¹CXar multaj jam entreprenis arangxi historion pri la faktoj, kiuj estas konstatitaj inter ni,

¹Since many have undertaken to set in order a narrative concerning those matters which have been fulfilled among us,

²kiel ilin transdonis al ni tiuj, kiuj de la komenco vidis mem kaj estis administrantoj de la vorto,

²even as those who from the beginning were eyewitnesses and servants of the word delivered them to us,

³sxajnis bone ankaux al mi, esplorinta cxion atente de la komenco, skribi en ordo al vi, plej eminenta Teofilo,

³it seemed good to me also, having traced the course of all things accurately from the first, to write to you in order, most excellent Theophilus;

⁴por ke vi povu scii la certecon pri la aferoj, pri kiuj vi estas instruita.

⁴that you might know the certainty concerning the things in which you were instructed.

⁵En la tagoj de Herodo, regxo de Judujo, estis pastro nomata Zehxarja, el la dejxora grupo de Abija; kaj li havis edzinon el la filinoj de Aaron, kaj sxia nomo estis Elizabeto.

⁵There was in the days of Herod, the king of Judea, a certain priest named Zacharias, of the priestly division of Abijah. He had a wife of the daughters of Aaron, and her name was Elizabeth.

⁶Kaj ambaux estis justaj antaux Dio, irantaj laux cxiuj ordonoj kaj instruoj de la Eternulo sen riprocxo.

⁶They were both righteous before God, walking blamelessly in all the commandments and ordinances of the Lord.

⁷Kaj ili ne havis infanon, cxar Elizabeto estis senfrukta, kaj ili ambaux estis en profunda agxo.

⁷But they had no child, because Elizabeth was barren, and they both were well advanced in years.

⁸Kaj dum li plenumis sian pastradon antaux Dio en la vico de sia grupo,

⁸Now it happened, while he executed the priest’s office before God in the order of his division,

⁹laux la kutimo de la pastra ofico estis lia loto eniri en la sanktejon de la Eternulo kaj incensadi.

⁹according to the custom of the priest’s office, his lot was to enter into the temple of the Lord and burn incense.

¹⁰Kaj la tuta amaso de la popolo pregxis ekstere dum la horo de la incensado.

¹⁰The whole multitude of the people were praying outside at the hour of incense.

¹¹Kaj aperis antaux li angxelo de la Eternulo, staranta dekstre de la altaro de incensado.

¹¹An angel of the Lord appeared to him, standing on the right side of the altar of incense.

¹²Kaj Zehxarja maltrankviligxis, kiam li vidis lin, kaj sur lin falis timo.

¹²Zacharias was troubled when he saw him, and fear fell upon him.

¹³Sed la angxelo diris al li:Ne timu, Zehxarja; cxar via pregxo estas auxdita, kaj via edzino Elizabeto naskos al vi filon, kaj vi donos al li la nomon Johano.

¹³But the angel said to him, “Don’t be afraid, Zacharias, because your request has been heard, and your wife, Elizabeth, will bear you a son, and you shall call his name John.

¹⁴Kaj vi havos gxojon kaj felicxon, kaj multaj gxojos pro lia naskigxo.

¹⁴You will have joy and gladness; and many will rejoice at his birth.

¹⁵CXar li estos granda antaux la Sinjoro, kaj li ne trinkos vinon nek ebriigajxon; kaj li estos plena de la Sankta Spirito jam de la ventro de sia patrino.

¹⁵For he will be great in the sight of the Lord, and he will drink no wine nor strong drink. He will be filled with the Holy Spirit, even from his mother’s womb.

¹⁶Kaj multajn el la filoj de Izrael li turnos al la Eternulo, ilia Dio.

¹⁶He will turn many of the children of Israel to the Lord, their God.

¹⁷Kaj li iros antaux Lia vizagxo en la spirito kaj potenco de Elija, por turni la korojn de la patroj al la infanoj kaj la malobeemajn al la sagxeco de la justuloj, por pretigi por la Sinjoro popolon preparitan.

¹⁷He will go before him in the spirit and power of Elijah, ‘to turn the hearts of the fathers to the children,’ and the disobedient to the wisdom of the just; to prepare a people prepared for the Lord.”

¹⁸Kaj Zehxarja diris al la angxelo:Per kio mi scios tion? cxar mi estas maljunulo, kaj mia edzino havas profundan agxon.

¹⁸Zacharias said to the angel, “How can I be sure of this? For I am an old man, and my wife is well advanced in years.”

