¹Saalomoni õpetussõnad: Tark poeg rõõmustab isa, aga alp poeg on emale meelehärmiks.

¹Aßaneb aßin li proverbios li quixye laj Salomón: Li alalbej li cuan xnaßleb naxqßue xsahil xchßôl lix naß xyucuaß. Abanan li alalbej li incßaß naxtau xnaßleb naxqßue xrahil xchßôl lix naß xyucuaß.

²Ülekohtuselt saadud varandustest pole kasu, aga õiglus päästab surmast.

²Li ani naxtau xbiomal riqßuin balakßic, mâcßaß na-oc cuiß lix biomal. Abanan li ani nacuan saß tîquilal naxcol rix lix yußam.

³Issand ei lase nälgida õiget hinge, aga ta tõrjub tagasi õelate himu.

³Li Kâcuaß incßaß tixcanab li tîc xchßôl chixcuybal xtzßocajic xban nebaßil. Abanan eb li incßaß useb xnaßleb mâcßaß tixqßue reheb re risinquil lix tzßocajiqueb.

⁴Laisk käsi toob vaesuse, aga virgad käed teevad rikkaks.

⁴Li ani cau nacßanjelac cuan xbiomal. Ut li ani incßaß nacßanjelac junelic nebaß.

⁵Taibukas poeg kogub suvel, aga poeg, kes lõikusajal magab, teeb häbi.

⁵Li ani cuan xnaßleb nakßoloc saß li sakßehil. Ut li ani incßaß nacßanjelac saß xkßehil li kßoloc, aßan xutânal naxcßul.

⁶Õige pea peale tulevad õnnistused, aga õelate suus peitub vägivald.

⁶Li ani tîc xchßôl na-osobtesîc xban li Dios. Ut eb li incßaß useb xnaßleb mem teßcanâk xban li raylal li tâchâlk saß xbêneb.

⁷Mälestus õigest jääb õnnistuseks, aga õelate nimi kõduneb.

⁷Li châbileb xnaßleb junelic teßjulticâk. Abanan li incßaß useb xnaßleb, mâ ani tâjulticânk reheb.

⁸Kes on südamelt tark, võtab käsud vastu, aga huultelt meeletu libastub.

⁸Li ani cuan xnaßleb naxcßûluban lix tijbal. Ut li ani nacuulac chiru âtinac chi mâcßaß rajbal tâosokß.

⁹Kes elab laitmatult, elab julgesti, aga kelle teed on kõverad, selle käsi käib halvasti.

⁹Li ani cuan saß tîquilal mâcßaß naxxucua. Ut li ani naxbânu li incßaß us, incßaß ajcuiß us na-el.

¹⁰Kes pilgutab silmi, põhjustab valu, ja huultelt meeletu libastub.

¹⁰Li ani naxmutzß li xnakß ru re xmukbal li mâusilal, nabal raylal tâchâlk saß xbên. Ut li ani naâtinac chi incßaß naxqßue retal li cßaßru naxye, xjunes naxsach rib.

¹¹Õiglase suu on eluallikas, aga õelate suus peitub vägivald.

¹¹Li âtin li naxye li tîc xchßôl, aßan natenkßan re li junjûnk chixtaubal li châbil yußam. Abanan li incßaß useb xnaßleb mem teßcanâk nak tâchâlk li raylal saß xbêneb.

¹²Vihkamine õhutab riidu, aga armastus katab kinni kõik üleastumised.

¹²Li ani xicß na-iloc nayoßoban plêt. Abanan li ani narahoc, aßan nacuyuc mâc.

¹³Mõistliku huultel leidub tarkust, aga meeletu seljale on vitsa vaja.

¹³Li ani cuan xnaßleb naxnau âtinac saß xyâlal. Abanan li ani incßaß naxtau xnaßleb, naqßueheß xlob.

¹⁴Targad panevad tallele, mida teavad, aga rumala suu toob hukatuse lähedale.

¹⁴Li ani cuan xnaßleb naxqßue xlokßal li châbil naßleb. Ut nak nequeßâtinac li incßaß nequeßxtau xyâlal, nachal nabal li raylal.

¹⁵Rikka varandus on tema tugev linn, vaestele on nende vaesus hukatuseks.

¹⁵Li biom naru naxcol rib riqßuin lix biomal. Abanan li nebaß mâcßaß naru naxcol cuiß rib xban nak mâcßaß cuan re.

¹⁶Õige inimese töötasu on eluks, õela tulu on patuks.

¹⁶Li tîc xchßôl naxmâtani lix yußam. Abanan li naxbânu mâusilal naxmâtani li tojba mâc.

¹⁷Kes hoiab õpetust, on elurajal, aga kes põlgab noomimist, eksib ära.

¹⁷Li ani naxqßue saß xchßôl lix tijbal tixtau li châbil yußam. Ut li ani incßaß naxqßue saß xchßôl lix tijbal tâsachk.

