter sat among them.

⁵⁶Kaj unu servantino, vidante lin sidantan en la fajrolumo, kaj fikse rigardinte lin, diris:

⁵⁶And a certain maid, having seen him sitting by the light, and having fixed her eyes upon him, said, And this [man] was with him.

⁵⁷CXi tiu ankaux estis kun li. Sed li malkonfesis, dirante:Virino, mi lin ne konas.

⁵⁷But he denied [him], saying, Woman, I do not know him.

⁵⁸Kaj post iom da tempo alia vidis lin, kaj diris:Vi ankaux estas el ili. Sed Petro diris:Viro, mi ne estas.

⁵⁸And after a short time another seeing him said, And *thou* art of them. But Peter said, Man, I am not.

⁵⁹Kaj post la dauxro de unu horo proksimume, alia asertis persiste, dirante:Vere, cxi tiu ankaux estis kun li, cxar li estas Galileano.

⁵⁹And after the lapse of about one hour another stoutly maintained it, saying, In truth this [man] also was with him, for also he is a Galilaean.

⁶⁰Sed Petro diris:Viro, mi ne scias, kion vi diras. Kaj tuj, dum li ankoraux parolis, la koko kriis.

⁶⁰And Peter said, Man, I know not what thou sayest. And immediately, while he was yet speaking, [the] cock crew.

⁶¹Kaj la Sinjoro sin turnis, kaj alrigardis Petron. Kaj Petro ekmemoris la vorton de la Sinjoro, ke li diris al li:Antaux ol koko krios hodiaux, vi trifoje min malkonfesos.

⁶¹And the Lord, turning round, looked at Peter; and Peter remembered the word of the Lord, how he said to him, Before [the] cock crow thou shalt deny me thrice.

⁶²Kaj li eliris, kaj maldolcxe ploris.

⁶²And Peter, going forth without, wept bitterly.

⁶³Kaj tiuj, kiuj gardis Jesuon, lin mokis kaj batis.

⁶³And the men who held him mocked him, beating [him];

⁶⁴Kaj ili cxirkauxkovris lin, kaj demandis lin, dirante:Profetu, kiu vin frapis?

⁶⁴and covering him up, asked him saying, Prophesy, who is it that struck thee?

⁶⁵Kaj per multaj aliaj insultoj ili parolis kontraux li.

⁶⁵And they said many other injurious things to him.

⁶⁶Kaj tuj kiam tagigxis la pliagxularo de la popolo kunvenis, kaj cxefpastroj kaj skribistoj, kaj ili forkondukis lin antaux sian sinedrion, kaj diris:

⁶⁶And when it was day, the elderhood of the people, both [the] chief priests and scribes, were gathered together, and led him into their council, saying,

⁶⁷Se vi estas la Kristo, diru al ni. Sed li diris al ili:Se mi diros al vi, vi ne kredos;

⁶⁷If *thou* art the Christ, tell us. And he said to them, If I tell you, ye will not at all believe;

⁶⁸kaj se mi demandos, vi ne respondos.

⁶⁸and if I should ask [you], ye would not answer me at all, nor let me go;

⁶⁹Tamen, de nun la Filo de homo sidos dekstre de la Potenco de Dio.

⁶⁹but henceforth shall the Son of man be sitting on the right hand of the power of God.

⁷⁰Kaj ili cxiuj demandis:CXu vi do estas la Filo de Dio? Kaj li respondis:Vi diras, ke mi estas.

⁷⁰And they all said, *Thou* then art the Son of God? And he said to them, *Ye* say that I am.

⁷¹Kaj ili diris:Pro kio ni bezonas pluan atestadon? cxar ni mem auxdis el lia propra busxo.

⁷¹And they said, What need have we any more of witness, for we have heard ourselves out of his mouth?