¹⁹Kaj la angxelo responde diris al li:Mi estas Gabriel, kiu staras antaux Dio; kaj mi estas sendita, por paroli al vi kaj fari al vi tiun bonan sciigon.

¹⁹The angel answered him, “I am Gabriel, who stands in the presence of God. I was sent to speak to you, and to bring you this good news.

²⁰Kaj jen vi silentos kaj estos ne kapabla paroli, gxis la tago, kiam tio okazos, cxar vi ne kredis miajn vortojn, kiuj plenumigxos siatempe.

²⁰Behold, you will be silent and not able to speak, until the day that these things will happen, because you didn’t believe my words, which will be fulfilled in their proper time.”

²¹Kaj la popolo atendis Zehxarjan, kaj miris pro lia restado en la sanktejo.

²¹The people were waiting for Zacharias, and they marveled that he delayed in the temple.

²²Kaj kiam li elvenis, li ne povis paroli al ili; kaj ili eksciis, ke li vidis vizion en la sanktejo; kaj li faradis signojn al ili, kaj restis muta.

²²When he came out, he could not speak to them, and they perceived that he had seen a vision in the temple. He continued making signs to them, and remained mute.

²³Kaj kiam finigxis la tagoj de lia pastrado, li foriris en sian domon.

²³It happened, when the days of his service were fulfilled, he departed to his house.

²⁴Kaj post tiuj tagoj lia edzino Elizabeto gravedigxis, kaj kasxis sin kvin monatojn, dirante:

²⁴After these days Elizabeth, his wife, conceived, and she hid herself five months, saying,

²⁵Tiamaniere agis la Eternulo rilate al mi en la tagoj, kiam Li favore rigardis min, por forpreni mian riprocxon inter homoj.

²⁵“Thus has the Lord done to me in the days in which he looked at me, to take away my reproach among men.”

²⁶Kaj en la sesa monato la angxelo Gabriel estis sendita de Dio en urbon de Galileo, nomatan Nazaret,

²⁶Now in the sixth month, the angel Gabriel was sent from God to a city of Galilee, named Nazareth,

²⁷al virgulino fiancxinigita kun viro, kies nomo estis Jozef, el la domo de David; kaj la nomo de la virgulino estis Maria.

²⁷to a virgin pledged to be married to a man whose name was Joseph, of the house of David. The virgin’s name was Mary.

²⁸Kaj li venis al sxi, kaj diris:Saluton al vi la grace favorita, la Eternulo estas kun vi.

²⁸Having come in, the angel said to her, “Rejoice, you highly favored one! The Lord is with you. Blessed are you among women!”

²⁹Sed sxi tre maltrankviligxis cxe tiu diro, kaj konsideris, kia povas esti tiu saluto.

²⁹But when she saw him, she was greatly troubled at the saying, and considered what kind of salutation this might be.

³⁰Kaj la angxelo diris al sxi:Ne timu, Maria; cxar vi trovis gracon antaux Dio.

³⁰The angel said to her, “Don’t be afraid, Mary, for you have found favor with God.

³¹Kaj jen vi gravedigxos en via ventro kaj naskos filon, kaj vi nomos lin JESUO.

³¹Behold, you will conceive in your womb, and bring forth a son, and will call his name ‘Jesus.’

³²Li estos granda, kaj estos nomata Filo de la Plejaltulo; kaj Dio, la Eternulo, donos al li la tronon de lia patro David;

³²He will be great, and will be called the Son of the Most High. The Lord God will give him the throne of his father, David,

³³kaj li regxos super la domo de Jakob eterne, kaj lia regno ne havos finon.

³³and he will reign over the house of Jacob forever. There will be no end to his Kingdom.”

³⁴Kaj Maria diris al la angxelo:Kiel estos tio, cxar mi ne konas viron?

³⁴Mary said to the angel, “How can this be, seeing I am a virgin?”

³⁵Kaj la angxelo responde diris al sxi:La Sankta Spirito venos sur vin, kaj la potenco de la Plejaltulo superombros vin; pro kio ankaux la naskotajxo estos nomata sankta, la Filo de Dio.

³⁵The angel answered her, “The Holy Spirit will come on you, and the power of the Most High will overshadow you. Therefore also the holy one who is born from you will be called the Son of God.

³⁶Kaj jen via parencino Elizabeto ankaux gravedigxis je filo en sia maljuneco, kaj la nuna monato estas la sesa por sxi, kiun oni nomis senfrukta.