¹⁸Kes peab salaviha, selle huuled on valelikud, ja kes ajab laimujuttu, on alp.

¹⁸Li ani xicß na-iloc chi mukmu, aßan aj ticßtiß. Ut li ani nacuulac chiru moloc ticßtiß, aßan mâcßaß xnaßleb.

¹⁹Kus on palju sõnu, seal ei puudu üleastumine, aga kes talitseb oma huuli, on mõistlik.

¹⁹Li ani nacuulac chiru âtinac chi nabal naru namâcob riqßuin li cßaßru naxye. Abanan li ani cuan xnaßleb incßaß naâtinac chi mâcßaß rajbal.

²⁰Õiglase keel on valitud hõbe, õelate süda on vähe väärt.

²⁰Li cßaßru nequeßxye li tîqueb xchßôl cuan xlokßal. Chanchan li châbil plata. Abanan lix cßaßuxeb li incßaß useb xnaßleb mâcßaß na-oc cuiß.

²¹Õiglase huuled kosutavad paljusid, aga rumalad surevad arunappuse pärast.

²¹Li châbil âtin nequeßxye li tîqueb xchßôl naxtenkßa nabal. Abanan eb li mâcßaßeb xnaßleb nequeßcam xban nak incßaß nequeßxtau xyâlal.

²²See on Issanda õnnistus, mis teeb rikkaks, ja oma vaev ei lisa sellele midagi juurde.

²²Li ani na-osobtesîc xban li Dios, aßan cuan xbiomal, ut incßaß naxqßue rahil chßôlej.

²³Albile meeldib teha häbitegusid, aga mõistlikule mehele meeldib tarkus.

²³Eb li incßaß nequeßxnau cßoxlac nequeßxcßoxla nak li mâusilal nequeßxbânu, aßan re rajsinquil ruheb. Abanan li ani cuan xnaßleb nasahoß xchßôl xban nak cuan xnaßleb.

²⁴Mida õel kardab, see tabab teda, aga õigete igatsus rahuldatakse.

²⁴Li cßaßru nequeßxxucua li incßaß useb xnaßleb, aßan ajcuiß li nachal saß xbêneb. Abanan eb li tîqueb xchßôl nequeßxcßul li cßaßru nequeßraj.

²⁵Kui torm üle käib, siis pole enam õelat, aga õigel on igavene alus.

²⁵Eb li incßaß useb xnaßleb nequeßosoß joß nak nanumeß li câk-sut-ikß. Abanan eb li tîqueb xchßôl cuânkeb chi junelic.

²⁶Nagu äädikas hammastele ja suits silmadele, nõnda on laisk sellele, kes tema läkitab.

²⁶Junak môs incßaß naraj trabajic, ra tixcßul lix patrón riqßuin. Chanchan nak narahoß li ruch re xban li vinagre malaj ut chanchan xrahil li sib na-oc saß xnakß ru.

²⁷Issanda kartus jätkab elupäevi, aga õelate aastaid lühendatakse.

²⁷Li ani naxxucua ru li Dios tânajtokß ru lix yußam saß ruchichßochß. Abanan li nequeßxbânu mâusilal incßaß najt teßcuânk saß ruchichßochß.

²⁸Õigete ootus on rõõm, aga õelate lootus hukkub.

²⁸Eb li tîqueb xchßôl sahil chßôlej nequeßroybeni. Abanan eb li nequeßxbânu mâusilal, mâcßaß nequeßroybeni.

²⁹Issanda tee on kindluseks laitmatule, aga kurjategijaile on ta hukatuseks.

²⁹Li Kâcuaß Dios naxcoleb li nequeßxbânu li us ut naxsach ruheb li nequeßxbânu li incßaß us.

³⁰Õige ei kõigu iialgi, aga õelad ei jää maale elama.

³⁰Li tîqueb xchßôl junelic us nequeßel riqßuin li cßaßru nequeßxbânu. Abanan eb li incßaß useb xnaßleb incßaß najt teßcuânk saß ruchichßochß.

³¹Õiglase suu edendab tarkust, aga valelik keel hävitatakse.

³¹Li tîc xchßôl naqßuehoc naßleb riqßuin li châbil âtin naxye. Abanan li incßaß nequeßâtinac châbil âtin, incßaß chic teßâtinak.Eb li tîqueb xchßôl nequeßxnau âtinac riqßuin châbil âtin. Abanan eb li nequeßxbânu li mâusilal junes yibru âtin nequeßâtinac.

³²Õiglase huuled teavad, mis on meelepärane, aga õelate suu on pöörane.

³²Eb li tîqueb xchßôl nequeßxnau âtinac riqßuin châbil âtin. Abanan eb li nequeßxbânu li mâusilal junes yibru âtin nequeßâtinac.