1Pli bona estas malricxulo, kiu iras en sia senkulpeco, Ol homo, kiu estas malicbusxulo kaj malsagxulo.
1Better is the poor who walks in his integrity than he who is perverse in his lips and is a fool.
2Vivo sen prudento ne estas bona; Kaj kiu tro rapidas, tiu maltrafas la vojon.
2It isn’t good to have zeal without knowledge; nor being hasty with one’s feet and missing the way.
3Malsagxeco de homo erarigas lian vojon, Kaj lia koro koleras la Eternulon.
3The foolishness of man subverts his way; his heart rages against Yahweh.
4Ricxeco donas multon da amikoj; Sed malricxulo estas forlasata de sia amiko.
4Wealth adds many friends, but the poor is separated from his friend.
5Falsa atestanto ne restos sen puno; Kaj kiu elspiras mensogojn, tiu ne savigxos.
5A false witness shall not be unpunished. He who pours out lies shall not go free.
6Multaj sercxas favoron de malavarulo; Kaj cxiu estas amiko de homo, kiu donas donacojn.
6Many will entreat the favor of a ruler, and everyone is a friend to a man who gives gifts.
7CXiuj fratoj de malricxulo lin malamas; Tiom pli malproksimigxas de li liaj amikoj! Li havas esperon pri vortoj, kiuj ne estos plenumitaj.
7All the relatives of the poor shun him: how much more do his friends avoid him! He pursues them with pleas, but they are gone.
8Kiu akiras prudenton, tiu amas sian animon; Kiu gardas sagxon, tiu trovas bonon.
8He who gets wisdom loves his own soul. He who keeps understanding shall find good.
9Falsa atestanto ne restos sen puno; Kaj kiu elspiras mensogojn, tiu pereos.
9A false witness shall not be unpunished. He who utters lies shall perish.
10Al malsagxulo ne konvenas agrablajxo; Ankoraux malpli konvenas al sklavo regi super princoj.
10Delicate living is not appropriate for a fool, much less for a servant to have rule over princes.
11Sagxo de homo faras lin pacienca; Kaj gloro por li estas pardoni pekon.
11The discretion of a man makes him slow to anger. It is his glory to overlook an offense.
12Kiel kriego de leono estas la kolero de regxo; Kaj lia favoro estas kiel roso sur herbo.
12The king’s wrath is like the roaring of a lion, but his favor is like dew on the grass.
13Pereo por sia patro estas malsagxa filo; Kaj malpacema edzino estas kiel konstanta gutado.
13A foolish son is the calamity of his father. A wife’s quarrels are a continual dripping.
14Domo kaj havo estas heredataj post gepatroj; Sed sagxa edzino estas de la Eternulo.
14House and riches are an inheritance from fathers, but a prudent wife is from Yahweh.
15Mallaboremeco enigas en profundan dormon, Kaj animo maldiligenta suferos malsaton.
15Slothfulness casts into a deep sleep. The idle soul shall suffer hunger.
16Kiu konservas moralordonon, tiu konservas sian animon; Sed kiu ne atentas Lian vojon, tiu mortos.
16He who keeps the commandment keeps his soul, but he who is contemptuous in his ways shall die.
17Kiu kompatas malricxulon, tiu pruntedonas al la Eternulo, Kaj Tiu redonos al li por lia bonfaro.
17He who has pity on the poor lends to Yahweh; he will reward him.
18Punu vian filon, dum ekzistas espero, Sed via koro ne deziru lian pereon.
18Discipline your son, for there is hope; don’t be a willing party to his death.
19Koleranto devas esti punata; CXar se vi lin indulgos, li farigxos ankoraux pli kolerema.
19A hot-tempered man must pay the penalty, for if you rescue him, you must do it again.
20Auxskultu konsilon kaj akceptu admonon, Por ke vi poste estu sagxa.
20Listen to counsel and receive instruction, that you may be wise in your latter end.
21Multaj estas la intencoj en la koro de homo, Sed la decido de la Eternulo restas fortike.
21There are many plans in a man’s heart, but Yahweh’s counsel will prevail.
22Ornamo estas por la homo lia bonfaro; Kaj pli bona estas malricxulo, ol homo mensogema.
22That which makes a man to be desired is his kindness. A poor man is better than a liar.
23Timo antaux la Eternulo kondukas al vivo, Al sateco, kaj al evito de malbono.
23The fear of Yahweh leads to life, then contentment; he rests and will not be touched by trouble.
24Mallaboremulo metas sian manon en la poton, Kaj ecx al sia busxo li gxin ne relevas.
24The sluggard buries his hand in the dish; he will not so much as bring it to his mouth again.
25Se vi batos blasfemanton, sensciulo farigxos atenta; Se oni punas sagxulon, li komprenas la instruon.
25Flog a scoffer, and the simple will learn prudence; rebuke one who has understanding, and he will gain knowledge.
26Kiu ruinigas patron kaj forpelas patrinon, Tiu estas filo hontinda kaj malbeninda.
26He who robs his father and drives away his mother, is a son who causes shame and brings reproach.
27CXesu, mia filo, auxskulti admonon Kaj tamen deklinigxi de la vortoj de la instruo.
27If you stop listening to instruction, my son, you will stray from the words of knowledge.
28Fripona atestanto mokas jugxon; Kaj la busxo de malvirtuloj englutas maljustajxon.
28A corrupt witness mocks justice, and the mouth of the wicked gulps down iniquity.
29La blasfemantojn atendas punoj, Kaj batoj la dorson de malsagxuloj.
29Penalties are prepared for scoffers, and beatings for the backs of fools.