³⁶Behold, Elizabeth, your relative, also has conceived a son in her old age; and this is the sixth month with her who was called barren.

³⁷CXar cxe Dio nenio estas neebla.

³⁷For everything spoken by God is possible.”

³⁸Kaj Maria diris:Jen la sklavino de la Eternulo; estu al mi laux via diro. Kaj la angxelo foriris de sxi.

³⁸Mary said, “Behold, the handmaid of the Lord; be it to me according to your word.” The angel departed from her.

³⁹Kaj en tiuj tagoj Maria levigxis kaj senprokraste vojagxis en la montan regionon, en urbon de Judujo;

³⁹Mary arose in those days and went into the hill country with haste, into a city of Judah,

⁴⁰kaj enirinte en la domon de Zehxarja, sxi salutis Elizabeton.

⁴⁰and entered into the house of Zacharias and greeted Elizabeth.

⁴¹Kaj kiam Elizabeto auxdis la saluton de Maria, la infaneto eksaltis en sxia ventro; kaj Elizabeto plenigxis de la Sankta Spirito,

⁴¹It happened, when Elizabeth heard Mary’s greeting, that the baby leaped in her womb, and Elizabeth was filled with the Holy Spirit.

⁴²kaj sxi levis sian vocxon per lauxta krio, kaj diris:Benata vi estas inter virinoj, kaj benata estas la frukto de via ventro.

⁴²She called out with a loud voice, and said, “Blessed are you among women, and blessed is the fruit of your womb!

⁴³Kaj pro kio okazas al mi cxi tio, ke la patrino de mia Sinjoro venas al mi?

⁴³Why am I so favored, that the mother of my Lord should come to me?

⁴⁴CXar jen kiam la vocxo de via saluto venis en miajn orelojn, la infaneto gxoje eksaltis en mia ventro.

⁴⁴For behold, when the voice of your greeting came into my ears, the baby leaped in my womb for joy!

⁴⁵Kaj felicxa estas sxi, kiu kredis, cxar plenumigxos tio, kio estas dirita al sxi de la Eternulo.

⁴⁵Blessed is she who believed, for there will be a fulfillment of the things which have been spoken to her from the Lord!”

⁴⁶Kaj Maria diris: Mia animo altigas la Eternulon,

⁴⁶Mary said, “My soul magnifies the Lord.

⁴⁷Kaj mia spirito gxojis en Dio, mia Savanto,

⁴⁸CXar Li rigardis la humilecon de Sia sklavino; CXar jen de nun cxiuj generacioj nomos min felicxa.

⁴⁸for he has looked at the humble state of his handmaid. For behold, from now on, all generations will call me blessed.

⁴⁹CXar la Potenculo faris al mi grandajxojn, Kaj sankta estas Lia nomo.

⁴⁹For he who is mighty has done great things for me. Holy is his name.

⁵⁰Kaj Lia boneco estas por cxiuj generacioj Al tiuj, kiuj Lin timas.

⁵¹Li montris forton per Sia brako, Li dispelis fierulojn en la penso de ilia koro.

⁵¹He has shown strength with his arm. He has scattered the proud in the imagination of their hearts.

⁵²Li malaltigis potenculojn de iliaj tronoj, Kaj Li altigis humilulojn.

⁵²He has put down princes from their thrones. And has exalted the lowly.

⁵³Malsatulojn Li plenigis per bonajxo, Kaj ricxulojn Li forsendis malplenaj.

⁵³He has filled the hungry with good things. He has sent the rich away empty.

⁵⁴Li helpis Sian servanton Izrael, Memorante Sian korfavoron.

⁵⁵Kiel Li parolis al niaj patroj, Al Abraham kaj al lia idaro eterne.

⁵⁵As he spoke to our fathers, to Abraham and his seed forever.”

⁵⁶Kaj Maria logxis cxi sxi tri monatojn, kaj reiris al sia domo.

⁵⁶Mary stayed with her about three months, and then returned to her house.

⁵⁷Kaj venis por Elizabeto la tempo, en kiu sxi devis naski; kaj sxi naskis filon.

⁵⁷Now the time that Elizabeth should give birth was fulfilled, and she brought forth a son.

⁵⁸Kaj sxiaj najbaroj kaj sxiaj parencoj auxdis, ke la Eternulo pligrandigis Sian bonecon al sxi; kaj ili gxojis kun sxi.

⁵⁸Her neighbors and her relatives heard that the Lord had magnified his mercy towards her, and they rejoiced with her.

⁵⁹Kaj en la oka tago oni venis, por cirkumcidi la infaneton; kaj ili eknomis lin Zehxarja, laux la nomo de lia patro.

⁵⁹It happened on the eighth day, that they came to circumcise the child; and they would have called him Zacharias, after the name of the father.

⁶⁰Kaj lia patrino responde diris:Tute ne; sed li estos nomata Johano.

⁶⁰His mother answered, “Not so; but he will be called John.”

⁶¹Kaj ili diris al sxi:El via parencaro estas neniu, kiu estas nomata per tiu nomo.

⁶¹They said to her, “There is no one among your relatives who is called by this name.”

⁶²Kaj ili faris signojn al lia patro pri tio, kiel li volas, ke li estu nomata.

⁶²They made signs to his father, what he would have him called.

⁶³Kaj li petis tabuleton, kaj skribis jene:Lia nomo estas Johano. Kaj cxiuj miris.

⁶³He asked for a writing tablet, and wrote, “His name is John.” They all marveled.

⁶⁴Kaj tuj lia busxo malfermigxis, kaj lia lango liberigxis; kaj li parolis, glorante Dion.

⁶⁴His mouth was opened immediately, and his tongue freed, and he spoke, blessing God.

⁶⁵Kaj timo venis sur cxiujn, kiuj logxis cxirkaux ili, kaj tra la tuta monta regiono de Judujo disvastigxis rakonto pri cxio tio.

⁶⁵Fear came on all who lived around them, and all these sayings were talked about throughout all the hill country of Judea.

⁶⁶Kaj cxiuj auxdantoj konservis tion en sia koro, dirante:Kia do estos cxi tiu knabeto? CXar la mano de la Eternulo estis kun li.

⁶⁶All who heard them laid them up in their heart, saying, “What then will this child be?” The hand of the Lord was with him.

⁶⁷Kaj lia patro Zehxarja plenigxis de la Sankta Spirito, kaj profetis, dirante:

⁶⁷His father, Zacharias, was filled with the Holy Spirit, and prophesied, saying,

⁶⁸Benata estu la Eternulo, la Dio de Izrael, CXar Li vizitis Sian popolon kaj faris por ili elacxeton,

⁶⁸“Blessed be the Lord, the God of Israel, for he has visited and worked redemption for his people;

⁶⁹Kaj levis kornon de savo por ni En la domo de Sia servanto David,

⁷⁰Kiel Li parolis per la busxo de Siaj sanktaj profetoj, de post la komenco de la mondo,

⁷¹Savadon el niaj malamikoj kaj el la mano de cxiuj niaj malamantoj;

⁷²Por montri Sian bonecon cxe niaj patroj, Kaj por memori Sian sanktan interligon;

⁷²to show mercy towards our fathers, to remember his holy covenant,

⁷³La jxuron, kiun Li jxuris al nia patro Abraham;

⁷⁴Ke Li donos al ni, ke, liberigite el la mano de niaj malamikoj, Ni servu Lin sentime,

⁷⁴to grant to us that we, being delivered out of the hand of our enemies, should serve him without fear,

⁷⁵En sankteco kaj justeco antaux Li cxiujn niajn tagojn.

⁷⁶Kaj vi, infano, estos nomata profeto de la Plejaltulo, CXar vi iros antaux la vizagxo de la Sinjoro, por pretigi liajn vojojn,

⁷⁶And you, child, will be called a prophet of the Most High, for you will go before the face of the Lord to prepare his ways,

⁷⁷Por doni al lia popolo scion de savo En la pardonado de iliaj pekoj,

⁷⁸Pro la kompata koro de nia Dio, Per kiu nin vizitis la sunlevigxo de supre,

⁷⁸because of the tender mercy of our God, whereby the dawn from on high will visit us,

⁷⁹Por lumi sur tiujn, kiuj sidas en mallumo kaj en la ombro de morto, Por gvidi niajn piedojn en la vojojn de paco.

⁷⁹to shine on those who sit in darkness and the shadow of death; to guide our feet into the way of peace.”

⁸⁰Kaj kreskis la infano kaj fortigxis en spirito, kaj estis en la dezertoj gxis la tago de sia ekmontrigxo al Izrael.

⁸⁰The child was growing, and becoming strong in spirit, and was in the desert until the day of his public appearance to Israel.